ლიტერატურა
ლიტერატურა (ლათ."littera" - (ანბანიშ ასო) - ფართე შანულობათ ჯარალუობურო ძივთუანი ნაჭარა დო ნაბეშტა პროდუქცია. ინწრო გაგებათ - ხანტილური ლიტერატურა, ხელუანობაშ ართ-ართი დარგი, ნამუთ გჷმოსახუაშ მეშქაშალათ ირინუანს ზიტყვას, რაგადის, ნინას. ანტიკური ფარანს თის ხვალე ჟიპიჯზიტყვიერობაშ ფორმა უღუდჷ, უკული მოხვადჷ ნაწარმონაფეფიშ დინოჭარუაქ. ბორჯეფიშ განწხანს ლიტერატურაქ აკიძინჷ კერძო ხასიათი დო გინირთჷ ჯარალუობური ჸოფაშ, ადამიერული ურთიართობეფიშ დო ემოციეფიშ გჷმოხანტუაშ დო კვლიაშ მეშქაშალათ.
დინორე |
ლიტერატურაშ სახეეფი [რედაქტირაფა]
აშხვანერენა ლიტერატურული ხელობუაშ ჟირი ბუნას: პოეზიას დო პროზას. პოეზია რე ემოციეფიშ გჷნოჩამა ზიტყვაშ მუსიკათ, ნამუთ მეტრიკაშ გარკვიული წესეფს დოჸუნს, ოდო პროზა რჩქვანელობური მუნათხობელა რე ლერსეფით გონწყუალაშ უმუშო. პროზა უმოსო ომანგჷ ირდღალურ ოჩიებელი ნინას, ვინდარო პოეზია. ანტიკური ლიტერატურული ნაწარმონაფეფი ლერსო რდჷ აკოქიმინელი, პროზა უმოსი გვიანიშ ეტაპი რე. ხვალე მა-18-19 ოშწანურეფს მოხვადჷ თინეფიშ გოართმანგაფაქ შანულობაშ მეჯინათ.
პროზაული ნაწარმონაფეფს ორხველჷ:
რომანი,ნოველა,თხობელუა ,დრამა,პიესა, ესეი, პუბლიცისტური ნარკვვია,ეპისტოლე დო მემუარეფი
პოეტური ნაწარმონაფეფს ორხველჷ:
ლიტერატურული ნაწარმონეფეფიშგჷშაკერძაფილი სახეობას წჷმმარინუანს კუნტა გჷმოთქუალეფი, ნამუეფუთ გჷმოხანტუნა ადამიერეფიშ ნოსჷმჷნს რინაშ შხვადოშხვა ღირაფილაფეფიშ გეშა:
ლიტერატურაშრჩქინჯალა, ნამუთ გურაფულუნეც ლიტერატურაშ ისტორიას დო ფორმეფს, იჩინენს თიშ გოვითარაფაშ სტილეფს დო პერიოდეფს:
ლიტერატურა დინორე მეჯინათ [რედაქტირაფა]
გოთანჯაფაშ ალაფათ, ლიტერატურული ნაწარმონაფეფს ორხველჷ მუჭოთ „ვეფხისტყაოსანი“ დო „დავითიანინ“, თეში ბიბლია, "ქართლის ცხოვრება" (მარგალურო - ქართლიშ რინა), დო საქორთუოშ კონსტიტუცია. უმოსი ხშირას ტერმინი ‘ლიტერატურა’ არჩქილენა მუჭოთ ბელეტრისტიკა ანუ ზიტყვაკაზმული ჭარილაფაშ (თხობელუეფი, რომანეფი) ნაწარმონეფეფიშართიანალა.
ლიტერატურული ნაწარმონაფეფი დინორეშ მეჯინათ შილებე რდას:
- ჰაგიოგრაფიული, წიმინდეფიშ რინაშ ემასახაფალი, მაგ. „შუშანიკიშ წამება“;
- ისტორიული, მაგ. კ. გამსახურდიაშ „დავით აღმაშენებელი“, თუკიდიდეშ “პელორონესიშ ლჷმა”, ე. გიბონიშ “რომიშ იმპერიაშ რეგრესი დო დონთხაფა;
- ბიოგრაფიული, მაგ. პლუტარქეშ „კეთილშობილ ბერძენეფიშ დო რომალეფიშ რინა“;
- ფილოსოფიური, მაგ. პლატონიშ „დიალოგეფი“;
- ომენცარე, მაგ. ჩ.დარვინიშ “სახეობეფიშ გოჭყაფა”, ჟ.–ა. პუანკარეშ “მენცარაფა დო ჰიპოთეზა”, ზ. ფროიდიშ ნაწარმონებეფი;
- პოლიტიკური, მაგ. ნ. მაკიაველიშ “თარი” , ციცერონიშ, თ. ჯეფერსონიშ, უ. ჩერჩილიშ დო შხვეფიშ ნაწარმონებეფი.
ლიტერატურული ჟანრეფი [რედაქტირაფა]
- ფოლკლორი,ავტობიოგრაფია – ბიოგრაფია – დეტექტიური რომანი – დეტექტიური ფანტასტიკა - ვესტერნი – კრიმინალური რომანი – ობაღანური დიტერატურა – ომენცარე ფანტასტიკა – სატირა
შხვადოშხვა [რედაქტირაფა]
ლიტერატურული ფიგურეფი:
- ბელეტრისტი – დრამატურგი – ესეისტი – კრიტიკოსი – ჭარუ – ნოველისტი – პოეტი – პროზაიკოსი – ჟურნალისტი
ერუანული ლიტერატურეფი:
- ამერიკული ლიტერატურა – ბერძნული ლიტერატურა – გერმანული ლიტერატურა – ესპანური ლიტერატურა – თურქული ლიტერატურა – ინგლისური ლიტერატურა – იტალიური ლიტერატურა – რუსული ლიტერატურა – სპარსული ლიტერატურა – ფრანგული ლიტერატურა – ქორთული ლიტერატურა - რომაული ლიტერატურა
