აბრაამ ლინკოლნი
აბრაამ ლინკოლნი (ინგლ. Abraham Lincoln [ˈlɪŋkən]) (დ. 12 ფურთუთა, 1809 – გ. 15 პირელი, 1865) - ამერიკაშ აკოშკუმალირი შტატეფიშ რიგით მა-16 პრეზიდენტი 1861-1865 წანეფს. თინა წჷმოძინელო ანჯღვერდჷ ქიანას არძაშ უმოს რთული დინახალენ კრიზისიშ ჟამს - ამერიკაშ სანოღო ლჷმაშ ბორჯის. თიქ მახერხჷ ართამობაშ შენარჩუნება დო დოლმახორეეფიშფლობელობაშ (მონათმფლობელობა) თება.
პრეზიდენტობაშახ ლინკოლნი ილინოისიშ შტატის ადვოკატო მუშენდუ, თაშნეშე ილინოისიშ შტატიშ კანონიშდუმადვალუ ორგანოშ დო წჷმჷმარინაფალეფიშ პალატაშ მაკათური რდჷ. თის ჟირშა უღუდუ ააშ-იშ სენატიშ ეშაგორუაშ უწუმუძინუ ცადა. მუჭოთ დოლმახორებაშ მოვარიე აქტიურ მალიმარქ, თიქ რესპუბლიკური პარტიაშ დინახლენი ეშაგორუეფი მიგუ 1860 წანას დო თი წანას ოპრეზიდენტე ეშაგორუეფს ხოლო გიმორძგუ, მუთით თიქ მაართა რესპუბლიკარ პრეზიდენტო გინირთუ. ეშაგორუეფს ლინკონიშ გომორძგუაშე ინაუგურაციაშახ ააშ-ს ობჟათე შტატეფქ გაგშერთეს დო ამერიკაშ კონფედერაციული შტატეფი აფორმირეს.
სანოღო ლჷმაშ ჟამს თინა პერსონალურო ანჯღვერდჷ ოლჷმე მოქმენდალეფს კონფედერაციაშ წინაღმდეგ, მუქჷთ იუნიონიშ გომორძგუათ ითუ. ლინკოლნი თელი ლჷმაშ მალობას წჷმოძინელო ოცადჷდუ ვა მოხვალამედუკო გოართამაფილი ომაფეშ დო შხვა ევროპული ქიანეფიშ ინტერვენცია. თიქ გაატარჷ რეფორმეფი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ დოლმახორეეეფიშფლობელობაშ გოუქვაფა. გიშაშქუ ემანსიპაციაშ პროკლამაცია 1863 წანას, ნამუთ კონსტიტუციაშ მა-13 აშათინაფათ დენტკიცჷ. 1864 წანაშ ოპრეზიდენტე ეშაგორუეფს ლინკოლნი მაჟირა ვადათ ეშაგორეს პრეზიდენტო.
სანოღო ლჷმას კონფედერაციული შტატეფიშ კაპიტულაციაშე მახუთა დღას, 1865 წანაშ 14 პირელს, თინა ობჟათარ მახუჯე ჯონ ბუთიქ ოღურალო დონჭყოლჷ. ლინკოლნიქ მაჟირა დღას ოჭმარეს აზრიშა უმურთუმუო დოღურუ. თინა ააშ-შ ოთხ ჸვილირ პრეზიდენტეფს შქას მაართა რდჷ. მენცარეფქ თინა ააშ-შ ართ-ართ არძაშე უჯგუშ პრეზიდენტო მირჩქინეს. ლინკოლნიშ პორტრეტი 5 დოლარამ ბანკნოტის რე გჷმოსახილი.
