დიდი დეპრესია

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search
მოჩამილი სტატია 1930-იანი წანეფიშ მოსოფელიშ ეკონომიკურ კრიზისის ოწაწჷ.

დიდი დეპრესია — მასობური გლობალური ეკონომიკური დოლაფა, ნამუთ იგჷნძორებუდჷ 1929 წანაშე დოხოლაფირო 10 წანაშ გოძვენას. კრიზისიქ გჷმიჭანუ მიარე ბანკიშ გაკოტრება, რეკორდული უმუშელობა, თეშ, მუჭოთ ედომუშამი ერუანული პროდუქტიშ, ინდუსტრიული წარმებაშ, აქციეფიშ ბაზარს ფასეფიშ დო ტაშნეშე პრაქტიკულო ეკონომიკაშ ძინაშ არძა პარამეტრიშ უცბაშიანი დოლაფა. დოლაფაშ პიკიქ მიოჭირინუ 1933 წანას, მორო ხვალე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულ იჸუ შილებუამქ თიჯგურა ინდიკატორეფიშ, მუჭოთ რე ინდუსტრიული წარმება, ოწარმეე აქციეფიშ ფასეფიშ დო გლობალური ერუანული დინოხოლენი პროდუქტიშ 1929 წანაშ დონეშა მოჸონაფა.

ჯოხოდვალა "დიდი დეპრესიაქ" თე მოლინაშო გედვალირქ იჸუ თი ბაძაძეფიშ გეშა, ნამჷ-და თინა რდჷ ინდუსტრიული ქიანეფიშ ისტორიას არძაშე მასშტაბური დოლაფა წარმებას დო პროდუქტიულობას, დო ნამჷ-და თიშ ეფექტი ოგინაფეთ საჭვებო რდჷ მთელ ინდუსტრიულ მოსოფელს დო თიშ ოვაჭარე პარტნიორეფშო გოვითარაფონ ქიანეფს.

ტერმინი "დიდი დეპრესია" მიოწურუანს ხვალე ეკონომიკურ მოლინაშა ვარჷნ, თინა თაშნეშე გთმოთანჯჷნს ართ ედომუშამ კულტურულ პერიოდის, ნამუსჷთ ლექინას "დეპრესია" უჯოხონა, დო პოლიტიკურ გჷმოხონარაფას თე ეკონომიკური მოლინაშო.

დიდი დეპრესიაშ ბაძაძეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ეკონომისტეფი, ისტორიკოსეფი დო პოლიტიკური მენცარობეფი დიდი დეპრესიაშ ბაძაძეფიშ მიარე თეორიას აჯოხონენა. თეშნერო თინა ეკონომიკური ისტორიაშ ართ-ართ არძაშე უმოსო დოგურაფილ მოლინათ სქიდუ ასეშა. საართე მოარზაფათ დიდი დეპრესიაშ ბაძაძი თარო თარობაშით მონეტარული პოლიტიკაშ ჩილათერ მართუალაქ იჸუ.

თარი კაპიტალისტური ეკონომიკაშ თეორიეფი ხვილაფას აკვანთირენა წარმებას, ხვარებას დო კრედიტს შქას ურთიართობას მაკროეკონომიკაშჸურე, დო პიჯულ ინცენტივეფს დო მაჸიდეფონ გინოჭყვიდირეფშე მიკროეკონომიკაშჸურე. ტე თეორიეფი ცადენს დიჭყას მოლინეფიშ ქრონოლოგია თეშ, ნამჷ-და გოსხუნას მუქ გჷმიჭანუ ინდუსტრიული ოქიანუშ მონეტარული სისტემაშ დო თინეფიშ ოვაჭარე ურთიართობეფიშ ინონთხაფაქ. თინეფშე გინორთელო მარქსისტული ეკონომიკაშ თეორია ხვილაფას აკვანთიერენს ურთიართობაშა წარმებაშ კონტროლს დო სიდიდარაშ კონცენტრაციაშ შქას. მარქსისტეფიშო დიდი დეპრესია უგნულუ რე კაპიტალიზმიშო დოთე მოლინა სათოლსერო ვა რდას ოკო.

ბოლო ბორჯის, ეკონომისტეფიშ უმენტაშობა უხუჯანს მოარზაფას, ნამჷ-და ოფონდე ბაზარიშ კრახი 1929 წანას ვაჸოფე დიდი დეპრესიაშ ბონი ბაძაძი, უმოსო შედეგი რდჷ, ნამუქჷთ კატალიზატორიშ როლი არსულჷ დო მოლინეფიშ დრამატულ გოვითარაფაშახ ქიმიჸონჷ. თიმბორჯიანი ეკონომიკური მუნაჩემეფიშ სტატისტიკაშ დოგურაფათ სინთიერო გჷნირთჷ დეპრესიაშ უმოს ტომბა ბაძაძეფქ, ნამუსჷთ თაშნეშე მეჸუნდჷ ევროპაშ ეკონომიკური დიკოხონი. ასეშო, არძაშე მეღებული რე პეტრე ტემინიშ თეორია: დიდი დეპრესია გჷმოჭანაფილი რდჷ აკოართიანაფილი შტატეფიშ ფედერალური რეზერვიშით წანეფიშ გოძვენას მანჯებული კატასტროფულო ჩილათერი მონეტარული პოლიტიკათ, ნამუთ წჷმი აწოჸუნდჷ დიდ დეპრესიას. ინფლაციაშ შეკებაშ ღანკით, ფარაშ მეჭირინაფაშ გოხურგუაშ პოლიტიკაქ მეჭვილი უკურეაქცია გჷმიჭანუ, თიშენ, ნამჷ-და ეკონომიკაშ ფაქტობური პრობლემა დეფლაცია რდჷ.

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

Commons-logo.svg
ვიკიოწკარუეს? რე ხასჷლა თემაშენ: