ბენიამინ ნეთანიაჰუ

ბენიამინ ნეთანიაჰუ בִּנְיָמִין נְתַנְיָהוּ
ოფიციალურ პორტრეტი, 2023 წ.
ისრაელიშ პრემიერ-მინისტრი
თეჟამიანი პოსტი
დეკინჷ	29 ქირსეთუთა, 2022
პრეზიდენტი	იცხაკ ჰერცოგი
წიმოხონი	იაირ ლაპიდი
ისრაელიშ პრემიერ-მინისტრი
პოსტის გერინაშ ბორჯი
31 მელახი, 2009 – 13 მანგი, 2021
პრეზიდენტი	შიმონ პერესი, რევენ რივლინი
წიმოხონი	ეჰუდ ოლმერტი
მონძე	ნაფტალი ბენეტი
ისრაელიშ პრემიერ-მინისტრი
პოსტის გერინაშ ბორჯი
18 მანგი, 1996 – 6 კვირკვე, 1999
წიმოხონი	შიმონ პერესი
მონძე	ეჰუდ ბარაკი
ოპოზიციაშ ლიდერი
პოსტის გერინაშ ბორჯი
28 მანგი, 2021 – 29 ქირსეთუთა, 2022
ისრაელიშ ირონ წჷმმარინაფალ გოეროს
პოსტის გერინაშ ბორჯი
1 ეკენია, 1984 – 1 მელახი, 1988
დუნაბადი	21 გერგობათუთა, 1949 (1949-11-21) თელ-ავივი, ისრაელი
მენოღალობა	ისრაელი
ერუანობა	ურია
პოლიტიკური პარტია	ლიკუდი
მუმა	ბენციონ ნეთანიაჰუ
ნანა	ცილლა ნეთანიაჰუ
ალმასქუ	მირიამ ვაიცმანი (გ. 1972; ჩეთხ. 1978) ფლორ კეიტსი (გ. 1981; ჩეთხ. 1988) სარა ბენ-არცი (გ. 1991)
სქუალეფი	3 (თინეფს შქას იაირი)
გონათაფა	მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიური ინსტიტუტი (BS, MS)
ომენცარე ხარისხი	მაგისტრი
პროფესია	დიპლომატი, პოლიტიკოსი, ჭარუ
რელიგია	იუდაიზმი
ხეშმოჭარუა
ვებ-საიტი	https://www.netanyahu.org.il
მეტჯოხო: „ბიბი“; ნინალენდჷ „საიერეტ მატკალს“

ბენიამინ „ბიბი“ ნეთანიაჰუ (ურიულ. בִּנְיָמִין "בִּיבִּי" נְתַנְיָהוּ^ⓘ; დ. 21 გერგობათუთა, 1949, თელ-ავივი) — ისრაელარ პოლიტიკოს დო დიპლომატი, ნამუსჷთ 2022 წანაშე ისრაელიშ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტ უკებუ. თეიშახ თის თე პოსტ უკებუდჷ 1996-1999 დო 2009-2021 წანეფს. ნეთანიაჰუ რე ისრაელიშ ისტორიას არძაშე განწეხანიშ გამაგე პრემიერ-მინისტრი.

ბენიამინ ნეთანიაჰუქ დებადჷ თელ-ავივს, ირდუდჷ ბჟადალ იერუსალიმს დო ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს. 1967 წანას თიქ ისრაელშა დირთჷ, ანდანე ისრაელიშ არმიას ქოკათაფუდკონ დო ნინალენდჷ ელიტურ სპეცრაზმის — „საიერეტ მატკალს“. 1972 წანას თიქ კჷნ ააშ-შა მიდართჷ. მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიური ინსტიტუტიშ (MIT) თებაშ უკული, ნეთანიაჰუ მუშენდჷ Boston Consulting Group-ის. ისრაელშა 1978 წანას დირთჷ დო ქუდარსხჷ „იონათან ნეთანიაჰუშ ინსტიტუტი“. 1984-1988 წანეფს, ნეთანიაჰუ რდჷ ისრაელიშ ჸენჯ გოეროს. ნეთანიაჰუქ კაბეტ პოპულარობა მიპალჷ, მუჟამსჷთ 1993 წანას ლიკუდიშ დუდმახვენჯო გიშაგორილქ იჸუნ დო ოპოზიციაშ ლიდერო გინირთჷნ. 1996 წანაშ გიშაგორუეფს, თიქ გინირთჷ ისრაელიშ პირველ პრემიერ-მინისტრო, ნამუთ კათაქ ბონას გიშაგორუნ. 1999 წანაშ გიშაგორუეფს მარცხებაშ უკული, თიქ კერზო სექტორშა გეგნორთჷ. მოგვიანეთ თინა ნინალენდჷ მუჭოთ გალენურ საქვარეფიშ დო ფინანსეფიშ მინისტრი, სოდეთ წიმიჭყჷ შანულამ ეკონომიკურ რეფორმეფი. თიქ პოსტიშე გეგნოდირთჷ ღაზაშე გიშულაშ გეგმაშ პროტესტიშ შანო.

ნეთანიაჰუქ 2005 წანას კჷნე „ლიკუდიშ“ ოდუდეშა დირთჷ დო 2006-2009 წანეფს ოპოზიციას ხემანჯღვერენდჷ. 2009 წანაშ გიშაგორუეფიშ უკული, ნეთანიაჰუქ კოალიცია აკოქიმინჷ დო კჷნე პრემიერ-მინისტრო გინირთჷ. 2016 წანაშე ნეთანიაჰუქ მუშ პოლიტიკურ კამპანიაშ ცენტრალურ ნორთო დონალდ ტრამპწკჷმა სიახოლა გინაშქუ. ტრამპიშ პირველ პრეზიდენტობაშ ბორჯის, ააშ-ქ იერუსალიმი ისრაელიშ ნანანოღათ აღიარჷ, დადასურჷ ისრაელიშ სუვერენიტეტ გოლანიშ სუბეეფშა დო შქამალობა იდუდჷ აბრაამიშ აპიჯაფეფს ისრაელს დო არაბულ ოქიანუს შქას. თეწკჷმა ართო, ნეთანიაჰუქ კრიტიკა მიღჷ ოკუპირებულ ბჟადალ წყარპიჯის ისრაელიშ ხორუეფიშ გოძინაშ გეშა, ნამუთ ერეფოშქაშე სამართალით უკანონეთ იკოროცხუ. 2019 წანას, ნეთანიაჰუს ბრალ წჷმურინეს ნდებაშ უბადოთ გჷმორინაფაშ, რთამიშ ეჭოფუაშ დო ქვირთოსნუაშ ბირგულეფით. თიქ პრემიერ-მინისტრიშ მოხ არძა მინისტრიშ პოსტ დიტუ. 2018–2022 წანეფიშ პოლიტიკურ კრიზისიქ გჷმიჭანუ როტაციულ აპიჯაფა ნეთანიაჰუშ დო ბენი განციშ შქას. თე აპიჯაფაქ 2020 წანას აკოცჷ, ნამუქჷთ 2021 წანაშ გიშაგორუეფშა მიჸონჷ ქიანა. 2021 წანაშ მანგის, ნეთანიაჰუ პოსტშე გეგნარინუეს, მარა კჷნე დირთჷ 2022 წანაშ გიშაგორუეფიშ უკული.

