რაპანუი (ნინა)
რაპანუი — ბჟაეიოლპოლინეზიური ნინა, მუდგაშათ რაგადანა თანაფაშ კოკის.
თანაფაშ კოკი ჩილეშ სპეციალურ ტერიტორიას წჷმმარინუანც. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, კოკი დო კონტინენტურ ჩილეს, დოხოლაფირო 3 700 ეთნიკურო რაპანუი ოხორანც.[1] რაპანუი უმცირესობაშ ნინა რე დო თიშა მორაგადეეფი თაშნეშე რაგადანა ესპანურო. ბაღანეფიშ უმენტაშობა თეჟამო ესპანურ ნინაშა ირდუ, რაპანუიშა რაგადის თინეფი უკულნეშის, რინას გურაფულენა.[2]
რაპანუიშ ჭარალუა ლათინურ ანბანს ირინუანც.
რაპანუიშ ნინა ბჟაეიოლპოლინეზური ნინა რე, ნამუთ თაშნეშე იკათუანც მარკიზულ დო ტაიტურ ნინეფც. ნინეფიშ ფანიას, მორფოლოგიურო თინა არძოშე ხოლოსიე მარკიზულწკჷმა, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ფონეტიკურო უმოსი ბრელი დოხოლაფა უღუ ახალზელანდიურ მაორულ ნინაწკჷმა. ჟირხოლო ნინა, თანხმოვანეფიშ ატებაშ ჸურე ალაზიმაფათ კონსერვატიულიე შხვა ბჟაეიოლპოლინეზიურ ნინეფწკჷმა ალაზიმაფათ, ნამუეფქუთ თინეფი მიოდინეს.
შხვა პოლინეზიური ნინეფიშ შორო, რაპანუის ძალამი ჭიჭე თანხმოვანი უღუ. ბჟაეიოლპოლინეზიური ნინეფც რაპანუი უნიკალურიე თით, ნამდა თინაქ ქეტუ დუდშენოიანი პროტო-პოლინეზიურიშ გლოტალური კავშირი.
რაპანუიშ ნინაშ გეშა ეკონია ბორჯის გჷშაშკუმალირი არძოშე შანულამი წინგიე ვერონიკა დიუ ფეიშ რაპანუი (გრამატიკაშ ეჭარუა) (ISBN 0-415-00011-4).
ძალამი ჭიჭე რე ჩინებული თე ნინაშ ევროპელეფწკჷმა კონტაქტაშახიანი ულირიშ გეშა. თიში ლექსიკაშ უდიდაში ნორთი გჷნულირიე პროტო-ბჟაეიოლპოლინეზიურშე. ტაიტურშე მასიურო დოსერსხაფაშ გეშა, ასე ბრელი ზიტყვაშ ჟირი ფორმა რე, მუთ ორდოული ნინას ართი ზიტყვათ გჷმისახუაფუდ. სამანგათ, ტაიტური ite-შ ხასლას რე ორიგინალი tike‘a (რწყება); ჟირხოლო თინეფშეიანი მუთმურც პროტო-ბჟაეიოლპოლინეზიური kite‘a-შე.
ქოძირით თაშნეშე [რედაქტირაფა]
რესურსეფი ინტერნეტის [რედაქტირაფა]
- Old Rapa Nui dictionary (Internet Archive version from 2007-10-16)
- Rapa Nui Swadesh vocabulary list (Wiktionary)
- Rapa Nui words from the Austronesian Basic Vocabulary Database
- Rapa Nui legends and traditions, both in Rapa Nui and in English, also from Rongorongo.org
- Easter Island Foundation's Rapa Nui Glossary
- Miki Makihara (Queens College), has several papers on contemporary Rapa Nui language and language revival efforts
- Rapanui glossary
- Audio for You Can Be God's Friend! (Brochure on mp3) (ZIP file)
