დინორეშა გინულა

ირანიშ უჟინაშ ლიდერი

ვიკიპედიაშე
„რაჰბარი“ თე სტატიაშა გინმურს. შხვა შანულობაშ გეშა ქძ. რაჰბარი (მიარეშანულამი).
ირანიშ ისლამური რესპუბლიკაშ უჟინაშ ლიდერი
სპარს. رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران
სპარს. رهبر جمهوری اسلامی ایران

ირანიშ შილა

ირანიშ გერბი
მემართუაშ სტილი თიშ უჯეგენობა
ტიპი სახენწჷფოშ მადუდე (დე იურე)[1]
ურდუმმადუდე
სახენწჷფოშ სუმხოლო ხეშუულებაშ (სასამართო, კანონმადვალუ დო ემაჸონაფალი) ობორჯე მადუდე
კუნტას ირანიშ კონსტიტუცია
რეზიდენცია ჯამარანიშ ჰუსეინია (ჸოფირი)
ხემანჯღვერობაშ ჸუდე (ასე)
ოლქი თეირანი
ხანიშ განწეობა უვადო[2]
წიმოხონი ირანიშ შაჰი
დირსხუ 1979 წანაშ 5 ფურთუთა (მუჭოთ რევოლუციაშ ლიდერი)
1979 წანაშ 3 ქირსეთუთა (მუჭოთ უჟინაშ ლიდერი)
მაართა პოსტის რუჰოლა ხომეინი
მონძე ობორჯე ხემანჯღვერეეფიშ სხუნუ (თე პოსტიშ ვაკანტურობაშ შვანს)
წორომოხვარე ჰოსეინ ალი მონთაზერი (1985–1989)
ვებ-ხასჷლა www.leader.ir

ირანიშ ისლამურ რესპუბლიკაშ უჟინაშ ლიდერი (სპარს. رهبر معظم ایرانⓘ), თაშნეშე მიშინუაფუ მუჭოთ ისლამურ რევოლუციაშ უჟინაშ ლიდერი[3](სპარს. رهبر معظم انقلاب اسلامی) დო ოფიციალურო მუჭოთ უჟინაშ ხემანჯღვერალაშ ორგანო (სპარს. مقام معظم رهبری) — ირანიშ ისლამურ რესპუბლიკაშ დე იურე სახენწჷფოშ მადუდე დო უმაღალაშ პოლიტიკურ დო რელიგიურ ავტორიტეტი, ნამუთ პრეზიდენტშე მაღლ რანგის გერე. ირანიშ ისლამურ რესპუბლიკაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფი, სასამართო ხეშუულება, სახენწჷფო რადიო დო ტელევიზია დო შხვა თარ სახენწჷფო ორგანიზაციეფი, მუნერით რე შანკოეფიშ სხუნუ დო ღანკობურობაშ გოთანჯუაშ სხუნუ, დოჸუნს უჟინაშ ლიდერს.[4][5]

კონსტიტუციაშ მეჯინათ, უჟინაშ ლიდერ გჷთმოთანჯუნს ისლამურ რესპუბლიკაშ ართამ პოლიტიკას (ბირგჷლი 110), გინმაჯინე კანონმადვალუ, სასამართო დო ემაჸონაფალ ორგანოეფს (ბირგჷლი 57).[6] ჸოფირ პოსტიშ დჷმაკინე, ალი ხამენეი, გიშმაშქვანდჷ დეკრეტეფს დო ღებულენდჷ საბოლა გინოჭყვიდირეფს ეკონომიკაშ, ელმოლიშ, გალენურ პოლიტიკაშ, გონათუაშ, ერუანულ დოგეგმარაფაშ დო ირანიშ გამაგალაშ შხვა ასპექტეფიშ გეშა.[კომ. 1] ხამენეი თაშნეშე ღებულენდჷ საბოლა გინოჭყვიდირეფს ირანიშ გიშაგორუეფს ქანთელუაშ ხარისხიშ გეშა[15] დო მუშ გამაგალაშ ბორჯის პოსტიშე გინმარინუანდჷ დო პოსტიშა დუთმართინუანდჷ საპრეზიდენტო კაბინეტიშ გოთანჯილ პოსტიშ დუმაკებე პიჯეფს.[16]

თე პოსტიქ დირსხჷ ირანიშ კონსტიტუციათ 1979 წანას, აიათოლა რუჰოლა ხომეინიშ ისლამურ სამართალ თხილუაშ (Vilayat-e Faqih) კონცეფციაშ ოსხირშა[17] დო თინა უვადო (თელარაშ ბოლოშა) დორინაფა რე.[18] დუდშენო კონსტიტუცია თხულენდჷ, ნამჷ-და უჟინაშ ლიდერ რდჷკო მარჯა-ე თაყლიდი — უმაღალაშ რანგიშ ოშურიელე პიჯ უსულიტურ ვითოჟირმორწუმე შიიტურ ისლამშე. 1989 წანას, კონსტიტუციაშა მიშნაღელჷ თირუეფით მოთხუალაქ გეუკაჭულჷ დო ხვალე ისლამურ „რჩქინა“ (scholarship) იბაღინჷ, ნამჷ-და უჟინაშ ლიდერო დაბალი რანგიშ ოშურიელე პიჯით ქჷდოდირთასჷნ.[19][20] მემართუას „უჟინაშ ლიდერი“ (სპარს. رهبر معظم) თარო პატჷცემაშ შანო გჷმირინუაფუ, თიშ უმუკუჯინალო, ნამჷ-და კონსტიტუცია თის ხვალე „ლიდერო“ (სპარს. رهبر, rahbar) მირჩქინანს. კონსტიტუციაშ (ბირგჷლი 111) მეჯინათ, ექსპერტეფიშ სხუნუს ოვლჷ (აიათოლა ხომეინიშ უკული) უჟინაშ ლიდერიშ გიშაგორუა, ჟიგინოჯინა დო გინორინაფა. პრაქტიკას, სხუნუს დღას ვეგმუხანტჷ აწორინალა ვარ-და არგამათ ვეგნუკონტროლებჷ უჟინაშ ლიდერიშ ნამუთინე გინოჭყვიდირი (თიშ არძა აკოხვალამა დო დინნაჭარა კონწარო კონფიდენციალურ რე).[21] სხუნუშ მაკათურეფს კათა გიშაგორუნს გიშაგორუეფს, მარა თინეფს ანტკიცენს ორგანო (შანკოეფიშ სხუნუ), ნამუშ მაკათურეფსჷთ უჟინაშ ლიდერ დჷთრინუანს ვარ-და დჷთრინუანს პიჯი (ირანიშ უჟინაშ სასამართოშ მადუდე), ნამუთ მუშჸურე კჷნე უჟინაშ ლიდერიშ დჷნარინეფ რე. გოერო-შ სახენწჷფოშ მადუდეეფიშ, თარობაშ მადუდეეფიშ დო გალენურ საქვარეფიშ მინისტრეფიშ ერკებულს პრეზიდენტ მირჩქინუაფუ ოფიციალურ დე იურე სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდეთ, ვარ-და უჟინაშ ლიდერი.[22]

ირანიშ ისლამურ რესპუბლიკას მუშ ისტორიაშ განწეხანს ხვალე ჟირ უჟინაშ ლიდერ ჸუნდჷ: რუჰოლა ხომეინი, ნამუსჷთ თე პოსტ 1979 წანაშე 1989 წანას მუშ ღურაშა უკინებუდჷ დო ალი ხამენეი, ნამუსჷთ თე პოსტი ხომეინიშ ღურაშე 2026 წანას მუშ ჸვილუაშა უკინებუდჷ.[23]

უჟინაშ ლიდერეფიშ ერკებული

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
No. სურათი ჯოხო
(ბადება-ღურა)		 მოღალობაშ ბორჯი გიშაგორუაშ
წანა		 პრეზიდენტ(ეფ)ი პოლიტიკურ პარტია ხვილაფა
მოღალობაშ დოჭყაფა მოღალობაშ თება მოღალობაშ განწეხანი
1 სეიდი
რუჰოლა ხომეინი
სპარს. سیدروح‌الله خمینی
(1900–1989)
 3 ქირსეთუთა, 1979[კომ. 2] 3 მანგი, 1989
(მოღალობაშის ღურჷ)		 9 წანა დო 6 თუთა ვ/მ ვ/მ 1979 წანაშ ირანიშ ისლამურ რევოლუციაშ ლიდერ[24] დო ირანიშ ისლამურ რესპუბლიკაშ დჷმარსხუაფალი.[25]
2 სეიდი
ალი ხამენეი
სპარს. سیدعلی خامنه‌ای
(1939–2026)
ფაილი:Ali Khamenei signature.svg		 4 მანგი, 1989[კომ. 3] 28 ფურთუთა, 2026
(მოღალობაშის დოჸვილეს)		 36 წანა, 8 თუთა დო 24 დღა 1989 უწმოხ, 1981 წანაშე ხომეინიშ ღურაშახ ირანიშ პრეზიდენტიშ პოსტ უკებუდჷ.[26]
3 სეიდი
მოჯთაბა ხამენეი
სპარს. سید مجتبی خامنه‌ای
(დ. 1969)
 8 მელახი, 2026 ასეშა 2026 მასუდ ფეზეშქიანი ჸოფირ უჟინაშ ლიდერ ალი ხამენეიშ ქომოლსქუა, იშაგორილქ იჸუ 2026 წანაშ ლჷმაშ ბორჯის.

