ლადოგიშ ტობა

ვიკიპედია-შე
გეგნორთი: ნავიგაცია, გორუა
ლადოგიშ ტობა
Lake Ladoga view from Oreshek Fortess.jpg
კოორდინატეფი:
2°37′00″ o. გ. 98°49′00″ ბ.ე. გ.
ორენი შილა: რუსეთი რუსეთი
სიმაღალა ზუღაშ დონეშე 51
ფართობი 18.135 კმ²
სიგჷრძა 219 კმ
სიგანე 138 კმ
წყარპიჯიშ ზოლიშ სიგჷრძა 1570 კმ
მოცულობა 908 კმ³
მაქსიმალური სიტომბა 230
ოშქაშე სიტომბე 51 მ
ჯიმუამობა 0,06
კარაკანობა 2,3-3,9 მ
აუზიშ ფართობი 276 ვთშ. კმ²
გიშმალი წყარმალუ ნევა

ლადოგიშ ტობა (რუს. - Ладожское озеро) — ტობა რუსეთიშ ევროპულ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ლენინგრადიშ აკანს. უდიდაშიე ევროპას ფართობით 17 700 კმ² (კოკებაფო 18.135 კმ²), სიგჷრძა 219 კმ, ოშქაშე სიგანე 83 მ, ოშქაშე სიტომბა 51 მ, მაქსიმალური 230 მ; წყარიშ ონტირუ 908 კმ3. აუზიშ ფართობი 276 ვთშ. კმ². ლადოგიშ ტობაშ ქვიბი ტექტონიკური წუმნაქიმინა რე დო გინოქიმინელიე ჯიშთეფიშე. ოორუე წყარპიჯი მაღალი, კირდეამი, მიშაჭკირილ-გიშაჭკირილიე დო ფორილიე ტყათ; ობჟათე — დაბალი დო დაღარას დოწიწონილი. ლადოგიშ ტობას 660-შახ კოკი იდვალუაფუ, დიდი კოკეფიე: რისკალანსარი, მანტსინსარი, კილპოლა, ტულოლანსარი, ვალაამი. ტობაშა დინმახჷრჩანს წუარმალუეფი: ვოლხოვი, სვირი, ვუოქსა. გიშმახჷრჩინანს წყარმალუ ნევა. წყარიშ დონე წანმოწანაშ მალობას ოშქაშეთ 0,8 მ-იე, უდიდაში - 3 მ-შახ (მანგის დო გერგობათუთას). მოსერუაშ ბორჯის რეღმეფიშ სიმაღალე 3 მეტრის ანჭუ. დამორჩილს ფხშირიე შტორმი. უჩქჷ სეიშეფი.

ტემპერატურა ზოთონჯს 2-შე 2,5 °C-შახიე, ზარხულს 4-5 °C. წყარპიჯი დო ჸურეეფი იჸინუ ქირსეთუთაშ დაჭყაფუს. ცენტრალური ნორთი - ღურთუთა-ფურთუთას. ჸინიშ ოშქაშე სისქა 50-60 სმ რე, უდიდაში 90-100 სმ. ჸინძანძუა ტობაშ ცენტრალურ ნორთის მელახიშ დო პირელიშ დაჭყაფუს უჩქჷ. წყარიშ ოშქაშე კარაკანობა ცენტრალურ ნორთის 4,5 მ, უდიდაში - 8 - 10 მ. წყარი ლიგე რე. ტობა დიდარიე ჩხომეფით: ორაგული, კალმახი, სიგი, ჭაფალა, ფარგა, კაპარჭინა, ქორჭილა, თართი დო შხვა. აფხვადუნა სელაპი ხოლო.

ლადოგიშ ტობა ონიშე დო ვოლგა-ბალტიაშ შარაშ ნორთიე. ობჟათე წყარპიჯიშ მანგო წყარმალუ სვირიშე ნევაშახ გოჸუნელიე ონიშე არხი. ტობაშ წყარპიჯისიე ნოღეფი: პრიოზერსკი, პეტროკრეპოსტი, ნოვაია-ლადოგა, სორტავალა. ჯვეშო ტობას ნევო ჯოხოდჷ. XIII ოშწანურას გიოდვეს ჯვეში რუსული ნოღაშ ლადოგიშ (IX ო.) ჯოხო.

თაშნეშე ქოძირით[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ლიტერატურა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]