იბერეფი (ესპანეთი)
იბერეფი (ბერძ. Ibēres, ლათ. Hiberi, Hiberes) ესპანეთიშ უჯვეშაშ მახორობა. დუდშე ოხორანდეს ობჟათე დო ელახი ესპანეთიშ ტერიტორიას. უკული - (ჯვშ. წ. VII-III ოშწ.) ედომუშამი პირენეშ ჩქონს. ბადებათ ოორუე აფრიკული ტომეფო მიოჩქუდეს, ჯვეშეფიშე რდჷ აზრი კავკაციაშ იბერეფწკჷმა თინეფიშ მოჯგირეობაშენ (აპიანე ალექსანდრიელი, სტრაბონი), მუთ ჩინებული რდჷ ქორთუ მახანდეეფშო დიო ხოლო შქა ოშწანურეფს (გიორგი მთაწმიდელი).
ჰიპოთეზა იბერეფიში დო ქორთუ ტომეფიშ მოჯგირეობაშენ ამდღახოლო უგინუჭკირუო რე. იბერული ტომეფიშე წჷმოკინელეფი რდეს: ტურდეტანეფი, ტურდულეფი, ბასტეტანეფი, კარპეტანეფი, ინდიგეტეფი, ედეტანეფი დო შხვა. ტომეფი იართიანაფუდეს ნოღური ტიპიშ გომანგარაფილი ოხორეეფიშ ელ—მოლჷს (ნუმანცია, სეგოვია, ტარაგონია დო შხვა. იბერიაშ კულტურაშ შანულამ ცენტრის ტურდეტანეფიშ აბანი (თეხანური ანდალუსია დო მურსია) წჷმარინუანდ, სოდგათ ანტიკური ავტორეფიშ მიკოჯინათ, ტარტესიშ სახენწჷფო არსებენდჷ (დირსხუ ჯვშ. წ. 1100 წანას). იბერეფიშ კულტეფწკჷმა ეკოშქუმალაშით ჯვშ. წ. VI-III ოშწანურეფს გჷმიდარჯაკჷ კელტიბერეფიშ ტომქ. იბერეფქ გინიღეს ფინიკიელეფიშ დო ბერძენეფიშ გოლინა. უღჷდეს დორხველი ჭარალუა. ჯვშ. წ. V-III ოშწანურეფს იბერია კართაგენარეფქ ეჭოფეს, ჯვშ. წ. III-II ოშწანურეფს - რომალეფქ (ჯვშ. წ. XIX-XVIII ედომუშამი ესპანეთი ეჭოფეს), ჯვშ. წ. II ოშწ. - ახ. წ. I ოშწანურას მოხვადჷ იბერეფიშ რომანიზაციაქ.
იბერეფიშ ხელობუაქ გჷმოდარჯაკაფილი სახე ქჷმიღჷ ჯვშ. წ. VIII ოშწანურაშე; გიშაკერძაფილო გევითარჷ თიქ ჯვშ. წ. V-IV ოშწანურეფს. ხუროთმონძღვარულ ქილინჯეფიშე აშაჩუალირიე ზუგეფც ნოგეფი ჯვეში ნოღეფიშ კიდალეფიშ, ჸორშეფიშ, ოხვამეეფიშ დო სამაროვნეფიშ აკნაცჷმეფი. ჯვშ. წ. IV-III ოშწანურეფს ირინუანდეს რეგულარულ ნწყილობას. ორთუდეს ადამიერეფის დო ზოომორფულ ფიგურეფს (ჯინჯიერო ჯვშ. წ. V-IV ოშწ. უთარაშო კირქუა), მორჩილი ზუმაშ ბრიჯაოშ გოთიკურ ფიგურეფს, გოვითარაფილი რდჷ ლითონიშ ხანტურული დამუშება, მოხანტილ კერამიკაშ ხაზირაფა.
ლიტერატურა [რედაქტირაფა]
- ლომოური ნ., ქსე, ტ.5, გვ. 67, თბ., 1980
