ნოღა

ნოღა — შხუ დოხორინელი პუნქტი, ნამუთ არსულენს ორეწველე, ოტრანსპორტე, სამეურნეო, კულტურული, პოლიტიკური, ადმინისტრაციული ორგანიზაციაშ ფუნქციეფს. ნოღაშ კატეგორია აკანური მუშობურობეფით იხურგუ გეჸვენჯი შინეფიშ მეჯინათ: მახორობაშ მუდანობა დო საქვარუა, დოხორინელი პუნქტიშ ეკონომიკური დო კულტურული ნიშვნელუა. ნოღას ახასიათენს დოხორინიშ დიდი სიჭკუჭკარე დო განაშენიანებაშ კომპაქტურობა.

ნოღაშ გოჭყაფა

ნოღაქ გორჩქინდუ ისტორიული გოვითარაფაშ თი ოკუჩხურს, მუჟამცჷთ ჯარალუას მითმიშუ ხანდაშ ოჯარალუ დორთუალაშ დო სოციალური დიფერენციაციაშ პროცესეფი დო თეშ გეშა ოფუტური-სამეურნეო სამუშეფწკჷმა მერცხუაფილი მახორობაშ ძირითადი მასაშე გიმირთუ შხვა სოციალური ბუნეფი (მამართვალი კლასი, ხელოსანეფი, ვანჭარეფი დო შხვა), ნამუეფიშ კონცენტრაციას მუსხირენ დოხორინელი პუნქტეფშა მეპუნთ ნოღური ტიპიშ დოხორინიშ დორცხუაფაშახ.

მაართა ნოღეფქ, მუჭოთ ადმინისტრაციული დო რელიგიური, ვაჭრუაშ დო ხელუაშ ცენტრეფი, ჯვ. წ. IV—III ანთასწანურას გორჩქინდჷ. ნოღეფიშ დორცხუაფაქ დიდი გოლინა მახვამილუ ჯარალუაშ გოვითარაფას. თინეფქ გინირთეს სახენწჷფო ხეშუულობაშ დო კულტურაშ გოვითარაფაშ ორგანიზაციული, კერძოთ კიდანჯური საქვარაუაშ დო არქიტექტურაშ გოვითარაფაშ ცენტრო, ხე შეუნწყუეს ხელუაშ დო ვაჭრუაშ (თინეფ შქას ოერეფოშქარე ვაჭრუაშ) გოვითარაფას. თაქ ენისახჷ ოვაჭრული დო ოვახშე კაპიტალქ. ნოღაშ ხელოსნობაწკჷმა რდჷ მებუნაფილი ტექნიკაშ პროგრესი.

ნოღაშ ფუნქციეფი

ნოღეფიშ დორცხუაფა დო გოვითარაფა ტომბა კავშირს რე ხანდაშ გეოგრაფიული დორთუალაწკჷმა. ნოღეფიშ უმეტაშობას გოვითარაფაშ ძირითადი ფაქტორიე ოჯარალუ წარმონაფაშ ფუნქცია, მორო არსებენს ნოღაშმარცხუაფალი შხვა ფაქტორეფით, მაგალთო:

• ადმინისტრაციული (ჩვეულებრივ, შხვა ფაქტორეფწკჷმა ართო)
• სამხედრო-სტრატეგიული (ჯიხა-ნოღა)
• მასვანჯებელი და ომკურნალებერი (ოკურორტე ნოღეფი)
• სამენცარო-ოუნივერსიტეტე
• რელიგიური

თეხანური პირობეფს ბრელი ნოღაქ შეძინჷ შვა დანიშნულება ხოლო: ტურისტულ-სამუზეუმო, ოფესტივალე, სპორტული დო შხვა. კაკალ-კაკალო არძა ნოღაშ ფუნქციური ტიპი დიდო გინმიხურგუ მუში გეოგრაფიული დვალათ დო თი მერცხილობეფით, ნამუეფით არსებენს ნოღაშ დო თიშა მეზინდილი ტერიტორიაშ შქას.

ნოღაშ სიდიდა

მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ აშხვანერენა: ჭიჭე, ოშქარი, დიდი, შხუ დო უშხუაში (ვარა "მილიონამი") ნოღეფს. ედომუშამო თელქიანას რე 1700 შხუ ნოღა, სოდეთ მახორობა 100 ანთასიშ უმოს რენ დო 220 ონოღური აგლომერაცია 1 მილიონიშ უმოს მახორუთ.

ნოღაშ სახე

ნოღაშ ზოხოიანი ზონეფი - ცენტრი, ოხორინალი, ორეწველე დო შხვა რაიონეფი იდარჯაკუ ისტორიულო ვარა ირცხუაფუ გეგმაშ მეჯინათ. ცენტრი არსულენს ოჯარალუ, იდეოლოგიური დო წჷმმარინაფალური ფუნქციას. თექ გონწყილი რე ოჯარალუ დგჷმილეფი, ადმინისტრაციული დო კულტურული დოწესაფილეფი, ოვაჭრე რანწკეფი დო შხვა. ათეშენ ცენტრის ბრელი რე არქიტექტურაშ ანსამბლეფი, ნამუეფით ძირითადო გუთმოხურგანა თელი ნოღაშ კომპოზიციური ეგაფილობას.

ნოღაშ ინდივიდუალურობას შილებე აკმოქიმინუნდას თაშნეშე მუშ ოწარმონეფი ტექნიკური-ოინჟინერე ნადგჷმეფით, ფეიკარი მაგისტრალეფი, ავტოგიორნალეფი, სპორტული კომპლექსეფი. ნოღაშ ანგარიაშ აკოქიმინუას ნიშვნელუანი აბანი უკჷნებჷ მუშ აბანდვალას, რელიეფის, პარკეფს, სკვერეფს, ბულვარეფს, ოხვამეეფს, ჸორშეფს, ანძეფს დო შხვა ობიექტეფს.

ნოღაშ მართუალა

ნოღეფს აკანური თვითმართველობაშ დო სახენწჷფო მმართველობაშ შხვადოშხვა ფორმეფიე გოფაჩილი. ონოღური მმართველობაშ ტიპიური ორგანოეფიე: გიშნაგორა მუნიციპალური სხუნუ (მუნიციპალიტეტი), ნოღაშ ასამბლეა, ნოღაშ საკრებულო, ონოღური სხუნუ. თე ორგანოეფიშ ვარა ნოღაშ მახორობაშ სხუნაფილი ონოღური ადმინისტრაციაშ მადუდური, მერი, ბურგომისტრი, ნოღაშ დუდი დო თიშა მებუნაფილი ომოინალეეფი. დიდი ნოღეფს სხუნუაშ ორგანოეფი ეშმეგორნა მუნეფიშ აღმარსულებელი დო განმკარგულებელი ორგანოეფს: ნოღაშ მთავრობას, აღმასრულებელი კომიტეტის დო შხვა. ნანანოღეფს ფხშირას მმართველობაშ გიშაკერძაფილი ფორმეფიე დოდგინელი.