ლავრენტი ბერია
ლავრენტი ბერია (დ. 29 მელახი, 1899 ღ. 23 ქირსეთუთა, 1953) ― რდჷ სხუნუშ პოლიტიკური დო საზოგადო მაქვენჯჷ, სხუნუშ აკოკათუაშ მარშალი (1953 წანას მიდუღეს თე წოდება). 1938-1945 წანეფს რდჷ დსოკ-ოშ თარი. ოხოლუდჷ სტალინიშ უხოლაშ ქართას დო მონაწილენდჷ სტალინიშ რეპრესიეფს, მარა თეწკჷმა ართო უკანონოთ რეპრესირებულეფიშ რეაბილიტიაციას ხოლო უნწყუნდჷ ხეს. კურირენდჷ თხილუაშ წარმებაშ დუდჷ ჸალეფს დო ატომური ანჯარიშ წარმებას.
სტალინიშ ღურაშ უკული გედიდარჷ ბერიაშ პილიტიკურ როლქ. ბერიაქ ქჷდიჭჸჷ ლიბერალიზაციაშ კუნტა კამპანია, მარა მალას ოჭოფეს დო ქჷგიაბრალეს ნწყიმარალა, ხეშუულაფაშ უზურპაციაშ ცადა დო შხვა ბრელჷ უბადო საქვარი. სსრა-შ უმაღალაშ სასამართოშ გინოჭყვადილაფათ, 1953 წანაშ ქირსეთუთას ლავრენტი ბერია დორხვეს (მუშ სქუაშ, სერგო ბერიაშ ვერსიათ ბერია, ჭოფუაშ უკული, ხეთე დორხვეს 1953 წანაშ კვირკვეს, მარა თე ინფორმაცია ვედასურებჷ დოკუმენტეფით, ნამუთ დიო ხოლო თელას ვა რე გონწყუმილი).
კანკალე ფირქენს, ნამდა ბერია რდუა სტალინიშ ღურაშა გამამინჯე. 1993 წანას გიშაშკუმალირი, ვჷაჩესლავ მოლოტოვიშ მემუარეფს ჭარჷ, მუჭოთ ბერიას ინუფუცქინაფჷ მოლოტოვშა: „თინა მა ჩეფრთხინევა“.
დინორე |
ბიოგრაფია [რედაქტირაფა]
დებადჷ სოხუმიშ რაიონიშ ოფუტე მერხეულს, გაჭირებულ ყაზაყიშ – პავლე ხულაშ სქუა ბერიაშ (1872-1922) ფანიას. 1915 წანას გათუ სოხუმიშ უმაღალაშ ტექნიკური ოგურაფუ, თეშ უკული ლავრენტიქ მიდართჷ ბაქოშა დო გემშართჷ ბაქოშ ოშქაშურ მექანიკურ ტექნიკურ ოგურაფუშა. 17 წანაშე ეთმიჯუმუანდჷ დიდას დო მუშ ჸუნგა დას, ნამუეფქით გეგნორთეს ბაქოშა.
1917 წანაშ მარტის ბერიაქ ბაქოშ ოგურაფუს ქჷდარცხუ ბოლშევიკური ორგანიზაციაშ ჸა. 1919 წანაშ მარტშე აზერბაიჯანს სხუნუშ ხეშუულაფაშ დორსხუაფაშახ (1920 წანაშ აპრელჷ) ბერია ხემანჯღვერენდჷ ტექნიკოსეფიშ კანონგალე ორგანიზაციას. 1919 წანას ლავრენტი ბერიაქ ჯგირო გათუ ტექნიკური ოგურაფუ დო გეჭოფი ტექნიკოსიშ დიპლომი. საქორთუოშ მენშევიკური ხეშუულაფაშ წჷმემარინჯალაშ გურშენი ოჭოფეს დო ქჷდახუნუეს ქუთეშიშ ჯიხას. 1920 წანაშ არგუსოს, პოლიტიკური არესტანტეფიშ ბუნტიშ მონწყუალაშ უკული გინორალეს საქორთუო ხურგიშ გალე.
