ჰასტინგს ბანდა
| ჰასტინგს ბანდა | ||
 | ||
| მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი | ||
|---|---|---|
| პოსტის გერინაშ ბორჯი | ||
| 6 კვირკვე, 1966 – 24 მესი, 1994 | ||
| წიმოხონი | ელისაბედ II, მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | |
| მონძე | ბაქილი მულუზი | |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი | ||
| 6 კვირკვე, 1964 – 6 კვირკვე, 1966 | ||
| მონარქი | ელისაბედ II | |
| წიმოხონი | პოსტიქ გიჭყჷ | |
| მონძე | მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | |
| დუნაბადი | 1898 ვარდა 1906 კასუნგუ, ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა | |
| ნაღურა | 25 გერგობათუთა, 1997 (91-99 წანერი) იოჰანესბურგი, გაუტენგი, ოარ | |
| ნთხორუ აბანი | კამუზუშ მავზოლეუმი | |
| მენოღალობა |  მალავი | |
| პოლიტიკური პარტია | მალავიშ კონგრესიშ პარტია | |
| გონათაფა | ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი ინდიანაშ უნივერსიტეტი ედინბურგიშ უნივერსიტეტი | |
| რელიგია | პრესვიტერიანობა | |
ჰასტინგს კამუზუ ბანდა (დ. 1898 ვარდა 1906 — ღ. 25 გერგობათუთა, 1997) — მალავარი პოლიტიკოსი, მალავიშ სახენწჷფო მადუდე 1964-1994 წანეფს. 1964-1966 წანეფს უკებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. 1966 წანას, მალავიშ რესპუბლიკათ გოჭყაფაშ უკულ, გინირთჷ ქიანაშ მაართა პრეზიდენტო.[1]
გურაფულენდჷ ეთნოგრაფიას, ლინგვისტიკას, ისტორიას დო მედიცინას ამერიკას დო ბრიტანეთის.[2] ნიასალენდიშა (მალავიშ ორდოიან ჯოხოდვალა) დორთაშ უკულ, აქტიურო ლჷმენდჷ დუდიშულობაშო დო აპროტესტენდჷ კოლონიურ პოლიტიკს. 1963 წანას ბანდაქ გინირთჷ ნიასალენდიშ პრემიერ-მინისტრო დო თიშ მანჯღვერალათ ქიანაქ მიპალჷ ზოხორინელობა 1964 წანაშო. ჟირ წანაშ უკულ, ბანდაქ მალავი რესპუბლიკათ გეგმაცხადჷ დო ქიანას გაჭყჷ ართ პარტიულ სისტემა (მალავიშ კონგრესიშ პარტია).[3] 1971 წანას ბანდაქ დუდ გეგმაცხადჷ სადღამუშო პრეზიდენტო. ბანდა რდჷ ანტი-კომუნისტი ლიდერი, დო ჸათეშ გეშათ, რგილი ლჷმაშ მიმალობას, თინა სარგებლენდჷ ბჟადალიშ ბლოკიშ ქიანეფიშ ალარინათ.[4] ბანდა, მართუალაშ დაჭყაფურ წანეფს, თხილანდჷ ოსურეფიშ ნებეფს, აუჯგუშენდჷ სახენწჷფოშ ინფრასტრუქტურას დო ანძალიერენდჷ გონათაფაშ სისტემას.
ბანდაშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ ავტორიტარიზმით დო რეპრესიულ პოლიტიკათ. რეჟიმიშ ოპონენტეფს ჭოფუნდეს, აწამენდეს დო ფშხირას ჸვილუნდეს.[5] შხვადოშხვა მუნაჩემეფით ბანდაშ მართუალაშ გოძვენას დოჸვილეს დოხოლაფირო 6,000 ადამიერი სასამართალოშ განჩინებაშ უმუშო. შხვა მუნაჩემით, ჸვილირეფიშ მუდანობაქ 18,000 ადამიერს ქიმიოჭირინუ. გალენურ პოლიტიკას, ბანდაშ თარობას ხოლოშიან ურთიართალა უღუდჷ ობჟათე აფრიკაშ აპართეიდულ რეჟიმიწკჷმა, ჸათეშ გეშათ ბანდაშ თარობა ფშხირას რდჷ კრიტიკაშ ობიექტი.[6] ბანდაშ მართუალას ქიანაშ დინახალე სერიოზულ პროტესტიქ მაჸუნჷ. 1993 წანას, ბანდა აძვილეს მუნწყუდკო რეფერენდუმი. რეფერენდუმიშ ნძალათ მალავის ოფიციალურო გეთუ ართ-პარტიულ სისტემაქ დო სპეციალურ ასამბლეაქ ბანდას გეგლანწუ ხეშულობა. 1994 წანაშ დემოკრატიულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს ბანდა ოფიციალურო მონაწილენდჷ მუჭოთ ართ-ართი კანდიდატი, მარა დემარცხჷ. მალავიშ გეჸვენჯი პრეზიდენტო გინირთჷ ბაქილი მულუზიქ.[7]