ბაცბური ნინა: გინორთი გინოჯინეფს შქას

ვიკიპედიაშე
დინორექ დილასჷ დინორექ ქეგიაძონუ
შინაარსი შეიცვალა 'твтсмтстт'-ით
188.234.7.146-ის(განხილვა) ცვლილებების გაუქმება (№54125)
ღოზი 1: ღოზი 1:
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
твтсмтстт
|-
!style="background-color:#1414B4; color:white; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|ბაცბური ნინა
ბაცბა
|-
|გოფაჩილიე
|<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of Georgia.svg|25px|]] [[საქორთუო]], [[კახეთი]]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">მორაგადეეფიშ<br /> მუდანობა</span>
|<span style="white-space: nowrap;">3000 კოჩი</span>{{ფაქტი}}
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ოფიციალური<br /> სტატუსი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">-</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ლინგვისტური<br /> კლასიფიკაცია</span>
|<span style="white-space: nowrap;">[[იბერო-კავკაციური ნინეფი]] <br/> [[დაღესტანური ნინეფი|დაღესტანური ფანია]]<br/> [[ნახური ნინეფი|ნახური მაჸე]]
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ჭარალუაშ <br />სისტემა</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> უჭარალუ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ნინაშ კოდეფი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">ISO 639-1: -<br />
ISO 639-2: -<br />
ISO 639-3: bbl</span>
|-
|}
'''ბაცბური ნინა''', ''წოვათუშური ნინა'', [[კავკაციური ნინეფი|კავკაციურ ნინეფიშ]] [[ნახური ნინეფი|ნახური ბუნაშ]] უჭარალუ ნინა. თიშა რაგადანა [[საქორთუო]]ს [[ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი|ახმეტაშ რაიონი]]შ ოფუტე [[ზემო ალვანი]]შ მახორუ [[წოვა-თუშეფი]], დოხოლაფირო 3 ანთასი კოჩი. [[ქორთული ნინა|ქორთულო]] უძახჷნა თუშურსჷთ, მუქუთ ესახჷ ომენცარე ლიტერატურასჷთ. ოგინაფალიე გოშხვანერაფა რჩინეფიშ დო ახალნორდეფიშ რაგადიშ შქას, მიშეძირე მორჩილ შხვაობა ოფუტეშ შხვადოშხვა საგანოს.

ბაცბური ნინაშ ხონარიელეფიშ სისტემა რთულიე. ხუთი ხონარიელიშ მოხ (ა, ე, ი, ო, უ), გჷმირთუ მაჟირაშური, მარა ფონემატური შანულობაშ კულე დო ნაზალური ხონარიელეფი. რე გჷნძე ხონარიელეფი დო დიფთონგეფი. წოროხონარიელეფშე სპეციფიკური ფონემიე ლატერალი, ლარინგალი, მუსხირენი ფარინგალი დო ნამთინე გემინატი.

