გილგამეში
| გილგამეში | |
| აქად. 𒀭𒄑𒂆𒈦 შუმ. 𒀭𒄑𒉋𒂵𒎌 | |
 | |
| ურუქიშ მაფა | |
| დუდალ. დაჭყაფუ: | ჯვ. წ. 2900 |
|---|---|
| დუდალ. დათებუ: | ჯვ. წ. 2700 (ოდბ)[1][2][3][4][5] |
| წიმოხონი: | დუმუზი |
| მონძე: | ურნუნგალი |
| დაბ. თარიღი: | |
| მუმა: | ლუგალბანდა (შუმერულ პოეზიას) |
| ნანა: | ნინსუნი (შუმერულ პოეზიას) |
 |
თე ხასჷლა ვარ-და გჷმნართი იკათუანს ტექსტის მარჭვალურ ჭარალუაშა. დო თქვა ვაიღჷა ოხვილური შრიფტი-და, კანკალე სიმბოლოქ შილებე ჩილათერო გჷმორჩქინდანი. |
გილგამეში (აქად. 𒀭𒄑𒂆𒈦; დუდმაართაშე შუმ. 𒀭𒄑𒉋𒂵𒎌)[6][კომ. 1]) — ჯვეშ მესოპოტამიურ მითოლოგიაშ დო ეპიკურ პოემა — გილგამეშიშ ეპოსიშ გერგეზი. საეგებიოთ, შუმერულ ნოღა-სახენწჷფო ურუქიშ მაფა, ნამუთ ღურაშ უკულ გაღორონთეს. საეგებიოთ, თიშ გამაგალაქ დიჭყჷ ორდოდინასტიურ ბორჯის, მეხოლაფირო ჯვ. წ. ეე. 2900–2350 წანეფს, მარა შუმერულ ლეგენდეფიშ შანულამ გერგეზო გჷნირთუ ურიშ მასუმა დინასტიაშ ბორჯის (დხლ. ჯვ. წ. ეე. 2112 – დხლ. ჯვ. წ. ეე. 2004 წწ.).
გილგამეშიშ ლეგენდარულ გერგეზობეფიშ გეშა ისტორიეფ ხუთ ასქილადირ შუმერულ პოემას რე თხობელერი. თინეფშე არძაშე ორდოიან რე, ორჩანიეთ, „გილგამეში, ენქიდუ დო ქიანაუჩა“,[9] სოდე გილგამეში ოსურღორონთ ინანას ოხვარუ დო ინანაშ ჰულუპუშ ჯას გიმახვენ რინუეფს გინმორაჸუნს. ინანა გილგამეშის ჟირ უჩინებ მეკონს გინმოჩანს, მიკუს დო პიკუს, ნამუეფსჷთ გილგამეშ მიოდინუანს. ენქიდუშ ღურაშ უკული, თიშ ორო გილგამეშის ქიანაუჩას რინელ დირხან პიჯალეფიშ გეშა ურაგადუ. პოემა გილგამეში დო აგი ეთმეჭარუნს გილგამეშიშ აშონთებას ქიშიშ მაზოჯალიშ, აგიშ მეხჷ. შხვა შუმერულ პოემეფს რაგად რე გილგამეშიშით გიგანტ ჰუმბაბაშ დო ჟინიშ ხოჯიშ გერჯგინაშ გეშა დო თეწკჷმა მახუთა, გლახათ ასქილადირჷ პოემა თიშ ღურაშ დო ნთხორუაშ ისტორიას თხობელენს.
გვიან ბაბილონურ ბორჯის თე ისტორიეფ ართიანწკჷმა მერსხილ ნარატივს რდჷ აკორშვილი. სტანდარტულ აქადურ გილგამეშიშ ეპოსი ჭარჷ მეკჷრიბე, ჯოხოთ სინ-ლექი-უნნინინნქ, ორჩანიეთ, შქა ბაბილონურ ბორჯის (დხლ. ჯვ. წ. ეე. 1600 – დხლ. 1155 წწ.), ნამუთ გერსხჷ ბრელით უჯვეშაშ წყუეფს. ეპოსის, გილგამეში ორთაშ ჭყანეფიშ მოგვენ გვერდოღორონთ რე, ნამუთ მაჸალენს ტყარ კოჩ ენქიდუწკჷმა. თინეფ ართო ანდა შარალუას იჭყანა, ნამუეფშე არძაშე ჩინებულ რე ჰუმბაბაშა (შუმერულო: ჰუვავა) დო ჟინიშ ხოჯიშა გერჯგინა, ნამუსჷთ იშთარი (შუმერულო: ინანა) უტენს თინეფშა გიონთხაფშა, თიშ უკული, მუთ გილგამეში ივარიენს ინანაშ მერზიებას, თიშ მასქერო გჷნორთედუკონ. თიშ უკული, მუთ ენქიდუ ღორონთეფიშით მეჯღონილ საჯიშ შედეგო დოღურუნ, გილგამეშის მუშ ღურაშა ოშქურუ დო კაბეტ წყარბუმას გინნასქილედჷ ჭკვერ უტნაპიშტიმის ესურებუ, თი იმენდით, ნამჷ-და უღურუობას დოგორუნსჷნ. გილგამეშის ანდაშა ვამახუჯინე თიშ წჷმი წჷმოჭკირილ მორსეფშა დო ჸუჩა, ურუქშა დირთუ, ანდანე გუხვადუ, ნამჷ-და უღურუობა თიშო ხეუმუჭირინაფუ რენ.