თეშ უკული ბერიაქ დირთჷ ბაქოშა დო ოგურაფშა გემშართჷ ბაქოშ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტშა. 1921 წანას სხუნუშ აკოკართუაშ კომუნისტურ პარტიაქ ბერია გუტუ ჩეკისტურ სამუშაშა. 1921-შე 1931 წანაშა ბერია მუშენდჷ რაზვედკაშ დო კონტრაზვედკაშ ხემანჯღვერულ პოსტეფს.
ჩეკას დო გრუს მუშენდუნჷ თეშ ბერია აქტიურო მონაწილენდჷ მენშევიკეფიშ, დაშნაკეფიშ, მესავატისტეფიშ, ტროცკისტეფიშ და ხურგიშგალენ აგენტურაწკჷმა დო შხვა კათაწკჷმა ლიმას, ნამუთ ორცილუდეს ბოლშევიკეფს. 1931 წანაშ გერგებათუთას ბერია გინიჸუნეს პარტიულ სამუშაშა - გიშაგორილ რდჷ საქორთუოშ კომუნისტურ პარტიაშ ცენტრალურ კომიტეტიშ დუდმახვენჯო დო თაურენ-კავკაციაშ კრაიკომო.
1938 წანაშახ ბერია კავკაციას მუშენდჷ, მარა უკული გეგნიჸუნეს მოსკოვშა. 1938 წანაშ 22 არგუსოს ბერია დოშანეს ნ.ი.ეჟოვიშ (სსრა-შ დინოხოლენ საქვარიშ ოკათე კომისარიატიშ) დუდ გამათ. 29 ეკენიაშე რე დსოკ-იშ უშკურანჯალაშ დუდჷ ორთინაფუშ თარი. 25 გერგებათუთაშე თირანს ეჟოვს ოკათე კომისარიშ პოსტის. 1939 წანაშ 22 მატშე რე პოლიტბიუროშ მახულუობაშ კანდიდატი. მაჟია ოდუნიე ლიმაშ წანეფს, 1941 წანაშ 30 კვირკვეშე რე დუდიშთხილუაშ სახენწჷფო კომიტეტიშ მახოლჷ დო 1944 წანაშ 16 მესიშე დუდიშთხილუაშ სახენწჷფო კომიტეტიშ დუდმახვენჯიშ სეკრეტარი. ბერია ხოლო რდჷ ურიული ანტიფაშისტური კომიტეტიშ ინიციატორი დო კურატორი.
1946 წანაშ 18 მარტშე ბერიაქ გჷნირთჷ პოლიტბიუროშ მაკათურო, ანუ მიშმურს ქიანაშ უმაღალაშ თარეფიშ სიაშა. სსრა-შ უმაღალაშ სხუნუშ 1943 წანაშ 30 ეკენიაშ უკაზით ქჷმეჩეს სოციალისტურ ხანდაშ გერგეზიშ წოდება.
1945 წანაშ 9 კვირკვეს, ლავრენტი ბერიას ქჷმეჩეს სხუნუშ აკოკართუაშ მარშალიშ წოდება. 1949 წანას ქჷმეჩეს სტალინიშ პრემია ”ატომური ენერგიაშ წარმებაშ დო ატომური ანჯარიშ გამორსაშენი.”
ფაქტეფი [რედაქტირაფა]
ბერიას მიკაჭარანა ფრაზას, ”მილიონეფით ვაჸვილუნქუნ თიმწკჷმა, კათას იდეეფი ურჩქინდუ.” ბერიას გითმიაბრალენა, სექსუალური მანიაკ რდუა დო მიკაჭარანა მიარო სადო-სექსუალურ აქტებს.
ღურა [რედაქტირაფა]
ნიკიტა ხრუშჩოვქ დო შხვეფქ ბერიას ქჷგიაბრალეს მიარო უბადო საქვარი დო დორხვეს 1953 წანაშ 23 ქირსეთუთას.
რესურსეფი ინტერნეტის [რედაქტირაფა]
- ლავრენტი ბერია on ბურუსი ((ქორთ.))
