თუთა (ალმაშარე)

დიხაუჩაშე ძირაფილი თუთა

თუთა დიხაუჩაშ ხვალახე ორთაშობური ალმაშარე რე. თის მუთუნი ფორმალური ჯოხო თუთაშ გალე, ვა გარჩქჷ, მორო ზოგადო მენცარულ ნახანდეფსთის „ლუნა"-თ (ზედს. ლუნარული) მიშინუანა (ლათ. Luna). თიშ სიმბოლო რე გვერდთუთა. თუთაშ ოშქარი დოჩილითაფა დიხაუჩაშე 384 399 კმ. რე. პერიგეუმს მანძილი 363 104 კმ. რე დო აპოგეუმს 405 696 კმ. დიამეტრი 3 476 კმ. რე.

თუთა უკუმელა დო რგილი, „ჸვერე“ ცაშური სხეული რე, ნამუთ ბჟაშე მერნელი სინთეთ ანათენს, თინა ბჟაშე გჷშაჩხორაფილი სინთეშ ხვალე 7%-ს აკიალენს.

პირველი ხელობური ობიექტი, ნამუქუთ თუთას გედოხოდუნ რდჷ „ლუნა 2“ (1959). პირველი ფოტოსურათეფი თუთაში დიხაუჩაშ განშე მოფარაფილი ჸურე გინიღჷ „ლუნა 3“-ქ კინ თე წანას. პირველი ადამიერეფი, ნამუეფქუთ თუთას გედგეს კუჩხინ, რდეს ხვამარდიშე „აპოლო 11“ (ააშ, 1969).

თუთაშ დოუკმელაფა

თუთაშ დოუკმელაფა ხვალე გოფშათუთაშობას ხვადჷ, მუჟამც თუთა დიხაუჩაშ ოროს მართუ დო ბჟაშ სინთე თის ვა ანჭუ. თუთა ითამ ცაშე დინუ.

თუთაშ უკუმელა კუნთხუ

ჩქი თუთაშ ხვალე ოიშახ 1960 წანას ხელობური ალმაშარექ ფოტო ვა გუნუღუნ.

ითირანს დო ვარ თუთა ფორმას?

დიხაუჩაშ გოხ თუთაშრთაფაშ ბორც ბჟა თიშ შხვადოშხვა ნორთის ანათენს. თახმას, თუთაშ ფორმა შურო ვეთირუ. თინა 27,3 დღას ოკორინუანს დიხაუჩაშ გოხ მუკორთინაფას. თუთაშ „ფორმათირაფეფს“ ფაზეფი ჯოხო.

მუჟამც ბჟა თუთაშ ოკოხოლენი განს ანათენსჷნ, თუთა ცას დახე ვარჩქუ. ათეს ახალთუთალა ჯოხო. გეჸვენჯი ჟირი მარაშ აშაბანს, თუთაშ დიხაუჩაშ გოხ რთაფაშ ბორჯის, ბჟაშ სინთეშ გიმე თიში უმოსი დო უმოსი ნორთი მუთმართუ.

მუჟამც თუთა დიხაუჩას ოგვერდიათ ქუგართუნ, თინა ედომუშამო გეკლარჩქინდჷ. ათეს გოფშათუთალა ჯოხო. გეჸვენჯი ჟირი მარაშ აშაბანს, თუთაშ დისკო ცას იჭიჭარებჷ, რახან ბჟაშ სინთე თიშ ხოლო უმოსი მორჩილი ნორთის ხვადჷ. მალას თუთა ახალი გორთაფას დიჭყანს.

თუთაშ ფაზეფი

მუჟამცჷთ თუთა დიხუჩაშ გოხ ირთანსჷნ, დიხაუჩაშე თუთაშ ხვალე ბჟათ გონათაფილი განიშ შხვადოშხვა ნორთეფი რჩქჷ. თუთას ფორმა თხჷთხჷ მაგანაშ ფორმაშე, ქართაშ (დისკოშ) ფორმაშახ იძინანს, ოდო უკული კინე ირკენს. ჯინჯიერო გჷშმეგორუ თუთაშ ოთხი ფაზა: ახალი თუთა, პირველი ნანთხალი, გოფშა თუთა დო ეკონია ნანთხალი. ედომუშამი თე ციკლი დიხაუჩაშ 29,5 დღა დო სერს ფორუნს.

თე სტატია მერკე რე. თქვა შეილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გოფაჩათ.