დინორეშა გინულა

ირან-ისრაელიშ ლჷმა

ვიკიპედიაშე
ირან-ისრაელიშ ლჷმა
არხო ბჟაეიოლიშ კრიზისიშ ნორთი
სათიშ ისინდიშჸურე ჟილე კვარჩხიშე: თეირანიშ მიოჯინი ისრაელიშ ავიამეგამაშ უკული; გავალი თეირანს ავიამეგამეფიშ უკული; გობეთქუეფი თეირანს ლჷმაშ მალობაშის; ნოდგჷმი რამათ-განს ირანული რაკეტეფიშ მეგამეფიშ უკული.
თარიღი 2025 წანაშ 1325 მანგი (12 დღა)
ორენი
ბაძაძი ისრაელიშ კორინი ირანს გვირზილური ანჯარიშ გორჩქინაშ აკოქოსუაშო
შედეგი ანჯარიშ დოდვალა
კუნთხუეფი
ისრაელიშ შილა ისრაელი
მოხუჯეეფი:
ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ შილა ააშ[კომ. 1]
მადუდეეფი
ნოდინაფეფი
ისრაელიშ მუნაჩემეფით:
24 ჸვილირი[4]
2,345 ჭკირილი
3,800+ გინოყარებული[5]
1 დრონი გითოჸოთამილი
ირანიშ მუნაჩემეფით:
5 ფურინჯი F-35 გითოჸოთამილი[6]
2 პილოტი ჭოფილი[7]
14+ უპილოტე ოფურჷნალი აპარატი მოჯალაგერი[8]
მოსადიშ 44+ აგენტი ჭოფილი[9]
ირანიშ მუნაჩემეფით:
224 ჸვილირი[10]
1,277 ჭკირილი[11]
ადამიერიშ ნებეფიშ აქტივისტეფიშ: რაგადუათ[კომ. 2]
639 ჸვილირი (263+ მენმოღალე, 154+თხილუაშ პერსონალი)[12]
1,320+ injured[12]
ისრაელიშ მუნაჩემეფით:
200+ ბალისტიკური რაკეტაშ დო 120+ სქირონი-ჰეერიშ ტიპიშ რაკეტეფიშ მაჸათამალქ მიჯალაგჷ[13][14]
8 ვერტფურინჯიქ მიჯალაგჷ[15][16]
1 KC-707-ქ მიჯალაგჷ[17]
მიჯალაგჷ 2 ოფურინალო ურგებელი F-14A Tomcats-იქ[18]

ირან-ისრაელიშ ლჷმა2025 წანაშ 13 მანგიშ მოგოთანეს, ისრაელიშით დოჭყაფილი ფართომასშტაბური გენთხაფური ოპერაცია ირანიშ მუზმარენი რაიონს მადვალუ ოღანკეეფიშ მეხჷ, კოდური ჯოხოდვალათ „ჟინმალუ ნჯილო“. ისრაელიშ დუდთხილუაშ ნძალებიშ დო „მოსადიშით“ მანჯებული გენთხაფეფი მეწურაფილი რდჷ გვირზილური დო ოურდუმე ობიექტეფიშ დო მაღალი პოსტიშ პიჯეფიშ კერზო რეზიდენციეფშა, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ თარი გვირზილური ობიექტეფიშ დაღამაკება[19] დო ირანიშ უმაღალაში ოურდუმე ხემანჯღვერალაშ ლიკვიდაცია.[20] თენა ირანშა ირან-ერაყიშ ლჷმაშ უკული არძაშე მასშტაბური გენთხაფა რდჷ.

