დინორეშა გინულა

პაკისტანი

ვიკიპედიაშე
პაკისტანიშ ისლამური რესპუბლიკა
ინგლ. Islamic Republic of Pakistan
ურდუ: اسلامی جمہوریہ پاکِستان
პაკისტანი
პაკისტანიშ
დევიზი: „ურდუ: ایمان، اتحاد، نظم
ტრანსკ: „Iman, Ittehad, Nazm“
(რწუმა, ართობა, დისციპლინა)
ჰიმნი: Qaumī Tarānah
ურდუ: قَومی ترانہ
„ერუანული ჰიმნი“

პაკისტანიშ ორენი
ნანანოღაისლამაბადი

30°02′ ოორ. გ. 69°29′ ელ. გ. / 

უკაბეტაშ ნოღა კარაჩი
ოფიციალურ ნინა(ეფი) [კომ. 1]
რელიგია  (2023)
თარობა ფედერალური საპარლამენტო ისლამური რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი ასიფ ალი ზარდარი
 -  პრემიერ-მინისტრი შეჰბაზ შარიფი
ფართობი
 -  გვალო 881,913[კომ. 2][3] კმ2 (33-ა)
 -  წყარი (%) 2.86
მახორობა
 -  2023 ფასებათ 241,499,431[კომ. 3] (5-ა)
 -  მეჭედალა 273.8 ად/კმ2 (56-ა)
ედპ (ჸუპ) 2024 ფასებათ
 -  გვალო $1.58 ტრილიონი (25-ა)
 -  ართ მახორუშე $6,287 (156-ა)
აგი (2023) 0.544 (დაბალი) (168-ო)
ვალუტა პაკისტანური რუპია (₨) (PKR)
ბორჯიშ ორტყაფუ UTC+05:00
ქიანაშ კოდი PK
Internet TLD
ოტელეფონე კოდი +92

პაკისტანი (ურდუ: پَاکِسْتَان, ˈpɑːkɪstɑːn; ოფიციალური ჯოხოდვალა პაკისტანიშ ისლამური რესპუბლიკა (ურდუ: اِسْلامی جُمْہُورِیَہ پَاکِسْتَان, ისლამი ჯამჰურია პაკისტან) — სახენწჷფო ობჟათე აზიას. 2023 წანაშ დგომარობათ, მოსოფელიშ მახუთა უკაბეტაში დოხორელი ქიანა რე, სოდე ოხორანს 241.5 მილიონშე უმოსი ადამიერი დო მაჟირა უკაბეტაში ქიანა რე მუსლიმი მახორობაშ მუდანობათ. ქიანაშ ნანანოღა რე ისლამაბადი, მარა უკაბეტაში ნოღა დო ფინანსური ცენტრი რე კარაჩი. პაკისტანი მოსოფელს ფართობიშ მეჯინათ 33-ა უკაბეტაში ქიანა რე. ქიანას ობჟათეშე ომძღჷ არაბეთიშ ზუღა, ობჟათე-ბჟადალშე ომანიშ ჸუჯი დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე ესტუარი სერ კრიკი; სქირონი ხურგი უღჷ ბჟაეიოლშე ინდოეთწკჷმა; ბჟადალშე — ავღანეთწკჷმა; ობჟათე-ბჟადალშე — ირანწკჷმა დო ოორუე-ბჟაეიოლშე — ჩინეთწკჷმა. ომანიშ ჸუჯით ოზუღე ხურგი უღჷ ომანწკჷმა დო ქიანაშ ოორუე-ბჟადალ მუხურს ტაჯიკეთშე გიშართილი რე ავღანეთიშ ვახანიშ მაქდორით.

პაკისტანი რე მუსხირენი ჯვეში კულტურაშ ორენი, თინეფს შქას ბელუჯისტანს მადვალუ 8500 წანერი ნეოლითური აბანი მერგარჰი, ბრონზეშ ხანიშ ინდიშ ლეხერიშ ცივილიზაცია დო განდჰარაშ უჯვეშაში ცივილიზაცია.[4] თეხანური პაკისტანიშ სახენწჷფოშ ტერიტორია, ანდა იმპერიაშ დო დინასტიაშ გამაგალაშ გიმე რდჷ, თინეფს შქას აქემენიანეფიშ, მაურიეფიშ, ქუშანიშ, გუპტაშ;[5] ომაიანეფიშ სახალიფო გამაგენდჷ ქიანაშ ობჟათე რეგიონეფს, ინდუისტური შაჰეფი, ღაზნევიდეფი, დელიშ სასულთანო, სამმა, შაჰ-მირი, მოგოლეფი,[6] დო ბოლოს, 1858-1947 წანეფს — ბრიტანული გამაგალა.

