შოტლანდია
შოტლანდია (შოტლანდიურო: Alba) ქიანა კოკი ბრიტანეთიშ ორუმეშიშე, ნამუთ ომძღჷ ხვალე ინგლისის. ქიანას ელახიშე გულუანს ოორუეშ ზუღა,დო ბჟადაალშე ატლანტიშ ოკიანე დო ირლანდიაშ ზუღა. შოტლანდია ართ ჟამს ზოხორინელი სახენწიფო რდჷ მუშ დორხველი თარობათ დო ასე თი ოთხ ერიშ შქას რე, ნამუეფით გოართოიანაფილ ომაფეს აკმაშქავანა ართი სახენწჷფოთ. 1603 წანას შოტლანდიაშ მაფა ჯეიმზ IV-ქ ინგლისიშ მაფათ ხოლო გინირთჷ დო ჯეიმზ I გიოდვეს. 1707 წანას შოტლანდიაშ პარლამენტიქ ინგლისიშ პარლამენტიწკჷმა იჸუ აკოშქუმალირქ დო დიდი ბრიტანეთიშ პარლამენტო გინირთჷ. 1801 წანას დიდი ბრიტანეთიქ დო ირლანდიაქ აკიშქუ დო დიდი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართამაფილ ომაფექ ქჷდირცხუ, მარა შოტლანდია ზოხორინელი სახენწჷფო ვა რე, ისტორიაშ მალობას თიქ დორხველი კანონდვალა, სკოლა დო უნიკალური კულტურა ქჷკნიტუ. 1999 წანაშე შოტლანდიას დორხველი პარლამენტი უღუ. თეშ უმკუჯინალუო, ჯინჯიერი ოკითხირუეფი იშენით ვესტმისტერიშე იკონტროლებუ. შოტლანდიაშ მახორობაშ რკვიაფილ ნორთის დიოდღარო ხოლო ზოხორინალა ოკო.
შოტლანდიური შილა ლურჯიე ჩე დიაგონალური ჯვარით. თენა წკონდა ენდრიუსიშ შილა რე, ნამუთ შოტლანდიაშ მაფორუ წიმინდანო რე მერჩქინელი. შოტლანდიაშ ორუმეში ნორთი გვალამიე, ათეშენ, თექ მახორობა ნორკეთ რე. კათაშ დიდი ნორთი თუდონ, რზენ მუხურეფს დო ოძგაშეს ოხორანს. ცენტრალური შოტლანდიაშ ობჟათე ნორთით გვალამიე, მარა, უმოს ნორკეფო. ბჟადაალ დო ორუმეშ ოძგაშეეფწკჷმა ბრელი კოკი რე. ნანანოღა რე ედინბურგი, ნამუთ ელახ ოძგაშეს იდვალუაფუ. უდიდაში ნოღა გლაზგო რე, სოდგათ შოტლანდიარეფიშ დახე გვერდი ოხორანს. შოტლანდიაშ დოსქილადირი ნოღეფიე აბერდინი, დანდი, ინვერნესი დო სთირლინგი. უდიდაში კოკეფიე - ორკნი, შეტლანდი, ჰებრიდეფი. უღუ რკვიაფილი ავტონომიური ნებეფი. ადმინისტრაციულო ირთუ 9 რეგიონო დო 3 კოკამ აკანო.
დინორე |
გეოგრაფია [რედაქტირაფა]
შოტლანდია ბრიტანეთიშ კოკიშ ნასუმორიშე უმოსიე. ქიანაშ ფართობი 78,772კმ² რე დო თიშ კაკალი ოსქირონე მოთანჯე ინგლისიე 96 კილომეტრის. ატლანტიშ ოკოანე ბჟადალშე, დო ოორუეშ ზუღა ელახშე ომძღჷ. კოკი ირლანდია 30 კილომეტრიშა რე შოტლანდიაშ ობჟათე ოძგაშეშე დო ნორვეგია 305 კილომეტრიშა ელახშე, ფარერიშ კოკეფი 270 კილომეტრშა ორუმეშშე. შოტლანდიაშ უმაღალაში კონკა რე ბენ ნევისი, უდიდაში წყარმალუ თეი რე, ნამუთ 190 კილომეტრიშ სიგინძაში რე.
- ფართობი - 78,8 ვითოში კვ.კმ.
- მახორობა - 5,1 მლნ, ჯინჯიერო შოტლანდიარეფი. ნინეფი: ინგლისური, გაელური, შოტლანდიური.
- თარი ნოღა - ედინბურგი (Edinburgh / Dùn Èideann). შხვა ნოღეფი რე (ვითოში): გლაზგო, აბერდინი, დანდი.
