ზაილ სინგჰი

	გიანი ზაილ სინგჰი
	; ოფიციალურ პორტრეტი, 1982 წ.
ინდოეთიშ მა-7 პრეზიდენტი
პოსტის გერინაშ ბორჯი
	25 კვირკვე, 1982 – 25 კვირკვე, 1987
ვიცე-პრეზიდენტი	მოჰამად ჰიდაიატულაჰი, რამასვამი ვენკატარამანი
პრემიერ-მინისტრი	ინდირა განდი, რაჯივ განდი
წიმოხონი	ნილამ სანჯივა რედი
მონძე	რამასვამი ვენკატარამანი
ინდოეთიშ დინოხოლენ საქვარეფიშ მინისტრი
პოსტის გერინაშ ბორჯი
	14 იანვარი, 1980 – 22 მანგი, 1982
წიმოხონი	იაშვანტრაო ჩავანი
მონძე	რამასვამი ვენკატარამანი
პენჯაბიშ დუდ მინისტრი
პოსტის გერინაშ ბორჯი
	17 მელახი, 1972 – 30 პირელი, 1977
წიმოხონი	პრაკაშ სინგჰ ბადალი
მონძე	პრაკაშ სინგჰ ბადალი
ნაღურა	ქირსეთუთა 25, 1994 (78 წანერი) ; ჩანდიგარჰი, ინდოეთი
ღურაშ ბაძაძი	ავტოკატასტროფა (მეღებულ ტრავმეფი)
ნთხორუ აბანი	ეკტა სტალი, ნიუ-დელი
მენოღალობა	ინდოეთი
ერუანობა	პენჯაბარი (სიქხი)
პოლიტიკური პარტია	ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი
მუმა	ბიშან სინგჰი
ალმასქუ	პარდჰან კაური (გ. 1934)
სქუალეფი	4
გონათაფა	შაჰიდ სიქხიშ მისონერულ კოლეჯი
პროფესია	რელიგიურ მოღალე, პოლიტიკოსი
რელიგია	სიქხი
	პირველ სიქხ პრეზიდენტი

გიანი ზაილ სინგჰი (ჰინ. ज़ैल सिंह, პენჯაბ. ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ; ბადებაშ ჯოხო ჯარნაილ სინგჰი; დ. 5 მესი, 1916 – ღ. 25 ქირსეთუთა, 1994) — ინდოარ პოლიტიკოს რდჷ, ნამუსჷთ 1982-1987 წანეფს ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ პოსტ უკებუდჷ, 1970-იან წანეფს პენჯაბიშ დუდ მინისტრ რდჷ. თინა რდჷ პირველ სიქხი, ნამუქჷთ ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ პოსტი დეკჷნ.

ფარიდკოტიშ აბანობურ სათაროშ ოფუტე სანდჰვანს დჷნაბადუ სინგჰიქ გრანთიშ (სიქხ რელიგიურ მოღალე) ოგურაფუშა გემშართჷ. ამრიტსარიშ სიქხიშ მისონერულ სკოლას გურაფაშ ბორჯის თის „გიანიშ“ (Gyani) ტიტულ მიპალჷ, ნამუთ „რჩქინელ კოჩის“ შანენს. სინგჰი აქტიურო ოხოლუდჷ ყაზახეფიშ გიშულეფს დო ფარიდკოტის წჷმმარინაფონ თარობაშ გოჭყაფაშ ყარაფის. თიშ პოლიტიკურ აქტივიზმიშ გეშა „პრაჯა მანდალს“ (Praja Mandal) — ორგანიზაციას, ნამუთ ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესწკჷმა რდჷ ალიანსის — თის 1938-შე 1943 წანაშა ხვალეხე დოხუნაფა (solitary confinement) ქემუსაჯეს. თინა ხემანჯღვერენდჷ „შილაშ სატიაგრაჰას“ (Flag Satyagraha) დო ფარიდკოტიშ სათაროს პარალელურ თარობა ქუდარსხჷ, ნამუქჷთ ხვალე ჯავაჰარლალ ნერუშ დო ვალაბჰაი პატელიშ ინოკათაფაშ უკულ გეუქვუ. ხვილიშეფს მუკულირ წანეფქ თის ინსპირაცია ქიმეჩჷ, ნამჷდა ჯოხო დოუთირუდჷკო დო „ზაილ“ (Zail) სინგჰო გინირთელედჷკონ.