ბაცბური ნინას გჷმირთუ 4 [[გრამატიკაშ კლასი]]შ შინი: ვ-, ბ-, ჲ-, დ-. ჯოხოსქილედეფიშ დორთუალა გრამატიკაშ კლასეფო ხვალახონი და მიარონი რიცხუშ მეჯინათ 8 ბუნას ოჭირინდუანც. გრამატიკაშ კლასიშ პრეფიქსეფი წჷმორინაფილიე [[კილოთა]]ს დო [[ჯოხოგიორთაშე|ჯოხოგიორთაშეს]], [[ჯოხონოთირი|ჯოხონოთირც]] «არძო» დო რიცხული ჯოხოს «ოთხი». ჯოხოეფიშ სისტემა რთულიე. ჯინჯიერი რთაფეფიე ჯოხობური, ერგატივი, ნათესობური, მეჩამობური. მეკონეფიშ კლასის ერგატივი აკმუხვადუ ქიმინჯობურც, ოდო ადამიერეფიშ კლასი დუდშენოშე გოსხუნილიე. აბანობური რთაფეფიე ლოკატივი და მუსხირენი გეწურაფური. რე ართი დო ჟირალადვაშამი ფორმეფი. ნამთინე რთაფაშ შინი დო ალადვაშე ზიტყვაწარმებაშ აფიქსოთ გჷმირინუაფუ. რთინაფა ჟირნერჩამიე; ბუნეფი გჷმირთუ ფონეტიკურ-მორფოლიგიური შინიშ მეჯინათ. კილოთა ღჷმალიერიე ბორჯი-კილოეფიშ ფორმეფით. უღულაფირუა კლასურ-პიჯურამიე. პიჯურამი ოეკონიეთ ვარე ჸონდინაფილი. გრამატიკაშ კლასით გჷნოჩამილიე უგუნიმალუ კილოთაშ სუბიექტი დო გინმალუშ ობიექტი. პიჯიშ ჯოხონოთირეფშე მულირ პიჯიშ შინეფით ძაკას ეიშანუაფუ სუბიექტი, ვანაფერო - ობიექტი. კილოთაშ უჯვეშაში კატეგორია რე ასპექტი. თის გითმიარსხუაფუ ბორჯეფიშ წარმება. [[გინმალუობა]] გოსხუნილიე სინტაქსურო. გინმალუ კილოთა ერგატიულ კონსტრუქციას აკმოქიმინუნც, უგუნიმალუ - ნომინატიურც. სპეციფიკური კონსტრუქციაშ ძაკი ზიტყვასქვილიშ პარალელურო ქორთული ნინაშ გოლინათ ბაცბური ნინას რჩქინდჷ რთული ზიტყვასქვილი ოსქვებური ახალი რსხუეფით.

ბაცბურ ნინაშა დიდი მუდანობათიე მიშულირი ქორთულშე ნასერსხებჷ ზიტყვეფი. კვათირას გჷმოხანტილ სერსხებაშ წესეფი გიმოჸონდინაფილიე ბაცბური ნინაშ ლინგვისტური მოდელიშ მეჯინათ.

==ლიტერატურა==
*გაგუა რ., [[ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია]], ტ. 2, ხს. 252—253, ქთ., 1977 წანა.

[[კატეგორია:ნახურ-დაღესტანური ნინეფი]]
[[კატეგორია:საქორთუოშ ნინეფი]]

[[bg:Бацбийски език]]
[[br:Batseg]]
[[de:Batsische Sprache]]
[[en:Bats language]]
[[eo:Bacba lingvo]]
[[fi:Batsin kieli]]
[[fr:Bats (langue)]]
[[he:באצבית]]
[[hr:Bacbijski jezik]]
[[it:Lingua bats]]
[[ka:ბაცბური ენა]]
[[mk:Батски јазик]]
[[nn:Bats]]
[[no:Batsisk]]
[[pl:Język bacbijski]]
[[pms:Lenga Bats]]
[[ru:Бацбийский язык]]
[[th:ภาษาบัตส์]]
[[tr:Batsça]]
[[uk:Бацбійська мова]]

22:46, 23 კვირკვე 2012-იშ ვერსია

ბაცბური ნინა

ბაცბა

გოფაჩილიე საქორთუო, კახეთი
მორაგადეეფიშ
მუდანობა
3000 კოჩი[ოხვილუ წყუშ მეწურაფას]
ოფიციალური
სტატუსი
-
ლინგვისტური
კლასიფიკაცია
იბერო-კავკაციური ნინეფი
დაღესტანური ფანია
ნახური მაჸე
ჭარალუაშ
სისტემა
უჭარალუ
ნინაშ კოდეფი ISO 639-1: -

ISO 639-2: -
ISO 639-3: bbl

ბაცბური ნინა, წოვათუშური ნინა, კავკაციურ ნინეფიშ ნახური ბუნაშ უჭარალუ ნინა. თიშა რაგადანა საქორთუოს ახმეტაშ რაიონიშ ოფუტე ზემო ალვანიშ მახორუ წოვა-თუშეფი, დოხოლაფირო 3 ანთასი კოჩი. ქორთულო უძახჷნა თუშურსჷთ, მუქუთ ესახჷ ომენცარე ლიტერატურასჷთ. ოგინაფალიე გოშხვანერაფა რჩინეფიშ დო ახალნორდეფიშ რაგადიშ შქას, მიშეძირე მორჩილ შხვაობა ოფუტეშ შხვადოშხვა საგანოს.