გენთხაფაშახ მუსხირენი თუთაშ კინოხ, ირანი დო ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი ახალ გვირზილურ აპიჯალაშე მორაგადეფს მანჯენდეს თიშ უკული, მუთ ააშ-იშ პრეზიდენტი დონალდ ტრამპიქ მუში პრეზიდენტალაშ პირველი ხანიშ ბორჯის გეგშეჸონუ ააშ ართოიანი ირიშმაკათური ქიმინუაშ გეგმაშენ. ასე ირანი ურანს 60%-იან ხვარჭალშახ ადინდარენს, ნამუთ ანჯარიშ ოკეთებელო მოღე დონეს მეთმიაკონუ დო უმოსო თეხანური ცენტრიფუგეფიშ გერინაფათ აბიწორენს გვირზილური წუმოძინას. ანალიტიკოსეფიშ არზით, თე აქტივობეფი ბრელით უმოსი რე ირნერი საეგებიო ომენოღალო ღანკეფიშოთ.[21] გენთხაფაშახ ართი დღათ კინოხ, ატომური ენერგიაშ ერეფოშქაშე სააგენტოქ (IAEA) 20 წანაშ განწეხანს, პირველო ირანს გვირზილური გამამინჯალეფიშ აკორცუაფა ქეკიაბრალუ. ირანქ ოგამეთ გოდინდარაფაშ ახალი ობიექტიშ გონწყუმაშ გეშა გაცხადჷ დო თეხანური ცენტრიფუგეფიშ გერინაფა ქჷდიჭყუ.

ისრაელიშ ოპერაციაშ დოჭყაფაშ უკული, ბუთქაფეფქ დეფიქსირჷ თეირანს, თინეფს შქას ოურდუმე ბაზეფწკჷმა დო მაღალი რანგიშ ოურდუმე მადუდეეფიშ ხორუეფიშ განობეფს. მაძირუეფი ეთმეჭარუნდეს ქვერსემი დაჩხირს დო გომაჟირელი ბუთქაფეფს.[22] თაშნეშე ბუთქაფეფქ მოხვადჷ ნათანზის, ისპაჰანიშ პროვინციას, სოდე ქიანაშ ართ-ართი არძაშე კრიტიკული, შაჰიდ აჰმადი როშანიშ გვირზილური ობიექტი იდვალუაფუნ.[23] ისრაელიშ ოღანკეთ თაშნეშე გჷნირთეს ხონდაბიშ დო ხორამაბადიშ გვირზილური ობიექტეფქ.[24] გენთხაფეფიშ შედეგო ირანიშ რევოლუციური გვარდიაშ მადუდე ჰოსეინ სალამქ დოღურჷ.[25][26][27] ისრაელიშ დუდთხილუაშ ნძალეფქ თაშნეშე გაცხადეს, ნამჷ—და გენთხაფეფიშ ბორჯის ირანიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ შტაბიშ უნჩაში, გენერალ-მაიორი მოჰამედ ბაგერიქჷთ დოღურჷნ.[28] ირანიშ სახენწჷფო მედიაშ ჩინებათ, თაშნეშე დოღურეს გვირზილური მენცარეფი ფერეიდუნ აბასიქ დო მოჰამედ მეჰდი თეჰრანჩიქ.[29] გენთხაფეფიშ შედეგო დოღურეს მუჭოთ ირანალი ოურდუმე მაინალეეფქ, თაშნეშე ირანალი თინჩალი მენმოღალეეფქ.[30] დაღამაკებული ნოდგჷმეფს შქას რე გვირზილური ობიექტები, ოურდუმე ობიექტეფი დო ოხორუე ტერიტორიეფი. გენთხაფეფქ ონდღეს მიახალჷ, გეძნელი მეგამეფიშ გეშა ინფორმაციაქ გიბჟინჷ თავრიზიშ აეროპორტწკჷმა დო ნათანზიშ გვირზილური ობიექტწკჷმა.[31][32]