მენცარეფიშ უმენტაშობა თი არზის რე, ნამჷ-და „გილგამეშიშ ეპოსიქ“ შანულამ გაულა იღვენუ „ილიადაშა“ დო „ოდისეაშა“, ჟირ ეპიკურ პოემაშა, ნამუეფქჷთ ჯვეშ ბერძენულ ნინაშა იჭარჷ ჯვ.წ. VIII ოშწანურას. გილგამეშიშ ბადებაშ ისტორია ეჭარილ რე ბერძენ ჭარუშ, აელიანუსიშ (ახ.წ. II ოშწანურა) „ჩხოლარეფიშ ორთაშ გეშა“ ანეკდოტის. აელიანუს თხობელენს, ნამჷ-და გილგამეშიშ ბაბუ გილგამეშიშ ნანას გილათხილანდჷ ვადამოკათუბედკონ, ანდანე ორაკულქ ურაგადუ, ნამჷ-და მოთა თის ხვისტაშე გექთარაგუანდჷნ. ოსურქ დემოკათჷ დო მათხილარეფქ ჩქჷჩქუ ყორშიშე გეგნაჸათეს, მარა კიღურაქ გილგამეშ დონთხაფაშე გეგნასქილიდჷ დო თხილერო ქიმიყონუ ხილიშ ბაღშა, სოდე მებაღექ მორდჷ.
გილგამეშიშ ეპოსის ასურბანიპალიშ ბიბლიოთეკას 1849 წანას მიოგორეს. 1870-იან წანეფიშ დაჭყაფუს თანგუაშ უკული, თიქ ძალამ ნირზ გჷმიჭანუ თიშ ნორთეფს დო ურიულ ბიბლიაშ შქას მოგვენობაშ გეშა. გილგამეში თარო უჩინებუ სქიდუდჷ XX ოშწანურაშ ოშქაშე ბორჯიშახ, მარა XX ოშწანურაშ დალიაშე თიქ თეხანურ კულტურას უმოსო საჩინება ფიგურათ გჷნირთუ.
ქოძირით თაშნეშე
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]ლიტერატურა
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]კომენტარეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ↑ ჯოხო მეხოლაფირო ითანგუ მუჭოთ „მონძე რე ახალნორდ კოჩი“,[7] Bil.ga-შე „მონძე“, უნჩაში[8]:33 დო Mes/Mesh3-შე „ახალნორდ კოჩი“.[8]:174 ქძ. თაშნეშე The Electronic Pennsylvania Sumerian Dictionary. პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი.
სქოლიო
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ↑ (2003) The Epic of Gilgamesh: The Babylonian Epic Poem and Other Texts in Akkadian and Sumerian. Penguin Books, ხს. lxi. ISBN 978-0-14044919-8.
- ↑ (May 13, 2016) Democracy in Iraq: History, Politics, Discourse. Taylor & Francis, 200 ხს.. ISBN 978-1-31715309-2.
- ↑ (2004) „Who Was Buried in the Royal Tombs of Ur? The Epigraphic and Textual Data“. Orientalia 73 (2).
- ↑ (2003) Marshland of Cities:Deltaic Landscapes and the Evolution of Early Mesopotamian Civilization. San Diego, ხს. 268.
- ↑ Pre-dynastic architecture (UA1 and UA2).
- ↑ (2003) The Babylonian Gilgamesh epic: introduction, critical edition and cuneiform texts. Oxford: Oxford University Press, 71–77 ხს.. ISBN 0-19-814922-0. OCLC 51668477.
- ↑ Hayes, J. L.. A Manual of Sumerian Grammar and Texts.
- 1 2 Halloran, J.. Sum. Lexicon.
- ↑ Gilgamesh, Enkidu and the nether world: translation. Oxford University. კითხირიშ თარიღი: 2021-03-18.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||