ჰენრი ირვინგი

სერ ჰენრი ირვინგი
ინგლ. Henry Irving
სერ ჰენრი ირვინგიშ პორტრეტი, 1880-იან წანეფი
ჯოხო დაბადება შვანს	ჯონ ჰენრი ბროდრიბი ინგლ. John Henry Brodribb
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
დაბადებაშ თარიღი	6 ფურთუთა, 1838
დაბადებაშ აბანი	კეინტონ-მანდევილი, სომერსეტი, ინგლისი
ღურაშ თარიღი	გჷმათუთა 13, 1905 (67 წანერი)
ღურაშ აბანი	ბრედფორდი, იორკშირი, ინგლისი
ნთხორუაშ აბანი	ვესტმინსტერიშ სააბატო
საქვარუა:	არტისტი, თეატრიშ რეჟისორი, მენეჯერი
ალმასქუ	ფლორენს ო'კალაჰანი (1869–1905)
სქუალეფი	ჰენრი ბროდრიბ ირვინგი, ლორენს ირვინგი

სერ ჰენრი ირვინგი (ინგლ. Henry Irving; დ. 6 ფურთუთა, 1838 — ღ. 13 გჷმათუთა, 1905) — ვიქტორიანულ ეპოქაშ ქვერსემ ინგლისარ არტისტ დო თეატრალურ მოღალე. თინა რდჷ ისტორიას პირველ სცენაშ ორსატი, ნამუქჷთ 1895 წანას აიარიშ წოდება მიპალჷნ, ნამუქჷთ თეატრიშ სტატუსიშ ეკონაშ სიმბოლოთ გჷნირთუ.

ორდოიან რინა დო კარიერაშ დოჭყაფა

ჰენრი ირვინგიქ (ნანდული ჯოხო — ჯონ ჰენრი ბროდრიბი) დებადჷ სომერსეტიშ საგრაფოს, მოვარჭეშ ფანიას. ბაღანობა მიკორთჷ კორნუოლს, სოდეთ კუმუხ რელიგიურ მორდუალა მიღჷ. თეატრით ორდოშე დეინტერესჷ, მარა დოჭყაფაშახ ვაჭრუაშ სფეროს მუშენდჷ ლონდონს.

1856 წანას თიქ მაართათ გიშართჷ სცენაშა ნოღა სანდერლენდის. თიქ ფსევდონიმ „ჰენრი ირვინგი“ გიშაგორჷ დო 10 წანაშ განწეხანს ინგლისიშ პროვინციულ თეატრეფს (ედინბურგი, მანჩესტერი, ლივერპული) მუშენდჷ, სოდეთ 500-შე უმოს როლ ასახიერჷ.

ლაისიუმ თეატრიშ ეპოქა

1871 წანას ირვინგიქ ლონდონიშ „ლაისიუმ თეატრის“ (Lyceum Theatre) ილაჸაფჷ სპექტაკლის „The Bells“ (ორაწკალაიეფი). მატიასიშ როლქ თინა ართ სერს მურიცხო გჷნართინუ. 1878 წანაშე თიქ თე თეატრიშ მენეჯერო გინირთჷ.

ირვინგიშ დო არტისტ ოსურიშ — ელენ ტერიშ ჸოფურ პარტნიორობა 20 წანაშე უმოსის იგჷნძორებუდუ. თინეფქ ართო მაახალეს შექსპირიშ დრამატურგია. ირვინგიშ ჰამლეტი, შაილოკი („ვენეციარ ვაჭარი“) დო მაფა ლირი მირჩქინუაფუდჷ ფსიქოლოგიურ სიტომბეშ ეტალონეფო.

თინა რდჷ ნოვატორ სცენურ ტექნიკასჷთ:

• პირველქ გოთიშჷ დარბაზის სინათლე სპექტაკლიშ მალობაშის.
• გჷმირინუ რთულ დეკორაციეფ დო ორკესტრულ მუსიკა.
• ქვერსემო უცანდ გურს ისტორიულ სიზუსტეს კოსტიუმეფს.

რსხუ ბრემ სტოკერწკჷმა დო „დრაკულაწკჷმა“

ჩინებულ ჭარუ ბრემ სტოკერი 1878 წანაშე 27 წანაშ განწეხანს რდჷ ირვინგიშ პერსონალურ მელამოსე დო „ლაისიუმ თეატრიშ“ ბიზნეს-მენეჯერი. ანდა მარკვიალ ფიქრენს, ნამჷ-და გრაფ დრაკულაშ არისტოკრატიული, ქარიზმატულ დო მინშა კონწარ სახე სტოკერქ ზუსტას ჰენრი ირვინგიშე გინიღჷ. ირვინგიშ დემონურ ენერგია სცენას სტოკერშო მუზაშ წყუ რდჷ.

ეკონია წანეფ დო მონძალა

ირვინგიშ ეკონია წანეფს თეატრალურ ფონქ დითირჷ, მარა თინა იშენით აგჷნძორენდჷ ტურნეეფს ამერიკას დო ბრიტანეთის. 1905 წანაშ 13 გჷმათუთას, ნოღა ბრედფორდის სპექტაკლ „ბეკეტიშ“ თებაშ უკული, თის სასუმაროშ ჰოლს გურქ გუჩერჷ. თიშ ეკონია ზიტყვეფ რდჷ: „Into thy hands, O Lord, into thy hands!“ (თქვან ხელეფს რე, ო ღორონთ, თქვან ხელეფს!).

ჰენრი ირვინგიშ ტუტა ნთხორილჷ რე ვესტმინსტერიშ სააბატოს, დევიდ გარიკიშ ხოლოს. თიშ პატიოცემელო ლონდონს, პორტრეტეფიშ ერუანულ გალერეაშ წოხოლე, გედგჷ ძეგლი.

ლიტერატურა

• Stoker, Bram. Personal Reminiscences of Henry Irving. — London, 1906.
• Irving, Laurence. Henry Irving: The Actor and His World. — Victoria & Albert Museum, 1951.
• Holroyd, Michael. A Strange Eventful History. — Farrar, Straus and Giroux, 2008.

რესურსეფ ინტერნეტის

• The Henry Irving Foundation Archived 2025-11-17 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
• Henry Irving at Encyclopedia Britannica