ბასტერ კიტონი

ბასტერ კიტონი
Buster Keaton
ბასტერ კიტონი
ჯოხო დაბადება შვანს	ჯოზეფ ფრენკ კიტონი
მოღალობა	1898–1966
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
დაბადებაშ თარიღი	4 გჷმათუთა, 1895
დაბადებაშ აბანი	პიკვე, კანზასი, ააშ
ღურაშ თარიღი	ფურთუთა 1,, 1966 (-20 წანერი)
ღურაშ აბანი	ვუდლენდ-ჰილზი, კალიფორნია, ააშ
ნთხორუაშ აბანი	ჰოლივუდ-ჰილზიშ საფულა
საქვარუა:	არტისტი, კომიკოსი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, კასკადიორი
მენოღალობა	ააშ
ერუანობა	ამერიკალი
მუმა	ჯო კიტონი
ნანა	მაირა კიტონი
ალმასქუ	ნატალი ტოლმაჯი (1921–1932) მაე სკრივენი (1933–1936) ელეანორ ნორისი (1940–1966)
სქუალეფი	2

ჯოზეფ ფრენკ კიტონი (ინგლ. Joseph Frank Keaton; დ. 4 გჷმათუთა, 1895 — ღ. 1 ფურთუთა, 1966), სასცენო ჯოხოთ ჩინებულ მუჭოთ ბასტერ კიტონი (ინგლ. Buster Keaton) — ამერიკალ არტისტი, კომიკოსი, კინორეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი დო კასკადიორი. ჩინებულო გინირთჷ მუნჯ კინოს მოღალობათ. იროიან სტოიკური, უემოციო გჷმოხანტუალაშ ჭყოლოფათ მიღჷ მეტჯოხო „დიდებულ ქუაშ სახე“ (The Great Stone Face).

ჯოზეფ ფრენკ კიტონქ დებადჷ 1895 წანაშ 4 გჷმათუთას, არტისტეფიშ — ჯო დო მაირა კიტონეფიშ ფანიას. ჭიჭენობაშე მასქერეფიშ ვოდევილიშ წჷმორინაფეფს რჩქუდჷ. 1917 წანაშე მუშობა დუდიშულ პროდიუსერ ჯონ მ. შენკწკჷმა დო რეჟისორ ედვარდ ფ. კლაინწკჷმა ქჷდიჭყუ. მუშ დებიუტ კინოს თიმ წანასჷთ, ფილმ „კასაბიშ ელმახვარეს“ (The Butcher Boy) იჸუ. ათეს მაჸუნ ხოლო მუსხირენ როლქ. უკულ რეჟისორიშ მახვარეთ მუშენდჷ, პარალელურო რდჷ სცენარისტ დო სპეცეფექტეფიშ დჷმადგუმალი. 1918 წანაშ მანგის ფრონტშა მიდეჸუნეს, სოდეთ 9 თუთა მანჯჷ საფრანგეთის, მა-40 კუჩხორ დივიზიაშ აკოდგინალუას. ფრონტის ჸოფაშის ჸუჯიშ ინფექციაქ ქაღოლჷ, ნამუქჷთ სადრამუშიოთ აკურანგჷ რჩქილა. ოლჷმარ ვეშე დორთაშ უკულ რეჟისორობას ქემიაჸუნუ. საარძო აღიარაფა მიპალუ პირველურ კუნტამეტრაჟიან ფილმით „ართ მარა“ (1920). ათეს მაჸუნუ თი ფორმატიშ ფილმეფქ: „ოლაჸაფე ჸუდე“ (1921), „პოლიციარეფი“ (1922) დო „ელექტრულ ჸუდე“ (1922). უკულ გეგნორთჷ რსულმეტრაჟიან ფილმეფშა, ნამუეფსჷთ შქას მოხვადჷ მუშ საუჯგუშო ნამუშერეფქ ხოლო — „შერლოკ ჯუნიორი“ (1924), „გენერალი“ (1926), „ორქიშ ხვანარდი ბილი, ჯუნიორი" (1928) დო „ოპერატორი“ (1928). „გენერალი“ შილებე მუშ საუჯგუშო ნამუშერო იკოროცხუდასჷნ. არტისტ ორსონ უელსიშ ზიტყვეფით — „„გენერალი“, თენა რდჷ კინემატოგრაფიაშ უმაღალაშ კონკა კომედიაშ სფეროს დო შილებე ორდას ქვერსემ ფილმი, ნამუთ ნამდგა ბორჯის აკიქიმინჷნ“.

ლიტერატურა

• Agee, James, "Comedy's Greatest Era" from Life Magazine (September 5, 1949),reprinted in Agee on Film (1958) McDowell, Obolensky, (2000) Modern Library
• Keaton, Buster (with Charles Samuels), My Wonderful World of Slapstick (1960) Doubleday
• Blesh, Rudi (1967). Keaton. Secker & Warburg. 
• Lahue, Kalton C., World of Laughter: The Motion Picture Comedy Short, 1910–1930 (1966) University of Oklahoma Press

რესურსეფ ინტერნეტის

• შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე „ბასტერ კიტონი“ ვიკიოწკარუეს.
• ბასტერ კიტონი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
• The International Buster Keaton Society Archived 2021-01-27 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.