შონური ნინა
შონური ნინა (შონ. ლუშნუ ნინ, ქორთ. სვანური ენა) ქართველური ნინეფიშ ბუნას ორხველჷ დო საქორთუოშ ობჟათე-ბჟადაალს, შონეშ მახორუ კათაშ ოდაბადური ნინა რე ქორთული ნინაწკჷმა ართო. შონურო მეხოლაფირო 30,000 კოჩი იჩიებუ მესტიაშ დო ლენტეხიშ რაიონეფს, ინგირიშ, ცხენწყარიშ დო კოდორიშ ლეხერეფიშ მანგიშ ოხორუეფს. შონურო მაჩიებე 2,500-შახ კოჩი ოხორანს აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, კოდორიშ ლეხერს.
შონური ნინას ჭარილობაშ სტანდარტი, ვარ და ოფიციალური სტატუს ვა უღუ̂ დო გჷმირნუაფუ ფანიეფს დო ვა ოფიციალური კავშირშო. შონურო მაჩიებე კათას უჩქჷ ქორთული ნინა, ნამუთ რე ოდაბადური ნინა შონურწკჷმა ართო დო საქორთუოშ ოფიციალური ნინა. თე ნინაშა ფორმალური გურაფა ვა მეურს დო თე ნინაშა მაჩიებეეფიშ მუდანობა ირ დღას ირკენს მონკა ეკონომიკური სიტუაციაშენ შონურო მაჩიებე მახორობაშ შხვა რეგიონეფშა გინულაშ გეშა. მერჩქინელი რე, ნამდა შონური ნინა რე დინაფაშ შკურანჯაშ წოხლე რინელი ნინა.
დინორე |
ისტორია [რედაქტირაფა]
შონური ნინა რე გჷშაკერძაფილი ქართველური ნინეფშე თიშენ, ნამდა დოსქილადირი სუმიშ (ქორთულიშ, ლაზურიშ დო მარგალურიშ) რჩქინათ შონურიშ გაგება ვა რე შელებუან. მერჩქინელი რე, ნამდა შონური ნინაქ წოხლენქორთული ნინაშე გჷშერთ ჯვ.წ. II ვითოშწანურაშე.
დიალექტეფი [რედაქტირაფა]
შონური ნინა გეჸვენჯი დიალექტეფო დო სუბ-დიალექტეფო ირთუ:
- ბალიშჟიმოლენი: (მეხოლაფირო 15,000 მაჩიებე) — უშგული, კალა, იფარი, მულახი, მესტია, ლენჯერი, ლათა.
- ბალიშთუდოლენი: (მეხოლაფირო 12,000 მაჩიებე) — ბეჩო, ცხუმარი, ეცერი, ფარი, ჭუბერი, ლახამი.
- ლაშხური
- ლენტეხური: ხელედი, ხოფური, რცხმელური, ჭოლური.
ლექსიკა [რედაქტირაფა]
- გომორძგუა - ხოჩა ლადეღ
- მაინჯეთ ჯგირობუა - ხოჩა ნაბოოზ
- მუჭო რეთ? - მაგვარდ ხარიდ?
- თქვა მუჭო რეთ? - სგაჲ იმჟი ხარიდ?
- ჯგირო ვორექ - ხოჩამდ ხვარი
- გლახათ ვორექ - ხოლამდ ხვარი
- მარდი - ივასუ ხარი
- მა/სი/თინა - მი/სი/ეჯა
რიცხვეფი
| 1 | ეშხვი | |
| 2 | ჲორი | |
| 3 | სემი | |
| 4 | ვოშთხვ | |
| 5 | ვოხვიშდ | |
| 6 | უსგვა | |
| 7 | იშგვიდ | |
| 8 | არა | |
| 9 | ჩხარა | |
| 10 | ჲეშდ |
რესურსეფი ინტერნეტის [რედაქტირაფა]
- a site of Svaneti
- სვანური ენის ეთნოლოგიური მოკვლევა
- სვანური მონაცემთა ბაზაში TITUS
- სვანური, მსოფლიოს დამწერლობები და ენები.
- სვანეთი, სვანური ენა, სვანური სიმღერები