არაგვი

არაგვი
მტკვარიშ დო არაგვიშ მიშაკათუ
დოხასიათაფა
სიგჷრძა	112 კმ
გოჸორიშ ფართობი	2724 კმ²
ოდუდე	კავკაციონი (საქორთუო)
ორენი
ქიანა	საქორთუო

არაგვი — წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს, ყაზბეგიშ, დუშეთიშ დო მცხეთაში მუნიციპალიტეტეფს. სიგირძა 112 კმ, გოჸორიშ ფართობი 2724 კმ². არაგვიშ სისტემას მუწმოქიმინუნა წყარმალუეფი - მთიულეთიშ (ჩე) არაგვი, გუდამაყარიშ (უჩა) არაგვი, ხევსურეთიშ არაგვი დო ფშავიშ არაგვი. თარი რე არაგვი, ნამუთ იჩქყაფუ კისერიშ ვულკანური გვალეფიშ ბუნაშ ოორუე-ბჟადალი ნაწილს. არაგვი ჟინი დო შქა წელს გვალაშ წყარმალუ რე, თუდონ წელს იფაჩუ მუხრან-საგურამოშ ტიოზის. მიშაკათაფალწკუმა გუთმორთუნს სხალტბაში დო საგურამოშ ქჷნდჷრეფს. ნოღა მცხეთაწკჷმა მიშმაკათუ მტკვარს კვარჩხანი ხასჷლაშე.

არაგვი ეთმიჯუმუაფუ დიხაშითუდონი, ჭვემაში დო თირიშ, თაშნეშე უგურყელიშ დო ირიათონი თირიშ წყარეფით. დიხაშთუდონი წყარი წყარმალუშ შხვადოშხვა ნაწილს წანური გიმნაკათაშ 40-70 პროცენტის აკმადგინანს, ჭვემაშ დო თირიშ წყარეფი - ცალ-ცალკე 16-შე 30 პროცენტიშა მითმიონჭირნუანს.

არაგვის წყარალა უჩქუ აფუნსუ დო შქა მარაშნათუთაშახ იგირძარებუ. დამორჩილს ფხშირი რე წყარიშ მოლაფა. ზოთონჯის წყარიშ სიჭიჭარე უჩქუ. არაგვიშ გუმნაკათაშ 39.3%-ის მოურს აფუნიშა, ზარხულიშა 30,8%, დამორჩილშა - 19,5%, ზოთონჯიშა - 10,4%. მუჭოთ წესინ ვე ჸინუ.

არაგვის მტკვარიშა წანაშ მალობას მტკვარიშა ირწანიერო 1,5 მლრდ.მ³ წყარი მიშმუღუ. არაგვიშ წყარს გიმმირინუანა მუხრან-საგურამოშ ტიოზიშ ორწყალო. არაგვიშ თუდონი წელიშ ფარგლეფს გიშმურსუ ბულაჩაურიშ, ნატახტარიშ დო საგურამოშ წყარეფი, ნამუთეფს გიმმირინუანა ნოღა ქართიშ ოშუმალი წყარით ეიოჯუმაფალო. არაგვიშ ლეხერშა გიშმურს საქორთუოში ოჯარალე შარა.

წყარმალუ არაგვიშ ოეგებიე უცხოური ჯოხოდვალა რე პელორი. ზიტყვა "პელორი"-ს ბერძნული ზმნა უღუ ჯინჯო - pelo - ნამუთ ნიშნენს: აყარებულ ვორექ, მივანჭაფუქუ. შინანს II-III ოშწანურეფიშ ბერძენი ისტორიკოსი დიონ კასიუსი ჯვ. წ. 65 იბერიას რომაელეფიშ ლაშქარუაწკჷმა მეწაწაფილო (ქოძირით პომპეუსიშ ლაშარუა საქორთუოს).

ლიტერატურა

• აფხაზავა ი., ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 1, ხს. 532, ქართი, 1975 წანა.