რაჭა
რაჭა საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიული მუხური რე. იდვალუაფუ ბჟადაალ საქორთუოშ ოორუე-ბჟადაალ ნორთის, წყარმალუ რიონიშ დო მუშ ნადუეფიშ ლეხერს. ოორუეშე რაჭა ომძღჷ ოსეთის, ოორუე-ბჟადაალშე თუდოლენ შონეს, ობჟათეშე იმერეთის, ელახშე დინოხოლენ ქართლის, ბჟადალშე ლეჩხუმს. ისტორიულ-გეოგრაფიული რაჭა სუმ კუნთხუთ ირთუუდჷ: გვალაშ რაჭა, ჟიმოლენრაჭა დო თუდოლენრაჭა. ამდღარი მონწყილობათ იკათუანს რაჭა-ლეჩხუმ-თუდოლენ შონეშ აკანიშ ონიშ დო ამბროლაურიშ მუნიციპალიტეტეფიშ ტერიტორიეფს. ორდოურ პერიოდეფს რაჭა თაკვერწკჷმა ართო მიშეშჷ საერისთავოშა, ნამუთ ეგრისიშ ომაფეშა მიშეშჷ. უკულ მიშეშჷ ლეჩხუმწკჷმა ართო რაჭა-ლეჩხუმიშ საერისთავოშა. X ოშწანურაშ ეკონიაშე იქიმინჷ რაჭაშ საერისთავოქ, ნამუშ მაართა მამართვალი (ერისთავი) რდჷ რატი ბაღვაში. XIII ოშწანურაშ 80-ამ წანეფს დავით ნარინქ გაუქვჷ საერისთავო დო თე ტერიტორია ომაფე დიხეფო გინაშქუ. იმერეთიშ ომაფეშ რუსეთიშ სანძღოეფშა მიშულაშ უკული, რაჭაშ ტერიტორია ქიმინჷნდჷ დიო რაჭაშ ოკრუგის, უკულ რაჭაშ მაზრას. ვახუშტი ბაგრატიონიშ „აღწერა სამეფოსა საქართველოსაშ“ მეჯინათ, რაჭაშ აკანს შხვადოშხვა ბორჯის მართუნდეს მუდგაზმარენი პატჷნურ ოგვარეულე: წულუკიძე, იაშვილი, ჯაფარიძე, ინასარიძე, ლაშხისშვილი.
[რედაქტირაფა] რაჭაშ საერისთავო
რაჭაშ საერისთავო ფეოდალურ საქორთუოშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გჷნართა რდჷ, ნამუქჷთ მავითა ოშწანურაშ ეკონია ნაოთხარს დირცხუ. ჭარილობით წყუეფიშ მეჯინათ, რაჭაშ მაართა ერისთავი რდჷ რატი ბაღვაში. რატიშ უკული რაჭაშ ერისთავი რდჷ მუში სქი კახაბერი. მუშ ჯოხოშე მოურს გვარჯოხო კახაბერისძე. რაჭაშ ერისთავეფი კაბეტ როლს ლაჸაფენდეს ფეოდალურ საქორთუოშ პოლიტიკურ რინას X-XIII ოშწანურეფს.
X-XIII ოშწანურეფს რაჭაშ ერისთავეფი მაფაშ მოხელეეფი რდეს. თინეფს ოვალჷდეს საერისთავოს ომაფე გინაგაფალეფიშ ეკოროფუა, ჯარიშ გჷშაჸონაფა დო აწოჸუნა. თე პერიოდეფს რაჭაშ ერისთავეფიშ დუდი რეზიდენცია მინდაციხეს რდჷ. დიდ ჯიხა-დარბაზ რდჷ კვერიშ ჯიხა ხოლო. XIII ოშწანურაშ 80-ამ წანეფს დავით ნარინქ გაუქვჷ საერისთავო დო თე ტერიტორია ომაფე დიხეფო გინაშქუ. მუჭოთ რჩქჷნი, კახაბერისძეეფიშ გვარქ გეშაჭყორდჷ. XIV ოშწანურაშ 30-ამ წანეფს გიორგი ბრწყინვალექ საქორთუო აკაშქუ დო რაჭაქ ართამ საქორთუოშა მიშელჷ. უკული საქორთუოშ მაფეფქ რაჭა კჷნ საერისთავოთ გინაშქვეს. დუდშე რაჭაშ ერისთავეფი ჭარელისძეეფი რდეს, უკულ მეხოლაფირო 1488 წანაშე ცხეტიძეეფი. XV ოშწანურას საქორთუოშ ომაფე-ოთაროეფო ფაჩუაშ უკული რაჭაქ სამარგალოშ ოთარეშა მიშელჷ. XV ოშწანურაშ 30-ამ წანეფს იმერეთიშ მაფა ბაგრატ III-ქ რაჭაშ ერისთავეფს მინდაჯიხა-დარბაზი გეგნოჩჷ დო იმერეთიშ ახალდჷნარცხუეფ ოშილეშ (ოდროშეშ) სარდალობა ქიმეჩჷ.
XV-XVII ოშწანურეფს იმერეთიშ მაფეფს ორხველჷდეს რაჭაშ საერისთავოშ ჭკორეფი დო დიხეფი. რაჭაშ ერისთავეფი აქტიურო მონაწილენდეს იმერეთიშ დინოხოლენ ლჷმეფს დო ოცადჷდეს რაჭაშ საერისთავოშ ზოხორინელ ოთარეთ გინოშქუმალას. 1725 წანას იმერეთიშ მაფაქ რაჭაშ ერისთავო ანტონიშ მანგიორო მუშ მუმა, გიორგი ქჷდახუნუ. ბერი წულუკიძექ დო პაპუნა წერეთელქ ახალციხეშა ინტეს დო 1786 წანაშ ღურთუთას 500 ლეკშე დო 1000 თურქშე აკოდგინელ ჯარით რაჭაშა გემშეჭკირეს. იმერეთიშ მაფაქ ოდიშიშ ჯარი ქიმიხვარუ დო რაჭას ილჷმუ. გინმაჭყვიდირალ ლჷმაქ 1786 წანაშ 26 იანარს მოხვადჷ ოფუტე სხვავაწკჷმა, სოდეთ დავით გიორგიშ სქიქ გემორძგუ, 1787 წანას გიორგი რაჭაშ ერისთავქ ლჷმას დოღურუ დო მუშ აბანს დავით გიორგიშ სქიქ კჷნ ანტონ გიორგიშ სქი ქჷდახუნუ. 1789 წანას იმერეთის გემაფუ სოლომონ II-ქ, ნამუქჷთ ოეკონიეთ გაუქვუ რაჭაშ საერისთავო.
 |
თე სტატია მერკე რე. თქვა შეილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გოფაჩათ. |
