გიშაგორუეფი

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search
ოგიშაგორუე ყუთი

გიშაგორუეფი — ოგიშაგორუე პროცესი, ნამუშ დოშანაფა დო შედეგი რე საჯარო ხეშუულებაშ წჷმორინაფონი ორგანოეფიშ დო საჯარო ხეშუულებაშ პოსტიშ პიჯეფიშ გიშაგორუა.

შხვადოშხვა სახენწჷფოშო გიშაგორუეფიშ შხვადოშხვა პროცედურა არსებენს. ირ გიშაგორუეფი ერუანულ სუვერენიტეტიშ არსებუაშ შვანს, პერიოდულ დო დუდიშულ გიშაგორუეფს გჷმოხანტილ კათაშ ნებას ოკო გერსხუდას. კათაშ ნება გეჸვენჯ ფაქტორეფს იკათუანს:

  1. საარძო დო წორი ოგიშაგორუე ნება;
  2. ქიანაშ მართუალას კათაფაშ ნება ბონი, ვარდა დუდიშული გიშაგორუეფიშ შედეგო გიშაგორილი წჷმმარინაფალიშ მეშქაშობათ;
  3. დორხველურ ქიანას სახენწჷფო ნინალაშ მეღებაშ წორი ნება;
  4. ფორილი კალიშრღვაფაშ, ვარდა გიშაგორუეფიშ ანალოგიური პროცედურაშ ნება, ნამუთ გიშმაგორალეფიშ ნებაშ დუდიშულ გჷმოხანტუალას უნარღელჸოფენს;
  5. თინჩალამი აკოშაყარუაშ დუდიშულა;
  6. ასოციაციეფიშ დუდიშულა;
  7. ზიტყვაშ დო არზის გჷმოხანტუალაშ დუდიშულა, ირნერი სახეშ ინფორმაციაშ დო იდეეფიშ ზეპირი, ჭარილი, ვარდა ბეშტილი სახეთ გჷთოგორუაშ, მეღებაშ დო გოფაჩუაშ ნებაშამო;
  8. ქიანაშ მენოღალეეფიშ ნება - დოთირუას მართუალაშ ფორმა კონსტიტუციური პროცედურეფიშ საშუალებათ.

გიშაგორუეფიშ სახეეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

არსეენს გიშაგორუეფიშ მუსხირენი სახე:

  1. საართო გიშაგორუეფი - მორანწკე ვარდა რანწკუმუშო გიშაგორუეფი. მორანწკე გიშაგორუეფი — გიშაგორუეფი, ნამუთ იმანჯებუ საჯარო ხეშუულებაშ წჷმარინაფონი ორგანოშ ვარდა საჯარო ხეშუულებაშ პოსტიშ პიჯიშ ნებაგოქუნელობაშ ვადაშ თებაშ გეშა, საქორთუოშ კონსტიტუციათ დო კანონით დჷნადგინა ვადეფს. რანწკუმუშო გიშაგორუეფი — გიშაგორუეფი, ნამუთ იმანჯებუ საჯარო ხეშუულებაშ წჷმმარინაფონი ორგანოშ ვარდა საჯარო ხეშუულებაშ პოსტიშ პიჯიშ ნებაგოქუნელობაშ ვადაშახ მეჭყორიდუაშ გეშა.
  2. შქადვალური გიშაგორუეფი – ომანგე ოგიშაგორუე ოლქის მაჟორიტარული ოგიშაგორუე სისტემათ, ოგიშაგორუე კოდექსით დჷნადგინა წესით მანჯაფილი გიშაგორუეფი, ნამუთ იმანჯებუ ხეშუულებაშ წჷმმარინაფონი ორგანოშ აკოდგინალუაშ აკაფშაფალო;
  3. ხეახალი გიშაგორუეფი – გიშაგორუეფი, ნამუეფით მორანწკე გიშაგორუეფშო დჷნადგინა წესით ხეახაშო იმანჯებუ: თუ მაჟორიტარული ოგიშაგორუე სისტემათ მანჯაფილ გიშაგორუეფს ოკათუდჷ ართი კანდიდატი დო კანონით დჷნადგინა წესით მინწყუ მუში კანდიდატურა; თუ პროპორციული ოგიშაგორუე სისტემათ მანჯაფილ გიშაგორუეფს მაკათური ვარც აკა ოგიშაგორუე სუბიექტის ვეგნართინ ოგიშაგორუე ბარიერი, ვარდა აგიშაგორუეფქ ვამანჯაფილო გჷმიცხადჷ ოგიშაგორუე ოლქეფიშ გვერდშე უმოსის; თუ გიშაგორუეფიშ შედეგეფქ ბათილო იჸუ ჩინებულქ სასამართალოშ გჷნოჭყვიდირით;

ოგიშაგორუე სისტემეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

მოსოფელს მოქიმინჯე ოგიშაგორუე სისტემეფი რე: პლურალისტური/მაჟორიტარული, პროპორციული, ესვარილი დო შხვა სახეშ.

მაჟორიტარული ოგიშაგორუე სისტემა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

მაჟორიტარული (უმენტაშობაშ) — თიჯგურა ოგიშაგორუე სისტემა, სოდე კანდიდატის მეთხუებუ, ნამჷ-და არძაშ უჭიჭაში, 50%-ის პლუს ართი დოსაბუთებული ხონარი მიღას, გიშაგორილქ იჸუასჷნ. მაჟორიტარული (უმენტაშობაშ) წესი გჷმირინუაფუ ოკანონმადვალე ორგანოშ გიშაგორუეფშო, დო უმოსო გავრცელებული რე – ოპრეზიდენტე გიშაგორუეფშო. რე შილებუამობა, ნამჷ-და ხონარეფიშ უმენტაშობაშო დჷნადგინა ფარდი აკა კანდიდატიქ ვეგნორთასი. ეშანილი პრობლემაქ შილებე გინოჭყყორდას რანჟირაფილი ხონარეფიშ მუსხირენი ტურიშ მეშქაშობათ.

