ჯიმალეფი კარამაზოვეფი
ჯიმალეფი კარამაზოვეფი — (რუს. Братья Карамазовы, /'bratʲjə karə'mazəvɨ/) ფ. მ. დოსტოევსკიშ ეკონია რომანი, ნამდგას ავტორი ჭარჷნდჷ ჟირი წანაშ აშაბანს. რომანქ ბეშტელქ იჸუ „რუსული მაცნეს“ („რუსკი ვესტნიკ“). დოსტოევსკის ინოჩამილი აფუდუ რომანი მუჭოთ უმოს დიდი რომანიშ „დიდი ცოდილიში ისტორია“-შ („История Великого грешника“) მაართა ნორთი. რომანიშ ჭარუა ავტორქ გათუ 1880 წანას. დოსტოევსკიქ ღურუ პუბლიკაციაშე ოთხი წანაშ უკული. რომანს რე ტონბა ანალიზი თიშნერი ფუნდამენტური ოკითხუეფიშ, მუნერითი რე ღორონთი, დუდიშალა, მორალი.
დინორე |
[რედაქტირაფა] ჭარუაშ ისტორია
დოსტოევსკიქ რომანიშ მაართა ნოჭარუეფიშ ქიმინუა დიჭყუ 1878 წანაშ პირელიშ თუთას. დოსტოევსკიშო დიდი გოლინა იღვენუ დიდ რუს მოაზროვნექ ნიკოლაი ფიოდოროვქ. რომანიშ გოგინძორაფაშენ დოსტოევსკის ოჯარალუთ აფუ ნარაგადი, მაგალითო, ჯიმალეფი კარამაზოვეფშე ართი-ართი ჯიმა ალექსანდრექ ოკო გინირთუკო რევოლუციონერო.
[რედაქტირაფა] სტრუქტურა
რომანი ჭარილი რდჷ მავითოჩხორა ოშწანურას, მარა თექ შილებე ბძირათ ბრელი თეხანური ელემენტეფი. დოსტოევსკის გუმორინაფილი აფუ მუსხითირენი ლიტერატურული ტექნიკა, ნამუთ კრიტიკოსეფიშ კრიტიკაშ ობიექტიქ იჸუ უკული. რომანიშ თხობელუა მასუმა პიჯით მეურსუ. მუჭოთ ფილოსოფოსი მიხეილ ბახტინი ანტკიცენსჷნ , რომანს ვა რე ავტორიშ ხონარი, მუთ ნათხობელას თახმიწკჷმა უმოს ხოლოს მუწარჩქინანსჷნ. ირ პერსონაჟის უღუ მუშობური მერინა რაგადიშ, მუდგა აძალიერენს ადამიერიშ ინდივიდუალობას.
[რედაქტირაფა] სიუჟეტი
რომანიშ ქიმია მეურსუ ნოღა სკოტოპრიგონევსკის (. Скотопригоньевск), მუჭოთ რჩქჷნი, დოსტოევსკის ჯინჯო ეჭოფილი აფუ ჯვეში რუსეთიშ ისტორია. ფიოდორ პავლეშ სქირი კარამაზოვქ, 55 წანერ კოჩიქ, ჩილო ქიმიჸონუ ძუღე ოსური დო ქიდიჭყჷ თიში ღმალაშ ხარჯება.
ბრელი შხვა გლახა მუდგარენეფწკჷმა ართო, თე კოჩი ფშხირას ონწყჷნდჷ აკოშაყარუას დო ოსურშე ლახუას ხოლო გინმიღანდჷ. ეკონიას, ჩილქ ენტჷ თე კოჩის პეტერბურგიშა, მიდგარენ ოფიცერშა. თე ოსურქ ფიოდორს დუტუ ჭიჭე სქუა — დიმიტრი. ოსურპატჷნს ვაჭიშუ მუშ ღმალაშა მიკოჯინაქ, თეშ დოღურუ პეტერბურგის დო ფეოდორს პავლოვიშ სქირს ქიმიაჩჷ გაბრაქ ღურელიშ თელი სიდიდარა გუმურინუაფუდუკონ. ფეოდორქ გვალო გიჭყოლიდუ სქუა დო ქიმიაჩჷ სპეკულაციეფს დო ორგიეფს. ჭიჭე ბორჯიშ მუკულაშ უკული თექ ქიმიჸონჷ მაჟირა ჩილი — სქვამი ომბოლი ცირა, ნამდგას ოჭყუდური შურო ვა უღუდუ. თე ცირაშე ფეოდორს ქაშუ ჟირი სკუაქ - უნჩაშ ივანქ დო უკულაშ ელექსანდრექ. თე ძღაბის ირდენდჷ ფეოდორი დო ქორწინებაშ აშაბანს ვემითმიოტალენდჷ ხეგოფაჩილ რინას. ეკონიას, ფიოდორქ მუშ ერთით მუშ ჩილი გაღაშე გეგნიჸონჷ დო დუდი დაჸვილაფუ. ფეოდორს ქუდასქიდჷ სუმ სქუაქ: დიმიტრიქ, პირველი ქორწინებაშე, ივანქ დო ალექსანდრექ მაჟირა ქორწინებაშე.