wikistub ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.
  1. ოკათუ ისრაელშა ირანიშ მეგამეფიშ დათხინაფას.[1][2][3]
  2. ირანს რინელი
  1. US helps Israel shoot down barrage of Iranian missiles. Associated Press (13 June 2025). კითხირიშ თარიღი: 17 June 2025.
  2. US air defense systems, naval destroyer help down Iranian missiles fired at Israel (14 June 2025). კითხირიშ თარიღი: 17 June 2025.
  3. Iran Update Special Report, June 16, 2025, Evening Edition. Institute for the Study of War (16 June 2025). კითხირიშ თარიღი: 17 June 2025.
  4. IDF: 80-90% of Iranian missiles intercepted, but 24 Israelis killed in attacks“, The Jerusalem Post, 16 June 2025. კითხირიშ თარიღი: 17 June 2025. 
  5. Iranian missiles force evacuation of 3,800 people in Israel“, Anadolu Agency, 18 June 2025. 
  6. Iran claims to have shot down fifth Israeli F-35“, Newz.az, 18 June 2025. 
  7. Iran will reportedly share images of captured Israeli fighter jet pilots 'soon'“, Arab News, 18 June 2025. 
  8. Iranian official claims Israeli F-35 fighter jet shot down near Tehran“, Anadolu Agency, 18 June 2025. 
  9. How many alleged Mossad agents has Iran arrested and where?“, The National, 19 June 2025. 
  10. Israel-Iran live updates: IDF says it killed Iran's new wartime chief of staff“, NBC News, 17 June 2025. კითხირიშ თარიღი: 17 June 2025. 
  11. Iran launches new strikes on Israel as Israeli attack widens (15 June 2025).
  12. 1 2 Israeli attacks on Iran kill at least 639, injure more than 1,320: Rights group (19 June 2025). კითხირიშ თარიღი: 19 June 2025.
  13. Fabian, Emanuel. Israel will achieve its objectives against Iran within a week or two, say IDF officials“, The Times of Israel, 17 June 2025. 
  14. Israeli army claims it destroyed 30% of Iran's missile launchers (16 June 2025).
  15. Fabian, Emanuel. IDF says it bombed 5 Iranian AH-1 helicopters at Kermanshah airbase“, The Times of Israel, 18 June 2025. 
  16. Fabian, Emanuel. IDF says it destroyed three more Iranian military helicopters“, The Times of Israel, 18 June 2025. 
  17. Iran Update Special Report, June 18, 2025, Evening Edition. Institute for the Study of War (18 June 2025).
  18. Rogoway, Tyler. Iranian F-14 'Persian Tomcats' obliterated in Israeli airstrike“, TWZ, 16 June 2025. 
  19. IDF attacks, destroys Natanz nuclear site, weapons during overnight strikes in Iran“, The Jerusalem Post, 13 June 2025. კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025. 
  20. Fassihi, Farnaz. Israel Strikes Iran's Nuclear Program, Killing Top Military Officials: Live Updates“, The New York Times, 2025-06-13. კითხირიშ თარიღი: 2025-06-13. (en-US) 
  21. Iran's alarming nuclear dash will soon test Donald Trump“, The Economist. კითხირიშ თარიღი: 23 February 2025. 
  22. Kingsley, Patrick. Israel Launches Attack on Iran as Tehran Scrambles Jets: Live Updates“, The New York Times, 13 June 2025. კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025. (en-US) 
  23. Explosions heard in Natanz, home to key nuclear site, says Iranian state television (en-US). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  24. Live - Israel attacks Iran, Revolutionary Guards chief killed (en). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  25. مرگ سردار سلامی و تنی چند از فرماندهان سپاه (fa). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  26. Iran's Revolutionary Guard commander Hossein Salami killed in Israeli strike, says Iranian state media (en-US). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  27. Hossein Salami, Head of Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps, Killed in Israel's Attack (en-US). კითხირიშ თარიღი: 2025-06-13.
  28. Military chief Mohammed Bagheri possibly killed in Israel strike on Iran (en). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  29. Iran state media names two nuclear scientists killed in Israeli strike (en-US). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  30. Iran State Media Says Civilians Killed In Israel Strikes On Tehran (en-us). კითხირიშ თარიღი: 13 June 2025.
  31. Iran reports fresh explosions in Tabriz; adviser to Khamenei said injured in early strikes (en-US). კითხირიშ თარიღი: 2025-06-13.
  32. Live updates: Israeli strikes kill Iran's top military leaders and prompt retaliation (en). კითხირიშ თარიღი: 2025-06-13.