ბაცბური ნინაშ ხონარიელეფიშ სისტემა რთულიე. ხუთი ხონარიელიშ მოხ (ა, ე, ი, ო, უ), გჷმირთუ მაჟირაშური, მარა ფონემატური შანულობაშ კულე დო ნაზალური ხონარიელეფი. რე გჷნძე ხონარიელეფი დო დიფთონგეფი. წოროხონარიელეფშე სპეციფიკური ფონემიე ლატერალი, ლარინგალი, მუსხირენი ფარინგალი დო ნამთინე გემინატი.

ბაცბური ნინას გჷმირთუ 4 გრამატიკაშ კლასიშ შინი: ვ-, ბ-, ჲ-, დ-. ჯოხოსქილედეფიშ დორთუალა გრამატიკაშ კლასეფო ხვალახონი და მიარონი რიცხუშ მეჯინათ 8 ბუნას ოჭირინდუანც. გრამატიკაშ კლასიშ პრეფიქსეფი წჷმორინაფილიე კილოთას დო ჯოხოგიორთაშეს, ჯოხონოთირც «არძო» დო რიცხული ჯოხოს «ოთხი». ჯოხოეფიშ სისტემა რთულიე. ჯინჯიერი რთაფეფიე ჯოხობური, ერგატივი, ნათესობური, მეჩამობური. მეკონეფიშ კლასის ერგატივი აკმუხვადუ ქიმინჯობურც, ოდო ადამიერეფიშ კლასი დუდშენოშე გოსხუნილიე. აბანობური რთაფეფიე ლოკატივი და მუსხირენი გეწურაფური. რე ართი დო ჟირალადვაშამი ფორმეფი. ნამთინე რთაფაშ შინი დო ალადვაშე ზიტყვაწარმებაშ აფიქსოთ გჷმირინუაფუ. რთინაფა ჟირნერჩამიე; ბუნეფი გჷმირთუ ფონეტიკურ-მორფოლიგიური შინიშ მეჯინათ. კილოთა ღჷმალიერიე ბორჯი-კილოეფიშ ფორმეფით. უღულაფირუა კლასურ-პიჯურამიე. პიჯურამი ოეკონიეთ ვარე ჸონდინაფილი. გრამატიკაშ კლასით გჷნოჩამილიე უგუნიმალუ კილოთაშ სუბიექტი დო გინმალუშ ობიექტი. პიჯიშ ჯოხონოთირეფშე მულირ პიჯიშ შინეფით ძაკას ეიშანუაფუ სუბიექტი, ვანაფერო - ობიექტი. კილოთაშ უჯვეშაში კატეგორია რე ასპექტი. თის გითმიარსხუაფუ ბორჯეფიშ წარმება. გინმალუობა გოსხუნილიე სინტაქსურო. გინმალუ კილოთა ერგატიულ კონსტრუქციას აკმოქიმინუნც, უგუნიმალუ - ნომინატიურც. სპეციფიკური კონსტრუქციაშ ძაკი ზიტყვასქვილიშ პარალელურო ქორთული ნინაშ გოლინათ ბაცბური ნინას რჩქინდჷ რთული ზიტყვასქვილი ოსქვებური ახალი რსხუეფით.

ბაცბურ ნინაშა დიდი მუდანობათიე მიშულირი ქორთულშე ნასერსხებჷ ზიტყვეფი. კვათირას გჷმოხანტილ სერსხებაშ წესეფი გიმოჸონდინაფილიე ბაცბური ნინაშ ლინგვისტური მოდელიშ მეჯინათ.

ლიტერატურა