- ისტორია - უჯვეშაშ ხანას დოხორინელი რდჷ პიქტეფიში დო გელეფიშ ტომეფით. მა-5-6 ოშწანურას თაქ ქჷდიხორეს სკოტეფიქ (ათეშე რე პროვინციაშ ჯოხოდვალა). მა-11 ოშწანურას იფორმირჷ შოტლანდიაშ ომაფექ. ინგლისიშ ცადეფი შოტლანდიაშ დომორჩილაფას დიდი წიმორინაფეფით ხვადუდჷ . 1603 წანას ინგლისიშ ომაფე ხვისტაშა სტიუარტეფიშ შოტლანდიური დინასტიაქ გეშართჷ, მუშ უკულნეშეთ თინეფქ უნია აკაშკვეს. 1651-1652 თინაქ მერცხუაფილქ იჸუ ინგლისწკჷმა (ოფიციალური გოართამაფაქ 1707 წანას მოხვადჷ). შოტლანდიაშ პარლამენტიქ გეუქვუ 1707 წანას, კინ ეკინწყუ - 1999 წანას. 1979 წანას ჩეტარჷ რეფერენდუმქ, სოდგათ მაკათურეფიშ 51,6 %-იქ ხონარი ქიმეჩჷ ავტონომიას.
ისტორია [რედაქტირაფა]
შოტლანდიაშ ისტორია მეხოლაფირო 10 000 წანაშ წოხოლე იჭყაფუ, ანუ მუჟამსჷთ ადამიერეფქ მაართათ დიჭყეს თე ტერიტორიაშა დოხორინი ბოლო აკოჸინალუაშ დალიერს. ბრინჯაოშ ხანიში დო რკინაშ ხანიშ ცივილიზაციეფიშ რინაშე უგუკოროცხუ არქეოლოგიური მეგორაფა იჩიებუ. შოტლანდიაშ ჭარილი ისტორია კოკის რომალეფიშ მიშულათ იჭყაფუ, მუჟამსჷთ რომქ ინგლისიშ დო უელსიშ ტერიტორია გეჭოფუ დო ბრიტანია გიოდუ. ორუმეშშე კალედონიათ გედვალირი აკანი სქიდუდუ, ნამუქჷთ რომალეფს ვეიაჭოფეს. თიშ ტერიტორია პიქტეფით რდჷ დოხორინელი, ნამუეფით ზუღას ირდღალურ რინას უდიდაშ შანულობას არძენდეს. შოტლანდიაშ მოხუჯურ ოზუღარე-ოვაჭრებელი აკანს დვალაშ გეშა, აბანობურ ვაჭარეფს ინტენსიური ურთიართალა უღუდეს ობჟათე დო ელახ ალტიაშ ქიანეფწკჷმა, თაშნეშიშე ირლანდიაწკჷმა, საფრანგეთწკჷმა დო თავრეშე უკვე ედომ ევროპაწკჷმა. 1707 წანაშ უნიას დო ინდუსტრიული რევოლუციაშ უკულნეშე შოტლანდიაქ ევროპას კომერციული, ინტელექტუალური დო ორეწუე კუნთხუთ, ართ-ართი არძაშე გოვითარაფილ ქიანათ გინირთჷ.
ზოხორინალაშენ ლჷმა [რედაქტირაფა]
შოტლანდიაშ ზოხორინალაშენ ლჷმეფი ჯინჯიერო ინგლისწკჷმა იწარმებუდჷ 13-14 ოშწანურეფს. მაართა ლჷმაქ 1296 წანას გეტირხჷ ინგლისიშით შოტლანდიაშ ტერიტორიას ჯარეფიშ აშარინაფაშ გურშენი დო 1332 წანს ედინბურგ-ნორთონმფთონიშ აკოპიჯაფაშა ხეშმოჭარუათ ითუ. მაჟირა ლჷმა 1332-1337 წანეფს იწარმებუდჷ დო ბერვიქიშ აკოპიჯაფათ ითუ.
ჩინებული ლჷმეფი შოტლანდიარ კათაშო ისტორიულო არძაშე მონკა მომენტო რდჷ მერჩქინელი. ჟირხოლო ლჷმაშ თებაშ უკულ შოტლანდია ზოხორინელ ქიანათ სქიდუდჷ. ლჷმას შქვინდი დო კოპულეფი აქტიურო გიმირინუაფუდუ, მუთ შქა ოშწანურეფიშ მალობას ლჷმაშ წარმებაჟამს უციო ანჯარო რდჷ მერჩქინელი.
ნინა [რედაქტირაფა]
შოტლანდიაშ ოფიციალური ნინეფი რე: ინგლისური დო გელურ-შოტლანდიური ნინა. შოტლანდიაშ დიდი ნორთი ინგლისურო იჩიებუ დო შოტლანდიურს ბჟადალიშ კოკეფიშ მახორუეფი ირინუანა. რე მასუმა ნინათ, თაშნე გედვალირი თუდოლენ შოტლანდიური, ნამუთ გერმანიკული ბუნაშიე დო ინგლისურწკჷმა დასაბაღო ხოლოს გერე.
გალერეა [რედაქტირაფა]
-
შოტლანდიაშ პარლამენტიშ ნოდგუმი
-
შოტლანდიაშ პარლამენტიშ სხდომეფიშ დარბაზი
