ჰანიბალი
ჰანიბალი, ბარკა (დ. ჯვ. წ. 247 ვარა ჯვ. წ. 246 — გ. ჯვ. წ. 183), კართაგენიშ მნჯღვერთარი დო სახენწჷფო მოქარანე, კართაგენიშ ჯარალუაშ ჟინოსქუალეფიშ გვარიში. ჯგირი განათლება ქჷმიღჷ, უჩქუდუ 4 ნინა. ჯვ. წ. 218 წჷმიჭყჷ II პუნიკური ლჷმა, არძაშო ულებერო გინილუ ალპეფი დო გემშიჭკირუ იტალიაშა. მუდგაზმარენ გოსოფური გომორძგუას ქიმიოჭირინდუ (ჯვ. წ. 218 წყ. ტიცინოწკჷმა, ჯვ. წ. 217 ტრაზიმენუსიშ ტობაწკჷმა, ჯვ. წ. 216 კანწკჷმა), მარა რომალეფიშ აწორინაქ იშენით ვაგატახუ. ჯვ. წ. 203 ჰანიბალიქ დირთჷ აფრიკაშა, ჯვ. წ. 202 ზამაწკჷმა (აფრიკა) ლჷმას რომალეფქ დამარცხეს. ჯვ. წ. 201 რომწკჷმა გედვალირი ხეკირილობათ ჰანიბალი კართაგენს დუდენდუ. ჯვ. წ. 195 ინტჷ სირიაშ მაფაშა, ანტიოქე III-შა დო თიში ცხენენდურ ალმაჩამალო გჷნირთჷ. ანტიოქე III-შ დამარცხებაშ უკული რომალეფქ მითხის ჰანიბალი, მარა თიქ ინტუ დო დუდი ქიმკიფორუ არმენიას, უკული კრეტაშა გეგინორთჷ, თეურეშე - ბითინიაშა. რომალეფქ ბითინიარეფს ქუმოთხის რომიშ ოშკურანჯი ტერიშ ჰანიბალიშ გინოჩამა. ჰანიბალქ დუდი მიწამალუ. დასაფულებურიე ლიბისას (ბოსფორიშ ევროპაშ ოძგაშეს), ქუაშ სარკოფაგის, ნამუსუთ გეჭარუ: "თაქ ნთხორუ ჰანიბალი".
ჰანიბალი ჯვეშ ჟამიშ გჷმორჩქინელი მანჯღვერთარი რდჷ. რომწკჷმა დამარცხებაშ უმკუჯინალუო, ცხენენდურ ქიმერონიშ ისტორიას მენორსამ ნოქური დიტუ. ჰანიბალიშ სტრატეგიაშო დუმახასიათაფალიე ალმარინე იტალიკური ტომეფიშ რომით უბაღინაფუობაშ მუშ ორგებელო გჷმორინაფა. ჯარიშ ხანგინძე გინულეფიშ ჯგირი ორგანიზაფა, ჯარიშ ყარაფიშ შარას დო ეჭოფილ ტერიტორიას ჯინჯიერი დო კუნტახანური ბაზეფიშ გოჭყაფა, მუთგათ იმანგარენდჷ ოჭიშის დო წანეფიშ დინოხოლე ჯარიშ მიკობუნალობა კართაგენშა მინიმუმშახ დოჸუნდჷ; ჯგირო მოხაზჷრაფილი დაზვერვა დო მუმალუ ოლჷმარი მოქმენდალეფიშ თეატრიშ დოგურაფა. ჰანიბალს ჯარიშ ბირთვო მიოჩქუდუ ოსქირონე ჯარი, ნამუშ თარ გიმაშქუმალარ ნძალათ გიშმაჸუნდჷ ყარაფონი აფრიკაშ ცხენოსანეფიშ ჯარი; ოსხირაშო გურაფულენდუ აწმარენჯიშ ტაქტიკას დო ლჷმაშო ჯგირო იხაზჷრებუდუ. ჰანიბალიშ მანჯღვერთარულ ნიჭიქ ეფშაფილო გიმიბჟინუ კანწკჷმა ლჷმას, ნამუთ ოლჷმარი ტაქტიკას გოვითარაფაშ ახალ ეტაპის წჷმარინუანდჷ. თე ლჷმას ჰანიბალქ მაართათ გჷმირინუ ართბორჯული გეშკუმალა ჟირხოლო ფლანგის.
[რედაქტირაფა] ლიტერატურა
გიორგაძე გ., ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია ტ.11 ხასჷლა 600, 1987 წანა.
