კანადა

ვიკიპედია ხასჷლაშე
გეგნორთი: ნავიგაცია, გორუა
შილა
Canada (orthographic projection).svg
კანადა
ნანანოღა ოთავა
უდიდაშ ნოღა ტორონტო
ოფიციალური ნინეფი ინგლისური დო ფრანგული
თარობა
პრეზიდენტი
პრ. მინისტრი
ვალუტა
ვალუტაშ კოდ
ქიანაშ კოდ
ტელეფონიშ კოდ

კანადა (ინგლ. Canada) —ოორუე ამერიკაშ ქიანა ოორუე ამერიკაშ ოორუე ნორთის. აკმოდირთუ ვით პროვინციაშე. ელახშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე, წყჷნარი ოკიანე, ოორუეშე ოორუეარქტიკული ოკეანე, ობჟათეშე ააშ.

ამდღარი კანადაშ ტერიტორიას უჯვეშაშ ბორჯიშე ოხორანდეს აბორიგენული კათეფი. მა-15 ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ბრიტანარეფქ დო ფრანგეფქ ქუმორთეს დო ქჷდიხორეს თაქი. 7 წანაშ ლჷმაშ უკული, 1763 წანას საფრანგეთიქ გაჭყჷ მუში მაართა კოლონიეფი ოორუე ამერიკას. 1867 წანას 4 ბრიტანულ კოლონიურ დიხაშე აკმოდირთუდ კანადაშ კონფედერაცია.

კანადა რე ფედერალური ქიანა. სახენწჷფო მონწყილობათ რე ოპარლამენტე დემოკრატია დო კონსტიტუციური მონარქია. მანჯღვერი რე დიაფალი ელიზაბეტ II. ოფიციალური ნინეფი რე ინგლისური დო ფრანგული ნინეფი. კანადა რე თელქიანაშ ართ-ართი არძაშე უმოს გავითარებული ქიანა.

დინორე

აბორიგენი კათეფი [რედაქტირაფა]

არქეოლოგიური დო გენეტიკური გჷმორკვიებეფით იდასურებუ, ნამდა ადამიერი ოხორანდჷ ოორუე იუკონს 26,500 წანაშ წოხლე დო ონტარიოს 9,500 წანაშ წოხოლე.

ევროპული კოლონიზაცია [რედაქტირაფა]

მაართა ევროპალეფი, მიდგაქ კანადაშა მორთეს, რდეს ნორვეგიალი მეზუღეეფი, მეხოლაფირო 1000 წანას. თეშ უკული ევროპალეფქ მუკორჩქინდეს 1597 წანას, მუჟამსჷთ იტალიარი მეზუღექ, ჯოვანი გაბოტოქ ატლანტიშ ოკეანე გინონჩურუ ინგლისშე კანადაშა.

ოინტერესე ფაქტეფი [რედაქტირაფა]

