კჷრბი
კჷრბი თაშნეშე წინგი — ინფორმაციაშ შანულამ ანჯა, რჩქინაშ გოსიმაფაშ, გონათუაშ დო მორდილობაშ ანჯარი. კჷრბიშ ტექსტეფიშ ფიქსირაფა ხვადუ ფურცელეფს შანეფიშ, ასოეფიშ ვარ-და შხვა გრაფიკულ გჷმნახანტეფიშ მეშქაშობათ, ნამუეფიშ ძირაფა შილებე ვიზუალურო (გჷმნარკ რე კჷრბეფ თოლუსინთეეფშო, ნამუეფჷთ ბრაილიშ შრიფტით რე ჭარილი.)
თეხანურ კჷრბ წჷმარინუანს ჸვას ეშამარგებულ ტექსტეფიშ დო ილუსტრაციეფიშ მაკათურ ფურცელეფიშ კოდექსბლოკის გალენ დუმაცვებელ ელემენტეფიშამო (კაბრა, გადვალარი) დო ნაბეშტა ხასჷლეფიშ გოთანჯილ მუდანობათ - იუნესკოშ რეკომენდაციეფიშ ომანგეთ - ნაბეშტა თაბახშე უმოს ე. ი. არძაშ უკულაშ 48 ხასჷლაშე.
ისტორია
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]რჩქინაშ გინოჩამაშ უპირველაშ მეთოდ კოჩიშობაშ ისტორიას ზეპირ გინოჩამა რდჷ. ჯვეშ ცივილიზაფილ სახენწჷფოეფიშ მენცარეფ ოცადჷდეს ინფორმაციაშ გჷნოჩამას უმოს სისტემურ მეთოდეფით — ნაჭარა სახეთ, ნამუქჷთ პიქტოგრამეფიშ, იეროგლიფეფიშ დო ანბანეფიშ გოჭყაფა გჷმიჭანუ. ქარღადიშ გორჩქინაშახ ადამიერეფ გეთმიოჭარანდეს ირფელს, მუთ ხეს აუხვადუდესჷნ — დიხაჭუბერიშ ფირფიტეფს, კიდალეფს, ბულათიშ ნაჭკირეფს დო ჯაშ მარქვას. ჯვეშ ბორჯის გეგმიქიმინჷ კჷრბიშ კონსტრუირაფაშ ორგანიზაციაქ — ფირფიტეფიშ ვარ-და ფურცელეფიშ ართობურობა, ნამუთ აკოჭოფილ რდჷ ოზმაშ ვარ-და ბლოკიშ სახეთ. XIII ოშწანურაშე ევროპას კჷრბიშ გიშაშქუმალარო უკვე ქარღადის გჷმირინუანდეს.
კჷრბი საქორთუოს
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
1629 წანას პირველ ნაბეშტა ქორთულ კჷრბიქ გიშართჷ რომს. თენა რდჷ ქორთულ ანბან ხვამეფით დო ქორთულ-იტალიურ ლერსიკონი. მა-18 ოშწანურას, ქართისთ მინწყჷ სტამბაქ დო უკვე 1709 წანას დიბეშტჷ „სახარებაქ“, „დავითნიქ“, „სამოშქულექ“ დო „ჸილოშტყებამქ“.
რესურსეფი ინტერნეტის
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ცენტრი კჷრბიშ ისტორიაშიო Archived 2008-06-24 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- მანუსკრიპტეფი, კჷრბეფი დო რუკეფი: ბეშტური ოქიანუ დო მოთირე მოსოფელი Archived 2012-07-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- Society for the History of Authorship, Reading and Publishing
- Old Books, How to find information on publication history and value (1998) Smithsonian Institution Libraries