ზოხორინალაშ უკული, ფარიდკოტიქ ქაკათჷ პატიალაშ დო ბჟაეიოლ პენჯაბიშ შტატეფიშ რსხუს (PEPSU). სინგჰი 1949–1951 წანეფს თე რსხუშ მიშნაველეფიშ დო ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრო მოღალენდჷ დო პენჯაბის დიხაშ რეფორმეფიშ მიშაღალას ხემანჯღვერენდჷ. სინგჰი 1956–1962 წანეფს რაჯია საბჰაშ (ინდოეთიშ პარლამენტიშ ჟილენ პალატა) მაკათურ რდჷ, 1962–1967 წანეფს — პენჯაბიშ კანონმადვალუ ასამბლეაშ მაკათური, ნამუშ ბორჯისჷთ კუნტა ხანით მინისტრო ნინალენდჷ პარტაპ სინგჰ კაირონიშ თარობას. თინა 1955–1956 წანეფს PEPSU-შ პროვინციულ კონგრესიშ კომიტეტიშ პრეზიდენტ რდჷ, 1966 წანას — პენჯაბიშ პროვინციულ კონგრესიშ კომიტეტიშ პრეზიდენტო გინირთჷ. თე პოსტის თინა 1972 წანაშა, პენჯაბიშ დუდ მინისტრო გიშაგორუაშა მოღალენდჷ.

გიანი ზაილ სინგჰიშ მოღალობა პენჯაბის (1972–1977) შანულამ რდჷ მუჭოთ ინდუსტრიული, თეშ სოციალურ კუნთხუთ. თიში თარ მენაჭირინუეფ რე: ტექნოლოგიური პროგრესი, თიქ ნებას მეჩჷ ინდოეთიშ პირველ გვერდოგჷმატარეეფიშ (semiconductor) საწარმოშ დორსხუაფას მოჰალს. დიხაშ რეფორმა, 1972 წანას მიღჷ „პენჯაბიშ დიხაშ რეფორმაშ აქტი“, ნამუქჷთ დიხაშ გამაგალა უმოს სამართიანო გინაშქუ. სოციალურ მოხვარა, თიქ უნარღელჸუ კვოტეფ (რეზერვაცია) გონათუას დო საარძო სამუშას მაზჰაბ სიქხეფშო დო ვალმიკეფშო. ერუანულ პატჷცემა, თიქ ინდოეთშა დართინუ ლეგენდარულ რევოლუციონერიშ, უდჰამ სინგჰიშ ნოსქილედეფი, ნამუთ პენჯაბის სახენწჷფო პატჷცემათ დონთხორეს. სინგჰი ოცადუდჷ, ნამჷ-და რელიგიურ ოკითხირეეფიშ წჷმოკინათ მოუნჩალუდუკო ოპოზიციურ პარტიაშ, შირომანი აკალი დალიშ გაულა. მარა, 1977 წანაშ გიშაგორუეფს კონგრესიშ მარცხიშ უკული, თიქ დო სანჯაი განდიქ პოლიტიკურ დო ფინანსურ ალარჷნა ქიმეჩეს რადიკალ სიქხ მონღვარს, ჯარნაილ სინგჰ ბჰინდრანვალეს.

სინგჰიქ 1994 წანას ავტოკატასტროფას მეღებულ ტრავმეფიშ შედეგო დოღურჷ. თიში სამადჰი (მემორიალი) ნიუ-დელის, „რაჯ ღატიშ“ მემორიალურ კომპლექსიშ ნორთის — „ეკტა სტალს“ (Ekta Sthal) იდვალუაფჷ. სინგჰიშ მემუარეფქ 1997 წანას გჷმიბჟინუ. თიშ ბადებაშ 100 წანაშ დუდ (ოშწანურა) 2016 წანას ეშანეს; თე ბორჯის თიშირინაშ გეშა დოკუმენტურ ფილმიქ დო წინგიქ გიშართჷ.

რესურსეფ ინტერნეტის

Zail Singh Passes Away: A film from the Government of India, Ministry of Information, Films Division