დიდი გჷმოფინუა (ლონდონი)
დიდი გჷმოფინუა (Great Exhibition, თაშნეშიშე ჩინებული მუჭოთ Crystal Palace Exhibition) რდჷ ონაციეფოშკარე გჷმოფინუა, ნამუქუთ ჩეტარუ ჰაიდ-პარკის, ლონდონი, 1851 წანაშ 1 მესიშე 15 გჷმათუთაშახ დო მაართა რდჷ საგებიო კულტურული დო ინდუსტრიული მეჭირნაფეფიშ ექსპოზიციეფიშ სერიას — ართო პოპულარული ღონისძიება მა-19 ოშწანურაშ მაჟირა გვერდის.
ონაციეფოშქაშე ინდუსტრიაშ მეჭირნაფეფიშ დიდი გჷმოფინუაშ ორგანიზატორეფი რდეს პრინცი ალბერტი, ჰენრი კოული, ფრენსის ფულერი დო სამაფო აკადემიაშ შხვა მაკათურეფი, ხელობუაშ, წარმებაში დო კომერციაშ წახალისებაშ ღანკით, დო ალმახანურ ინდუსტრიული ტექნოლოგიაში დო დიზაინიშ მეჭირნაფეფიშ ეკაღანკალო. კრიტიკოსეფიშ მიკოჯინათ დიდი გჷმოფინუა 1844 წანას საფრანგეთიშ ინდუსტრიული ექსპოზიციაშ დიდი წჷმოძინაშ გჷმოძახინი რდჷ.
გჷმოფინუაშ მანწყუაფალო სპეციალური ნოდგუმი, ალმაჯოხოთ "ღვანდაშ დოხორე", დაპროექტჷ ჯოზეფ პაქსტონქ (სტრუქტურული ინჟინერი ჩარლზ ფოქსიშ მოხვარათ). არქიტექტურულო ძალამ გაბედული ნოდგუმი პაქსტონიშით დევონშირიშ გრაფიშო ზოთონჯიშ ბაღიშ პროექტიშ გამოცდილებათ გიჭყუ ლითონიშ ჩონჩხით დო კაპიჭით, ნამუთიქ ბირმინგემის დო სმეტნიკის იხაზირჷ, მუსით უდიდაშ წიმოძინაფაქ ხვადუ ორთო. მასიური კაპიჭიშ ნოდგუმი 563 მ რდჷ სიგინძას დო 138 მ სიფართას დო მუდგარენ 9 თუთაშა ითუ. ნოდგუმი მოგვიანაფათი გინიღეს სიდენჰემშა, ობჟათე ლონდონი.
დიდი გჷმოფინუაქ ფინანსურო მომგებიანქ იჸუ, ეშანაგებიქ £186,000 აკადგინუ, მუთ ვიქტორიაში დო ალბერტიშ მუზეუმიშ, მენცარობაშ მუზეუმიშ დო ორთაშ ისტორიაშ მუზეუმეფიშ დარცხუაფალო გიმირინუეს. თე მუზეუმეფი გიმობჟინაფაშ ობჟათეშე ეიოგეს, იმპერიული ინსტიტუტიშ ხასჷლას - თე აბანს უკულნეშე ალბერტოპოლისიქ გიადვუ.
გჷმოფინუას ურთიართსაწინანდეგო რეაქცია უღუდუ ჯარალუას. ნამთინეს ოშკურუდუ, ნამუდა დუმათოლიარაფალეფიშ დიდი მასა შილებედუ რევოლუციურ აგვართაშა გინორდელედჷკო, თიწკჷმა ნამჷდა თიცალ რადიკალეფი, მუჭოთ კარლ მარქსი, თის ნიბთეფიშ ჸურე კაპიტალისტური ფეტიშიზმიშ განსახიერებო კოროცხჷნდეს. ამდღა დიდი გჷმოფინუა ვიქტორიანული ერაშ სიმბოლოთ იკოროცხუ დო თიში ფსკელტანამ კატალოგი მაღალი ვიქტორიანული დიზაინიშ მაართა წყუ რე.
რესურსეფი ინტერნეტის [რედაქტირაფა]
- 1851 map Map of London showing the site of the Great Exhibition in Hyde Park. MAPCO (ინგლ.)
- "Memorials of the Great Exhibition" (cartoon) Cartoon series from Punch Magazine (ინგლ.)
- Charlotte Bronte's account of a visit to the Great Exhibition mytimemachine.co.uk (ინგლ.)
- Great Exhibition Collection in the National Art Library Victoria and Albert Museum (ინგლ.)
- "In Our Time" BBC radio programme discussing the Great Exhibition and its impact. Originally broadcast 27 Apr 2006 (ინგლ.)
- Royal Engineers Museum Royal Engineers and the Great Exhibition (ინგლ.)
