ლიტერატურა
ლიტერატურა (ლათ."littera" - (ანბანიშ ასო) - ფართე მენორსით ჯარალუაშურო ღირაფილი ნაჭარა დო ნაბეშტა პროდუქცია. ცორქო გაგებათ - ხანტუშური ლიტერატურა, ხელობუაშ ართ-ართი დარგი, ნამუთ გჷმოსახუაშ გაბრათ ირინუანს ზიტყვას, რაგადის, ნინას. ანტიკური ფარანც თის ხვალე ზეპირზიტყვიერაფაშ ფორმა უღუდჷ, უკული მოხვადჷ ნაწარმონაფეფიშ დინოჭარუაქ. ბორჯეფიშ აშაბანს ლიტერატურაქ აკიძინჷ კერძო ხასიათი დო გინირთჷ ჯარალუაშური ჸოფიერაფაშ, ადამიერული ურთიერთობეფიშ დო ემოციეფიშ გჷმოხანტუაშ დო კვლიაშ გაბრათ.
დინორე |
[რედაქტირაფა] ლიტერატურაშ სახეეფი
აშხვანერენა ლიტერატურული ხელობუაშ ჟირი სახეს: პოეზიას დო პროზას. პოეზია რე ემოციეფიშ გჷნოჩამა ზიტყვაშ მუსიკათ, ნამუთ მეტრიკაშ გარკვეული წესეფს ომორჩილჷ, ოდო პროზა ძაკი მუნათხობელა რე ლერსეფით გონწყუალაშ უმშო. პროზა უმოსო ომანგჷ ირდღაშური ოჩიებელი ნინას, ვინდარო პოეზია. ანტიკური ლიტერატურული ნაწარმონაფეფი ლერსო რდჷ აკოქიმინელი, პროზა უმოსი გვიანიშ ეტაპიე. ხვალე მა-18-19 ოშწანურეფს მოხვადჷ თინეფიშ ალმაჸუნალაფაქ მენორსიშ მეჯინათ.
პროზაული ნაწარმონაფეფს ორხველჷ:
რომანი,ნოველა,თხობელუა ,დრამა,პიესა, ესეი, პუბლიცისტური ნარკვვია,ეპისტოლე დო მემუარეფი
პოეტური ნაწარმონაფეფს ორხველჷ:
ლიტერატურული ნაწარმონაფეფიშ გჷშაკერძაფილი სახეობას წჷმმარინუანს კუნტა გჷმოთქუალეფი, ნამუეფუთ გჷმოხანტუნა ადამიერეფიშ ნოსჷმჷნს რინაშ შხვადოშხვა ღირაფილაფეფიშ გეშა:
ლიტერატურაშრჩქინჯალა, ნამუთ გურაფულუნეც ლიტერატურაშ ისტორიას დო ფორმეფს, იჩინენს თიშ გოვითარაფაშ სტილეფს დო პერიოდეფს:
[რედაქტირაფა] ლიტერატურა დინორე მეჯინათ
გოთანჯაფაშ ალაფათ, ლიტერატურული ნაწარმონაფეფს ორხველჷ მუჭოთ „ვეფხისტყაოსანი“ დო „დავითიანინ“, თეში ბიბლია, "ქართლის ცხოვრება" (მარგალურო - ქართლიშ რინა), დო საქორთუოშ კონსტიტუცია. უმოსი ხშირას ტერმინი ‘ლიტერატურა’ არჩქილენა მუჭოთ ბელეტრისტიკა ანუ ზიტყვაკაზმული ჭარილაფაშ (თხობელუეფი, რომანეფი) ნაწარმონაფეფიშ ართიანალა.
ლიტერატურული ნაწარმონაფეფი დინორეშ მეჯინათ შილებე რდას:
- ჰაგიოგრაფიული, წიმინდეფიშ რინაშ ემასახაფალი, მაგ. „შუშანიკიშ წამება“;
- ისტორიული, მაგ. კ. გამსახურდიაშ „დავით აღმაშენებელი“, თუკიდიდეშ “პელორონესიშ ლჷმა”, ე. გიბონიშ “რომიშ იმპერიაშ რეგრესი დო დონთხაფა;
- ბიოგრაფიული, მაგ. პლუტარქეშ „კეთილშობილ ბერძენეფიშ დო რომალეფიშ რინა“;
- ფილოსოფიური, მაგ. პლატონიშ „დიალოგეფი“;
- ომენცარე, მაგ. ჩ.დარვინიშ “სახეობეფიშ გოჭყაფა”, ჟ.–ა. პუანკარეშ “მენცარაფა დო ჰიპოთეზა”, ზ. ფროიდიშ ნაწარმონაფეფი;
- პოლიტიკური, მაგ. ნ. მაკიაველიშ “თარი” , ციცერონიშ, თ. ჯეფერსონიშ, უ. ჩერჩილიშ დო შხვეფიშ ნაწარმონაფეფი.
[რედაქტირაფა] ლიტერატურული ჟანრეფი
- ფოლკლორი,ავტობიოგრაფია – ბიოგრაფია – დეტექტიური რომანი – დეტექტიური ფანტასტიკა - ვესტერნი – კრიმინალური რომანი – ობაღანური დიტერატურა – ომენცარე ფანტასტიკა – სატირა
[რედაქტირაფა] შხვადოშხვა
ლიტერატურული ფიგურეფი:
- ბელეტრისტი – დრამატურგი – ესეისტი – კრიტიკოსი – ჭარუ – ნოველისტი – პოეტი – პროზაიკოსი – ჟურნალისტი
ნაციონალური ლიტერატურეფი:
- ამერიკული ლიტერატურა – ბერძნული ლიტერატურა – გერმანული ლიტერატურა – ესპანური ლიტერატურა – თურქული ლიტერატურა – ინგლისური ლიტერატურა – იტალიური ლიტერატურა – რუსული ლიტერატურა – სპარსული ლიტერატურა – ფრანგული ლიტერატურა – ქორთული ლიტერატურა - რომაული ლიტერატურა