კომენტარეფი

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
  1. ↑ აკოშაყარელ რე ანდა წყუთ: [7][8][9][10][11][12][13][14]
  2. ↑ 1979 წანაშ 5 ფურთუთაშე 1979 წანაშ 3 ქირსეთუთაშახ თიშ ტიტულიშ ჯოხოდვალა რდჷ რევოლუციაშ ლიდერი.
  3. ↑ საღალობას არსულენდჷ: 4 მანგი – 6 მარაშინათუთა, 1989

რესურსეფ ინტერნეტის

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
ვიკიოწკარუეს? რე ხასჷლა თემაშენ:

სქოლიო

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
  1. ↑ Heads of State, Heads of Government, and Ministers for Foreign Affairs. United Nations. კითხირიშ თარიღი: 8 April 2023.
  2. ↑ “Iran's possible next Supreme Leader being examined: Rafsanjani“, 13 December 2015. კითხირიშ თარიღი: 1 July 2016. 
  3. ↑ Article 89-91, Iranian Constitution
  4. ↑ "Who's in Charge?" by Ervand Abrahamian London Review of Books, 6 November 2008
  5. ↑ mshabani (23 October 2017). Did Khamenei block Rouhani's science minister?.
  6. ↑ Constitution of the Islamic Republic of Iran (full text) (2 June 2021). კითხირიშ თარიღი: 13 October 2022.
  7. ↑ Iran's Khamenei hits out at Rafsanjani in rare public rebuke. Middle East Eye. კითხირიშ თარიღი: 15 February 2017.
  8. ↑ Khamenei says Iran must go green - Al-Monitor: the Pulse of the Middle East. Al-Monitor.
  9. ↑ Louis Charbonneau and Parisa Hafezi (16 May 2014). Exclusive: Iran pursues ballistic missile work, complicating nuclear talks. Reuters. კითხირიშ თარიღი: 2 July 2017.
  10. ↑ IranWire - Asking for a Miracle: Khamenei's Economic Plan. კითხირიშ თარიღი: 6 March 2016.
  11. ↑ kjenson (22 May 2014). Khamenei outlines 14-point plan to increase population.
  12. ↑ Iran: Executive, legislative branch officials endorse privatisation plan. კითხირიშ თარიღი: 15 February 2017.
  13. ↑ Khamenei slams Rouhani as Iran's regime adopted UN education agenda. Iraq News - Local News - Baghdadpost (8 May 2017). კითხირიშ თარიღი: 3 June 2017.
  14. ↑ Khamenei Orders New Supervisory Body to Curtail Government. Asharq Al-awsat (25 September 2017). კითხირიშ თარიღი: 26 September 2017.
  15. ↑ Leader outlines elections guidelines, calls for transparency (15 October 2016). კითხირიშ თარიღი: 15 February 2017.
  16. ↑ “Iranian vice-president 'sacked'“, BBC News, 25 July 2009. კითხირიშ თარიღი: 15 February 2017. 
  17. ↑ Article 5, Iranian Constitution
  18. ↑ “Iran's possible next Supreme Leader being examined: Rafsanjani“, 13 December 2015. კითხირიშ თარიღი: 1 July 2016. 
  19. ↑ Moin, Baqer, Khomeini, (2001), p.293
  20. ↑ "Article 109 [Leadership Qualifications]
    (1) Following are the essential qualifications and conditions for the Leader: a. Scholarship, as required for performing the functions of the religious leader in different fields.
  21. ↑ "Iran Announces Second Extension of Voting," Reuters, 23 October 1998. quoted in (2001) The Last Great Revolution: Turmoil and Transformation in Iran. Knopf Doubleday Group, ხს. 317 note 26. ISBN 9780307766076. 
  22. ↑ Heads Of State - Heads Of Government - Ministers For Foreign Affairs. United Nations. კითხირიშ თარიღი: 8 April 2023.
  23. ↑ Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says (en-GB) (2026-03-01). კითხირიშ თარიღი: 2026-03-01.
  24. ↑ “In Pictures: Iran's 1979 Islamic Revolution“, RFE/RL, 8 February 2019. კითხირიშ თარიღი: 4 January 2020. 
  25. ↑ Nettleton, Todd. “Ayatollah Khomeini: The greatest Christian missionary in the history of Iran“, 2 January 2020. კითხირიშ თარიღი: 4 January 2020. 
  26. ↑ Vatanka, Alex. “Iran's IRGC Has Long Kept Khamenei in Power“, Foreign Policy, 29 October 2019. კითხირიშ თარიღი: 4 January 2020. 
გორილი რე "https://xmf.wikipedia.org/w/index.php?title=ირანიშ_უჟინაშ_ლიდერი&oldid=248629"-შე