ბაღანეფი დუდშე ირდუდეს კარამაზოვეფიშ მოინალეშ, გრიგორიშ ხეშე. თეშ უკული ბაღანეფი გეგნოჩეს მარდუალეფს. დიმიტრიქ გემწირდჷნი, მიდართჷ გესქენჯური ნინალაშა, ივან დო ალექსანდრექ გემშართეს უნივერსიტეტიშა. თელ ბორჯიშ აშაბანს ფეოდორი ვეგმიშინანდჷ მუშ სკუალეფს. დიმიტრის ქუდასქიდჷ მუშ დიდაშ მონძეობაშ თიაქ, მარა რეალურო მუმაშე ღებულენდჷ ფარას პერიოდულო, მარა დიმიტრის ზუსტი არჩქინა ვა უღუდუ მონძეობაშ გოჸეშენი. თაშინ, ირფელი ალამო დახარჯჷ დო ფეოდორიშ ზიტყვეფით, დიმიტრის თეშ ვალი ხოლო გეძჷდჷ.
ივანი, მუშ გურაფაშ ბორჯის, მუმას ვეგწმუღანდჷ ფარას დო ფინანსურ დუდიშალას ხოლო მიონჭირინუ. ალექსანდრექ მიოტუ გიმნაზიას გურაფა დო მიდართჷ ოხვამეშა მარჩქილეთ. ალექსანდრეშ ხემანჯღვერქ, ზოსიმექ, დეალუ ფეოდორიშ დო თიშ სკუაშ განსაჯებას. ალექსანდრეს არძოშ უმოსო ოშკურუდუ ნამდა მოჯგირეეფი უღირსო მიქციებუდესინ ჯვეშიშ წოხოლე. თაშით ქუმოხვადუ. ოხვამეს კარამაზოვეფიშ აკოშაყარუაქ გეთუ გჷშარჩქინელი სკანდალით, ნამუთუ მანწყუ ფოედორ პავლეშ სქირქ. მუმა დო სკუაშქას ნირზის მატერიალურწკჷმა ართო ოჸოროფული ურთიერთალეფი ხოლო უღუდუ ოსხირო: ჟირხოლო ოლუაფუდუ აგრაფინია სვეტლოვას (გრუშენკას) — მუშობური ოსურპატჷნს, ნამდგას უღუდუ ღმალან. სკანდალშე ჭიჭე ბორჯიშ მუკულაშ უკული ჯვეში ზოსიმე ღურუ, მარა ღურაშა ალექსანდრეს უტენსჷ ოხვამურშე.
დიმიტრი გურს გუთმუნწყჷნს მუშ ჯიმას დო ურაგადჷ ნამდა თის გურს მუმაწკჷმა ჸოფილი ნტერული ურთიერთალეფწკუმა ართო უმონკენს ეკატერინე ივანიშ სქირი ვერხოვცევიშ ვალი, ნამუთ აფუდუ ოჩილე დო ნამუთუ მიოჸოთჷ თიშენი, ნამდა თიშ მანგო ვემიორჩქჷდჷ დუდი (კერძოთ, ეკატერინეს ოკოდჷ დიმიტრიშ ჩილობა, თიშე ნამდა დიმიტრი (მიტია) ურსხებუდუკო კინ მუშ დუდიშე, დო დუც ვალდვალირო კოროცხჷდნჷ მიტიაწკჷმა თიშენი, ნამდა მიტიაქ მეხვარჷ ეკატერინეშ მუმას ეუჩილითუაფუდუკო სახაზინო ფარაშ ხარჯებაშ გჷმობჟინაფაშ გეშა ჯოხოშ დინაფა). ეკატერინექ მეჩჷ დიმიტრის სუმი ანთასი, დიმიტრის თე ფარა ოკო გეგნუჩამუდუკო ეკატერინეშ მოჯგირეშა მოსკოვს, მარა დიმიტრიქ თე ფარა დახარჯჷ გრუშენკაწკჷმა ართო ბორჯიშ ტარებას ოფუტე მოკროეს. თეშ უკული დიმიტრის მენდი უღუდუ მუმაშე მეუღებუდუკო 3000 თი ფარაშე, ნამუთ დიო ხოლო მიოჩამალი აფუდუ ფიოდორ პავლეშ სქირსჷნ, მარა ფეოდორქ გეგნოჭყდივდჷ, უჩა გურიშე, ნამდა გვალო თესხი დაუხარჯებუდუკო გრუშენკაშ ოჩილითარაფონ. თე ფარა ფეოდორქ ქარღადის ქიმიოკირჷ, ლენტა ქუგაბუნუ, სქვამას ქიგიოჭარჷ „გრუშენკას“ დო ორთუმელიშ თუდო დოჩუ.