  • კონცხი სპირი, კანადაშ უმაღალაშ კონკა რე (დო ოორუე ამერიკაშ ხოლო), მილარე ნიუფაუნდლენდის დო ლაბრადორს, ავალონიშ ჩქონს. საფრანგეთიშ ნანანოღა – პარიზწკჷმა უმოს ახლოს რე (4000 კმ.), ვინემ ვანქუვერწკჷმა (5020 კმ.).
  • ჰუძონიშ ყურე — საეგებიოშ არძაშ უმოს ფართე დინოხოლენ წყარეფიშ მოცულობაშ რე.
  • ფანდიშ საროტი კანადაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის, ნამუთ ნიუ–ბრანსუიკონს დო ახალ შოტლანდიაშ ოშქაშეთ რე, რჩქინელი რე საეგებიოშ არძაშ უმოს მაღალი მოქცევეფით.
  • სტამპედი — უდიდაშ საეგებიოშ ფესტივალი, ნამუთ ირ ზარხულს იტარებუაფ ნოღა კალგარის.
  • მონრეალი — მაჟია დიდი ნოღა რე პარიზიშ უკულ ფრანგულნინამ ნოღეფშე.
  • კონფედერაციაშ ხინჯი, ნამუთ ეკმარსხუანს ნიუ–ბრანსუიქის პრინც ედუარდიშ კოკაწკმა, სიგირძათ 13 კმ. — თენა რე საეგებიოშ არძაშ უმოს გირძე ხინჟი, ნამუთ აკოგაფილი რე გოჷინილ წყარიშ ჟინპიჯის.
  • კონკა სი–ენ ტორონტოს — მაჟია რე საეგებიოს კონკაშობური სტრუქტურაშ სიმაღალათი, ნამუთ ეკოგაფილი რე კოჩიშ ხეთ, სიმაღალა რე 555 მეტრა, ნამუქ 2007 წანას მაართა აბან დუთმუ დუმაიშ კონკას.
  • ნოღა კვებეკი — ოორუე ამერიკაშ არძაშ უმოს ჯვეში ნანანოღა დო ხვალახე დიო ხოლო გამანგარებული ნოღა რე. ოთავაწკჷმა ართო კანადაშ გენერალ–გუბერნატორიშ რეზიდენცია რე.
  • კვებეკიშ პროვინცია მუშ დინოხოლენ პოლიტიკაშე უმოს მეტის ახარჯენს, ვინემ ააშშ არძა შტატი ართო.
  • ჰუძონიშ ყურეშ კომპანია – ოორუე ამერიკაშ უჯვეშაშ კომპანია რე.
  • ოთავა — პოლიტიკური ნანანოღა რე, მონრეალი — ფრანგულ კულტურაშ, მოდაშ დო ფინანსურ მაღალტექნოლოგიეფიშ ნანანოღა რე. ტორონტო – ინგლისურ კულტურაშ, კანადაშ ფინანსური, ოფონდე ვაჭრუაშ დო ააშ დო ევროპაწკჷმა მიმარსხუალი ოვაჭრე ნანანოღა რე, ვანქუვერი – აზიურ–წყენაროკიანურ რეგიონეფწკჷმა ოვაჭრე რსხუშ ფინანსური, ვალუტაშ ოვაჭრე დო ძვირფას მეტალეფიშ ნანანოღა რე, კალგარი — ენერგეტიკული რესურსეფიშ ვაჭრობაშ ფინანსური ნანანოღა რე, ვინიპეგი — ომეურნებე პროდუქტეფიშ ვაჭრუაშ ფინანსური ცენტრი რე, გალიფაქსი — ზუღაშპროდუქტეფიშ ვაჭრუაშ ფინანსური ნანანოღა რე, ოშავა – ოავტომობილე ნანანოღა რე.
  • ჯგირ (ტაროზ) ამიდის ტობა ნიაგარა–ონ–ტე–ლეიკიშე, ელახჷშე ნიაგარაშ ჩანჩქერწკჷმა, ჰორიზონტის შილებე ტორონტოშ შენობებფიშ ძირაფა, ნამუთ თეშე 100 კმ.–თ რე დაშოერბული.
  • ბე–ჟამიშ კომუნა, ნოღა ჟამეზის (ოორუე კვებეკიშ აკანს) — საეგებიოს უდიდაშ კომუნა რე ტერიტორიაშ ფართობიშ კუნთხუთ ( 350 000 კმ²–შე მეტი).
  • კოკა სეიბლი, ახალ შოტლანდიაშ წყარპიჯშე 300 კილომეტრის (ატლანტიკაშ ოკიანეს)რე , ნამუთ ხვალახე კანადურ ტერიტორია რე, სოდე რენა ტყარ ცხენეფი, დო ნამუთი ჯგირო ოხორანა იზოლაციას .
  • დევონიშ კოკა ნუნავუტის — უჩადიხაშ უდიდაშ უხორინელი ტერიტორია, ნამუთ კანადაშ კოსმოსურ ოაგენტეს ომოინალე ფართის ორხველჷ. თიშგურშენ ნამდა თიშ ლანდშაფტი მარსიანულ ლანდშაფტიშშნერი რე.
  • საეგებიოშ უდიდაშ «პარკი» ყუდეეფიშ ბარბალეფი მილარე ალბერტის, ფორტ-მაქ-მარრი–ს.
  • მონრეალიშ ოლიმპიურ სტადიონიშ კონკა, საეგებიოშ უდიდაში ეკმართუ კონკა რე.

რესურსეფი ინტერნეტის [რედაქტირაფა]

თარობა [რედაქტირაფა]

ფედერალური კორპორაციეფი [რედაქტირაფა]

შხვეფი [რედაქტირაფა]