ნეთანიაჰუშ პრემიერ-მინისტრობა კრიტიკაშ გიმე რდჷ დემოკრატიულ კინოკინაშ დო ავტორიტარიზმშა გინულაშ გეშა. ნეთანიაჰუშ კოალიციაქ წიმიჭყჷ სასამართო რეფორმა, ნამუსჷთ 2023 წანაშ დაჭყაფუს ფართომასშტაბამ პროტესტეფქ მაჸუნჷ. ჰამასიშ დუდებათ მანჯებულჷ 2023 წანაშ 7 გერგობათუთაშ გენთხაფაქ, გაჭყჷ ღაზაშ ლჷმა. ნეთანიაჰუ ართამ ერუანულ პროტესტეფიშ წჷმი რდჷ უშქურანჯობაშ სისტემაშ ჩილათაშ დო ისრაელარ ჭკორეფიშ დორთინაფაშ უქიმინჯალაშ გეშა. 2024 წანას ირანწკჷმა ესკალაციაშ ბორჯის, ქიანეფქ ართიანს ქოროსქეს რაკეტეფ პირელს დო გჷმათუთას. თე ბორჯისჷთ, თიშ ჸვილუაშ ცადებაშის გინასქიდჷ დო ზოჯჷ ლიბანშა მინოკათინი, ღანკით — ჰეზბოლაშ ოურდუმე შილებუანობეფიშ მოჯალაგუა. 2024 წანაშ ქირსეთუთას, ასადიშ რეჟიმიშ დონთხაფაშ უკული, ნეთანიაჰუქ ზოჯჷ სირიაშა მინოკათინი. 2025 წანას თინა ხემანჯღვერენდჷ ირანშა სარაკეტო როსქუეფიშ მანჯებას, ნამუქჷთ ვითოჟირდღამ ლჷმა დიჭყჷ. 2026 წანაშ ფურთუთას, ააშ-წკჷმა ართო, თიქ წიმიჭყჷ ირანიშ მეხჷ ოჰეერე ოურდუმე კამპანია, ღანკით — ირანიშ რეჟიმიშ თირუა. მელახის, ჰეზბოლაწკჷმა ესკალაციაშ უკული, ლიბანშა მაჟირა მინოკათუაქ ქჷდიჭყუ.

ნეთანიაჰუშ თარობას ღაზას გენოციდიშ ორგანიზება იქჷ, ნამუქჷთ კონკას 2023 წანაშ ქირსეთუთას მიოჭირინუ, მუჟანსჷთ „ობჟათე აფრიკა რესპუბლიკაა ისრაელიშ მეხჷ“ საქმე ერეფოშქაშე სასამართოს (ICJ) წიმიჭყჷნ. 2024 წანაშ გერგობათუთას, ერეფოშქაშე ზისხირიშ სამართალიშ სასამართალოქ (ICC) ნეთანიაჰუშ დაკებაშ ორდერ გიშაშქჷ. ბრალეულობაშა მიშმურს ორჩანიე ოურდუმე დჷნაშებუეფ დო კოჩიშობაშ მეჩჷ ნაქიმინა დჷნაშებუეფი, ნამუთ ერეფოშქაშე ზისხირიშ სამართალიშ სასამართოშ პალესტინაშ რკვიებაშ ნორთ რე.

რესურსეფ ინტერნეტის

• ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
• ბენიამინ ნეთანიაჰუ — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
• მეჯინა C-SPAN-ს
• Benjamin Netanyahu collected news and commentary at The Jerusalem Post
• Benjamin Netanyahu collected news and commentary at Haaretz
• „Shattered Dreams of Peace: The Road From Oslo“. Frontline. სეზონი 20. ეპიზოდი 16. 27 June 2002. PBS. WGBH. ციტირებაშ თარიღი: 13 March 2025.
• „Netanyahu at War“. Frontline. სეზონი 34. ეპიზოდი 1. 5 January 2016. PBS. WGBH. ციტირებაშ თარიღი: 14 March 2025.
• „Netanyahu, America & the Road to Gaza“. Frontline. სეზონი 41. ეპიზოდი 22. 19 December 2023. PBS. WGBH. ციტირებაშ თარიღი: 13 March 2025.
• „Remaking the Middle East: Israel vs. Iran“. Frontline. სეზონი 43. ეპიზოდი 21. 29 July 2025. PBS. WGBH. ციტირებაშ თარიღი: 30 July 2025.

სქოლიო

|