რდჷ მუ ძალამ შურიელი ატოტებას, დო ფიქრენდჷ მუ, ნამდა აგრაფოვნა დეალებუდუ ფეოდორ პავლოვიჩიშა მეულასჷნ, დიმიტრი სერით მითმიატყობუ მუმაშ ჸუდეს, მითმირულე ოჭკორიეშა თი გარზახებათ, ნამდა გამკაჩილითუას მუდგაინ სიგნალითჷნ, დო ქიგეგას, თექ რე დო ვარ გრუშენკან. მარა, ეკონია მომენტის, გლახა რსიმეფი მითმიოტენს დიმიტრის, დო უკახალე უმკუჯინუო მირულე ღობერშა. დიმიტრის გითმიოჭისუანს მოინალე გრეგორი, ნამუქჷთ დიმიტრი „მუმაშ მაჸვილარო“ მირჩქინჷ. დუდშე, დიმიტრი ჭკირჷნსჷ გრეგორის დუც; მოინალე ოდინუანს ჩინებულობას. ფიქრენს მუ, ნამუდა გრეგორი ღურელი რენ, ნარღებულო იტენს თის ღობერწკჷმა. ჭიჭე ბორჯიშ უკული ირკვიებუ, ნამუდა, ფეოდორი პავლეშ სქირიშ ჸვილუაშენ გრიგორიშ ეჭვეფი ვა რე უოსხირე. ფეოდორს დასურო ძირაფულენა ღურელო მუშ ოთახის დო მუ რაგადი ოკო დიმიტრი კარამაზოვს აბრალუაფუნა თიშ ღურას.
თი სერს დიმიტრი მეურს ოფუტე მოკროეშა, ქიგეგუ მუ, ნამუდა გრუშენკა თევრე რე ულირინ, მუშ ჸოროფილშა, ნამუქუთ გრუშენკა დაღორჷ მუშ ბორჯის დო ასე, 5 წანაშ მუკულირს ირთუ თე ოსურშა. გრუშენკაშა ქიმურს დიმიტრინ, ძირაფულენს თის მუშ „ხვათახვალე“ წკჷმა ართო, მუჭოთ გრუშენკა მუშ ჸოროფილს უძახჷდჷნ; მარა გრუშენკა მოწყინაფილო ხე, თიშენ ნამდა თე კოჩიშ გეშა გინაფეფი ბრელი ხანიშ წოხოლე ოდინუ. თეშ გალე, ოინტერესე დო ცხვანტი ოფიცერშე, მუჭომით გრუშენკა იჩინენდჷ თი კოჩისჷნ, ვა რდჷ მუთუნი დოსქილადირი.