პლურალურ-მაჟორიტარული სისტემაშ პრინციპი ლექინი რე. ხონარიშ მეჩამაშ დო ხონარიშ ტაბულაციაშ უკული გომორძგვილო გჷმიცხადებჷ კანდიდატი ვარდა პარტია, ნამუთ ხონარეფიშ უმენტაშობას დოშაყარანს (შილებე გეძინელი პიჯალეფჷთ ორდასჷნ). მორო, თეშს პრაქტიკულო გოხორციალაფაშ რზეფი ძალამ გინორთელი რე. აფხვადჷნა პლურალურ-მაჟორიტარული სისტემაშ ხუთი გვარობა: უბრალო უმრნტაშობაშ ოგიშაგორუე სისტემა, ბლოკური კალიშრღვადა, პარტიულ-ბლოკური კალიშრღვაფა, ალტერნატიული კალიშრღვაფა დო ჟირტურიანი სისტემა.

პროპორციული ოგიშაგორუე სისტემა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

პროპორციული წჷმმორინაფალობაშ არძა სისტემაშ დოსაბუთაფა პარტიაშ ხონარეფიშ თიაშ ოკანონმადვალე ხეშუულებაშ მანდატეფიშ ომანგურ პროპორციათ ინტერპრეტაცია რე. პროპორციული წჷმმორინაფალობაშ ჟირი თარი გვარობა რსებენს – ერკებულითი პროპორციული წჷმმორინაფალობა დო აკა გინოჩამაფონი ხონარიშ სისტემა. პროპორციული წჷმმარინაფალობა ართშე უმოსი მაკათურშე აკოდგინელი ოგიშაგორუე ოლქეფიშ გჷმორინაფას მითხინს: ვაშილებე ართი პროცესით მოპალირი მანდატიშ პროპორციულო გორთუალა. არძა ოგიშაგორუე სისტემას წჷმმარინაფალობაშ ბარიერი უღუ: თენა რე ხუჯიშ დაკინებაშ ინიმალური ფარდი, ნამუსჷთ პარტია ოხვილჷ ოკანონმადვალე ორგანოშ მანდატეფიშ მაპალაფარო. თე ბარიერქ შილებე კანონიშ მეშქაშობათ მიშეღინას (ფორმალური ბარიერი) ვარდა ოგიშაგორუე სისტემაშ მათემატიკური მახასიათაფალიშ სახეთ არსებენდას (ეფექტური ვარდა ორთაშობური ბარიერეფი). საქორთუოს პროპორციული სისტემაშ ოგიშაგორუე ბარიერი რე 5%.

ესვარილი ოგიშაგორუე სისტემა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ესვარილი ოგიშაგორუე სისტემეფი პლურალურ/მაჟორიტარული დო პროპორციული წჷმმორინაფალობაშ ოგიშაგორუე სისტემეფიშ დადებითი მმახასიათაფალიშ კომბინაციას წჷმარინუანს. ესვარილ სისტემას ჟირი ოგიშაგორუე სისტემა რე, ნამუთ გინორთელ ფორმულას ირინუანს. ხონარს ართი დო იგივე გიშმაგორალი არზენს დო წმმორინაფალეფს ჟირხოლო სისტემაშ მეჯინათ გიშმაგორუნს. ასე საქორთუოს გჷმირინუაფუ პარალელური სისტემა - ართმანდატამ ოლქეფს გმირინუაფუ უბრალო უმენტაშობაშ ოგიშაგორუე სისტემა ერკებულით პროპორციულ წჷმმორინაფალობაწკჷმა ართო.

გიშაგორუეფს, რეფერენდუმს დო პლებისციტის კათაფაშ ნება[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

აქტიური ოგიშაგორუე ნება – საქორთუოშ მენოღალეშ ნება, ხონარიშ მეჩამაშ მეშქაშობათ ქაკათას საჯარე ხეშუულებაშ წჷმმორინაფონი ორგანოს კათაშ წჷმმორინაფალეფიშ გიშაგორალო დო საჯარქ ხეშუულებაშ პოსტიშ დაკებელო მანჯებულჷ საარძო გიშაგორუეფს, რეფერენდუმს, პლებისციტის. პასიური ოგიშაგორუე ნება – საქორთუოშ მენოღალეშ ნება, კალი ირღვას საჯარე ხეშუულებაშ წჷმმორინაფონი ორგანოს გიშაგორალო დო საჯარე ხეშუულებაშ პოსტიშ დაკებელო.

გიშაგორუეფს, რეფერენდუმს დო პლებისციტის კათაფაშ ნება ვა უღუ საქორთუოშ მენოღალეს, ნამუთ სასამარათლოქ უგუნურჯებეთ იჩინჷ ვარდა სასამართალოშ დოსხუნუათ პატიმრობაშ/დუდიშულაშ გოხურგუაშ დჷნაწესებუეფს რე, თი პიჯიშ მოხ, ნამუსჷთ ნაქიმინა აფჷ მერკეთ მონკა დჷნაშებუ.

თაშნეშე ქოძირით[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]


wikistub ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათ.