ბჰუტანი

ბჰუტანიშ ომაფე
ბჰუტანიშ ომაფე འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ (ძონგ.); ბჰუტანი
	ჰიმნი: ძონგ. - Druk tsendhen; (დაჩხირიშ მაფუთქალი დრაკონიშ ომაფე);
	ბჰუტანიშ ორენი
ნანანოღა; (დო უკაბეტაში ნოღა)	თიმფუ
ოფიციალური ნინა(ეფი)	ძონგხა
თარობა	უნიტარული ოპარლამენტე კონსტიტუციური მონარქია
ფართობი
მახორობა
ედპ (ჸუპ)	2011 წანაშ ფასებათ
აგი (2013)	0.584 (ოშქაშე) (136-ა)
ვალუტა	ბჰუტანიშ ნგულტრუმი (BTN)
ბორჯიშ ორტყაფუ	(UTC+6)
ქიანაშ კოდი	BT
Internet TLD	.bt
ოტელეფონე კოდი	+975

ბჰუტანიშ ომაფე (ძონგ. - འབྲུག་ཡུལ་ (zhuk yü) დრუკ იუ) — სახენწჷფო აზიას, ჰიმალაის, იდვალუაფუ ინდოეთიშ დო ჩინეთიშ შქას. ნანანოღა — თიმფუ. მუშ ჯოხოდვალა — დრუკ იული ვარდა დრუკ ცენდენი — „დაჩხირიშ მაფუთქალი დრაკონიშ ომაფე“.

ართართი ვერსიათ, ჯოხოდვალა „ბჰუტანი“ მოჸურც ბხუ-უტტან-შე (Bhu-Uttan), ნამუთ სანსკრიტშე გინოთანგუათ „მაღალ გვალეფს“ ვარდა „გვალამი ქიანას“ შანენს. შხვა ვერსიათ, ჯოხოდვალა მოურს ბჰოტ-ანტ-შე (Bhots-ant), ნამუთ „ტიბეტიშ კუნთხუს“ (ბოლო) ვარდა „ტიბეტიშ ობჟათეს“ შანენს.

ბჰუტანიშ ომაფეს ოორუეშე უხურგანს - ჩინეთი, ბჟადალშე - ინდოეთი.

გეოგრაფია

ტოპოგრაფია

ბჰუტანიშ ტერიტორიას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე მოუძჷ დიდი (ბჟაეიოლი) ჰიმალაიეფი. დიხეფიშ 50%-იშ მეტი 3000 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ, 20% — ფორილიე ჯიშთით დო იროიანი თირით. ბჰუტანს დიხაშნწალუეფი უჩქჷ. ჰიმალაიეფშე ქიანაშ ობჟათეშა წყარდიდარი დო ჩქარი წყარმალუეფი მეხჷრჩანა — ბრახმაპუტრაშ ნოჸელეფი.

ბჰუტანს შხუ ჰიდროენერგეტიკული რესურსეფი უღუ, შანულამი მუდანობაშ სასარგებლე დინოხურიშეფი — რკინაშ მადენეფი, ლინჯი, ტყვია, თუთია, ნოშქერი, მარმარილო დო შხვ.

კლიმატი

ჯიშთეფი

ბჰუტანიშ ოორუეს რე ჯიშთეფი, ნამუთ ქიანაშ ნთელ ტერიტორიაშ 10%-ის იკენს, ბჰუტანიშ წყარმალუეფიშ შანულამი წყარეფიშ წყუ რე. თე ჯიშთეფს, დოხოლაფირო, მილიონი ტონა ოშუმალი წყარი მიშადგჷ, ზარხულს, ნდღულუაშ ბორჯის, ქიანაშ მახორობაშო სტიქიური უბადობაშ მუმაღალარიე.

ადმინისტრაციული გორთუალა

ბჰუტანი დორთილიე 4 ძონგდეიო (dzongdey), ნამუშ აკოდგინალუაშათ 20 ძონგხაგიშე (ძონგხა - རྫོ་ཁག། , dzongkhag). ირი ძონგხაგი ირთუ გევოგო (gewog), ნამუთ მინშახ, გოართიანაფილიე დუნგხაგეფს (dungkhag).

1988 წანას, ბჰუტანიშ ძონგხაგეფი გოართოიანაფილი რდჷ 4 ძონგდეით.^[1]

ძონგდეი (ზონა)	ადმ. ცენტრი	ფართობი, კმ²	მახორობაშ მუდანობა, (2005) ადმ.	მახორობაშ მეჭედალა, ადმ./კმ²	ძონგხაგეფიშ მუდანობა
ბჟადალური	თხიმპხუ	8345	281244	33,70	5
ცენტრალური	დამპხუ	11023	88855	8,06	5
ობჟათე	გელეპხუ	8499	89720	10,56	4
ბჟაეიოლური	მონგარი	10949	175163	16,00	6
ბჰუტანი, გვალო	თხიმპხუ	38816	634982	16,36	20

ოინტერესე ფაქტეფი

2004 წანაშ 17 ქირსეთუთაშე, ბჰუტანც თუთუმიშ პროდუქციაშ გჷმოჩამა დო გჷმორინაფა სრულას ვეშილებე (აკრზალულიე). ქიანაშ ხურგაშ დინოხოლე ვეშილებე სიგარეტეფიშ მიშაღალა. სიგარეტიშ შუმაშე ჯარიმა €175-ს აკმადგინაანს. ურცხოალ ტურისტეფშო, დიპლომატეფშო დო ვასათარობე ორგანიზაციაშ მახანდეეფშო თე გოუქვაფა ვა მოქმედენს. ურცხოალეფს ვეშულებუნა აკანური მახორობას სიგარეტი ქიმეჸიდანინ. ^[2].

ლიტერატურა

მიშელ პასელი. შარალუა მუსტანგშა და ბჰუტანშა. ვილნიუსი ვაგა 1982
Gisela Bonn. Bhutan. Kunst und Kultur in Reich der Drachen. DuMont Kunst Reiseführer. DuMont, Köln, 1988
M. Aris - Bhutan. The early History of a Himalaya Kingdom, Washington 1979
Aris M. - View of Medieval Bhutan. The diary and drawing of Samuel Davis 1783. London/Washington 1982
Stan Armington, Bhutan. Lonely Planet travel guide.

რესურსეფი ინტერნეტის

ბჰუტანიშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა Archived 2005-12-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
ბჰუტანიშ ტურიზმიშ დეპარტამენტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2004-12-11 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
გაზეთი Kuensel ბჰუტანც მიმალი ახალი ამბეეფი

[1] ბჰუტანიშ რაიონეფი (აკანეფი)

[2] ბჰუტანი — მოსოფელიშ მაართა ქიანა, ნამუთ სიგარეტიშ შუმაშე დუდიშულერიე!

[1]

[2]