დიმიტრი მითმიარძიენს პანს (გრუშენკაშ ჸოროფილს დო ჸოფილ ოფიცერს) 3 ანთასის თიშო, ნამუდა,პანქ თი წუნს ქიდიტუკო თექიანობან დო ანწი დღას ვამკორჩქინედუკო გრუშენკაწკჷმან. პანი ვაალუ, თიშენ ნამდა დიმიტრის თელ თანხა ართო ვემიაჩინე. დიმიტრი დო პანი იჭყანა კარტიშ ლაჸაფის დო მუთმოხვადუ სკანდალი. სკანდალი გჷშეჭანუ თიქ, ნამუდა პანი კარტის ეთმუთირანს დიმიტრის. პანი გრუშენკაშე ითხინს, ნამუდა თიქ დარჩქალას დიმიტრინ. გრუშენკა პანს გალე ოხუნუანს. ართ-ართი ომიშური ოხორინალს, სოდგა დიმიტრი, გრუშენკა დო პოლონარი პანეფი რენა, მოულა ოფუტარი ცირეფი დო ბოშეფი, არძო იბირა დო სხაპუნა, ფარა ბრელი იხარჯებაფუაფუ — იჭყაფუ შუმა. გრუშენკა ურაგადჷ დიმიტრის, ნამუდა უჸორს დიმიტრინ, ხაზირელი რე დიმიტრიწკჷმა ართო იდასინ დო დიჭყას ახალი, პატიოსანი რინან. დიმიტრის ფსუა ქაჩამუ, თხინსუ ღორონთის, ნამუდა რჩინი უნელო გუმორჩქინდუ პოლიცია, აპატიმარენა დიმიტრის. იჭყაფუ ოწმახი კილაგორუა, მუ ბორჯისჷთ დიმიტრი იფუჩუანს, ნამუდა ვა უჸვილუ მუმან. კილმაძიარეფს დიმიტრი ურაგადჷ, ნამუდა დასურო რდჷ ბაღის მუმაწკჷმან, ფიქრენდ მუ, ნამუდა გრუშა ფეოდორწკჷმა რდჷნ. დერწუმუ მუქ, ნამუდა გრუშენკა თექ ვარდჷ, დიმიტრიქ დიტუ ბაღი; მუჟამსჷთ გინმოხოხჷნდჷ ღობერსჷნ, მოინალე გრიგორიქ ქიხვამილუ დიმიტრიშ ბარგი, დო დიმიტრიქ, ნამუთ რდჷ ძალამი ატოტებული, ქიგიაშქუ მოინალეს დუც.
ქოძირჷ მუქ ზისხირინ, დიმიტრიქ ქოსხაპუ, ქუძირუდჷკო შურდგჷმილი რდჷ დო ვარ რჩინჷნ. მუჟამსჷთ დიმიტრის ურაგადჷნა, ნამდა გრიგორი თელი რენ, თინა ითამ ითელებუ დო იჩიებუ „ჩქიმ ხეს ვა რე ზისხირი“. ბაღის მოხვალამირიშ უკული (მუჭოთ დიმიტრი იჩიებუნ), თიქ ინტუ მოკროეშა. კილმაძიარეფიშ კითხირშა, სოვრეშე მიღჷ დიმიტრიქ ფარა, თეს ვა ოკო გამაშ მეჩამა ღირსებაშ თხილუაშ რსიმათ, მარა უკული რაგადანს, მუჭო ეჭოფუ ოსურპატჷნი ვერხოვცევიშე 3 ანთასი სესხონ, მარა მუჭო ხარჯებული აფუ ხვალე გვერდინ, დო მაჟირა გვერდი ენოკირილი აფუ ბარგიშა. დიმიტრი იჭკადუდუ თის, ნამდა მოკროეს ბრელშა რაგადებული აფუდუ, ნამუდა მოღალირი აფუდუ 3 ანთასინ (მარა, თახმას თეშ გვერდი უღუდუ ხვალე), დო არძო თეს ადასურენს. კილმაძიარი იჩიებუ, ნამდა დანაშაულიშ აბანს ძირაფილი რე კონვერტი ფარათ, ნამუთ რჩინს გინოდვალირი აფუდუ გრუშენკაშო. დიმიტრი იჩიებუ, ნამდა გუნაგონეფი აფუ თე კონვერტიშენ, მარა დღას ვა უძირუ თინა დო ვართ ფარა ეუჭოფუ. თეწკჷმა ართო, არძო სამხილი დო მოწმეეფიშ ნარაგადი, ოწინააღმდეგჷ დიმიტრიშ ნარაგადის. დოკითხირიშ ეკონიას დიმიტრის ჭოფუნა დო მითმახუნუანა კამერას.
ირთუ ივანი, ნამუთ დარწუმებული რე, ნამდა თიშ მუმაშ მაჸვილარი რე დიმიტრი. ალექსანდრე დარწუმებული რე, ნამუდა დიმიტრი ვა რე ბრალსჷნ. თითონ დიმიტრი დარწუმებული რე, ნამდა მუმა ჸვილირი აფუ სმერდიაკოვს, ნამუთუ ჸუდეს რდჷ ჸვილუაშ სერს; მარა სმერდიაკოვი თე დღას ეპილეპტიკური მონთხაფას გილაჸაფუანს დო თიშ „ალიბის“ ადასურენა ექიმეფი ხოლო. თე ბორჯიშ აშაბანს, ივანს აწუხენს სვინდისი. თინა ფიქრენს, ნამდა დამნაშავე რე მუმაშ ღურას, თიშენ ნამდა ოკოდჷ თექ მოხვადჷკონ დო შილებე გოლინა უღუდუ სმერდიაკოვიშან (ივანს ვა შეულებუდუ ართი აზრის ქიგესკიდუკო მუმაშ მაჸვილარიშ მირემურიშენი). ივანი მეურს სმერდიაკოვიშა, ნამუთ ოლეხეს რე ეპილეფსიაშ გოხანგინძორაფილი მონთხაფაშენი; სმერიდაკოვი ივანს არდებულო ეჩიებუ დო იძიცანს. ივან მეურსუ თეშა ხოლო დო ხოლო. ეკონიას სმერდიაკოვი იჩიებუ, ნამუდა თეს აფუ ჟინოსქუა (ე.ი. ივანიშ მუმა) ნაჸვილან, მარა მუჭოთ ჭეშმარიტი მაჸვილარი რე ივანინ, თიშენ ნამუდა ივანქ დაგურუ სმერიდაკოვს, (მაგ. „ირფელიშ ღოლამა ალობიერი რენ“, „მუ რე უკული, ართი ვალარა ოჭკუმუნსუ მაჟირას-და“) დო ხე ვაუჩალუ დანაშაულიშ მოხვალამაფაშა, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ირფელს გუთმოხვადუდუნ. სმერდიაკოვი ივანს არძენს ფარას (სუმ ანთასის). გურჭვილი ივანი ღვარანს, ნამუდა ჭუმანი (ე.ი. სასამართლო დღას) გაბჟინუანსუ სმერდიაკოვსჷნ. ჸუდეს ივანს აჭყაფუ სინჩხე, მუდგას მაუჸუნუ ნერვული მონთხაფეფი ჰალუცინაციეფით. შმერდიაკოვი დუც მიკიბუნუანს.
სასამართლოს, კატერინა ივანეშ ცირა, დიმიტრიშ რინელი ოჩილური, სასამართლოს მიწმურინუანს ჭარილს, ნამუთ დიმიტრიქ ჭარუ შუმილობა ბორჯის, სოდგა დიმიტრი დუთმოდვანს პიჯალას, ნამუდა დოგორუნს ფარას, ნამუთუ ვალო აფუდუ ეჭოფილინ, დო მუჭოთ ფარას უციოთ დართინუანს, მუმაშ ჸვილუაქ მურთასჷნ ხოლო. კატერინა ივანეშ ცირა თეს ორთუ ივანიშ გინატებელო, ნამუთ თის უჸორსჷნ. ეთმოსოფუნს ივანი, დო ღვარანს, ნამუდა მაჸვილარი რე სმერდიაკოვინ, მარა თე ბორჯიშო ივანი ანწი გინულირი რე გაღაშე დო თეში მითინს ვა ჯერს. თეწკჷმა ართო, ირწყებედუ მუჭო მასაჯებელეფს იშენი ჯერდეს დიმიტრიშ უდანაშაულობა, არძო ელჷ დიმიტრიშ გოტებას, მარ მასაჯებელეფს გიშუღუნა განაჩენი - „დამნაშავე რე“. დიმიტრის არძენა კატორღაშ 20 წანას.
რომანი თით ითებუ, ნამდა ალექსადნრე ოხვარჷ დიმიტრის ნტებაშ გეგმაშ აკორცხუფას, ანდანე ალექსანდრეს დიმიტრი უდანაშაულოთ მიორჩქჷ.
[რედაქტირაფა] პერსონაჟეფი
- ფეოდორ პავლეშ სქირი კარამაზოვი
- დიმიტრი კარამაზოვი
- ივან კარამაზოვი
- ალიოშა კარამაზოვი
- ჯვეში ზოსიმა
- აგრაფინია ალექსანდრეშ ცირა სვეტლოვა(გრუშენკა)
- კატერინა ივანეშ ცირა ვერხოვცევა
- პავლე სმერდიაკოვი
- მიხეილი რაკიტინი
[რედაქტირაფა] რესურსეფი ინტერნეტის
- Илья Глазунов. Триптих «Легенда о Великом Инквизиторе». Иллюстрации к роману «Братья Карамазовы».
- М. М. Бахтин. Проблемы творчества Достоевского
- Великий Инквизитор. Притча из романа «Братья Карамазовы».
- В. Ф. Переверзев. «Творчество Достоевского», гл. VIII
- Образ «дитё» в контексте философской антропологии Ф. М. Достоевского