პაკისტანიშ ყარაფიშ დო 1946 წანას ედომუშამი ინდოეთიშ მუსლიმური ლიგაშით გიშაგორუეფს გომორძგუაშ უკული, 1947 წანას პაკისტანქ ზოხორინალა მიპალჷ ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ იმპერიაშ აკოცჷმაშით, ნამუქჷთ მუსლიმური უმენტაშობათ დოხორელი რეგიონეფს ზოხო სახენწჷფობურობა მეჩჷ, ნამუსჷთ წორო ალაჸუნდუ უპრეცედენტო მასობური მიგრაცია დო თელარაშ დინაფა. პაკისტანქ, ნამუთ დუდშე ბრიტანეთიშ წორომაჸალობაშ დომინიონი რდჷ, ოფიციალურო 1956 წანას მიღჷ კონსტიტუცია დო დუდი ისლამურ რესპუბლიკათ გეგმიცხადჷ. 1971 წანას, ჩხოროთუთიანი ომენოღალე ლჷმაშ უკული, ბჟაეიოლ პაკისტანიშ ანკლავქ გეგშერთჷ დო ახალი სახენწჷფო, ბანგლადეშიქ გიჭყჷ. გეჸვენჯი ოთხი ვითწანურაშ მეძენას პაკისტანს გამაგენდეს თარობეფი, ნამუეფჷთ ართიანიშ მოთირუათ თირანდეს ომენოღალე დო ოურდუმე, დემოკრატიული დო ავტორიტარული, ელაზჷმაფათ სეკულარული დო ისლამისტური თარობეფიშ მეჯინათ.

პაკისტანი ოშქაშე ჸონიერობაშ ქიანათ იკოროცხუ, ნამუსჷთ მოსოფელს მაშკვითა უკაბეტაში არმია ჸუნსჷნ. რე დეკლარირებული გვირზილური ანჯარიშ მოღვენი სახენწჷფო დო მიშმურს წჷმმაძინუ დო ძინაშა მერინელი ეკონომიკეფშა,[7] კაბეტი დო უწაიათ მაძინუ ოშქაშე კლასით.[8][9] პაკისტანიშ პოლიტიკური ისტორია ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული იხასიათებუ შანულამი ეკონომიკური დო ოურდუმე ძინაშ პერიოდეფით, თაშნეშე პოლიტიკური დო ეკონომიკური ვასტაბილურობაშ პერიოდეფით. ქიანა რე ეთნიკურო დო ნინაშობურო მიარეკორობამი, თაშნეშე — გეოგრაფიათ დო ტყარი ორთათ. ქიანა კჷნე გითმიახვილუ გიმოჭანაფეფს, თინეფს შქას სიდაღარას, უგუნათებუობას, კორუფციას დო ტერორიზმის.[10][11][12] პაკისტანი რე გეჸვენჯი ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათური: გოერო, შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია, ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია, ერეფიშ წორომაჸალობა, ობჟათე აზიაშ რეგიონული წოროხანდაშ ასოციაცია დო ისლამური ოურდუმე ანტიტერორისტული კოალიცია, თაშნეშე ააშ-შით მერჩქინელი რე ნატოშ ვამაკათური თარი მორსხუე სახენწჷფოთ.

პაკისტანიშ ერუანული სიმბოლოეფი (ოფიციალური)
ნაციონალური ჩხოლარი
ნაციონალური ფურინჯი
ნაციონალური ჯა
ნაციონალური პიოლი
ნაციონალური მონძალაშ ჩხოლარი
ნაციონალური მონძალაშ ფურინჯი
ნაციონალური ოზუღე ძუძუშმაწუალი
ნაციონალური რეპტილია
ნაციონალური ამფიბია
ნაციონალური ხილი
ნაციონალური მეჩეთი
ნაციონალური მავზოლეუმი
ნაციონალური წყარმალუ
ნაციონალური გვალა

პაკისტანი მილარე ობჟათე აზიაშ ოორუე–ბჟაეიოლს, ოორუე–ბჟადალშე ოორუე–ბჟეიოლშა 1500 კილომოეტრის რე გინოზინდილი. პაკისტანს სქირე კონტინენტალური ტროპიკული კლიმატი რე. ქიანაშ ოორუე–ბჟადალს – სუბტროპიკული, ოორუე გვალეფს – სილამე რე. ქიანაშ რზენს ზოთონჯი ტიბუე (+12–+46 °C, წყარპიჯის +20 °C–შ რე), მაღალ გვალეფს — ჸინჩი რე (−20 °C–შახ). ზარხული ჩხე რე (ტიოზის +35 °C, წყარპიჯის +29 °C), მაღალ გვალეფს — ჸინჩი რე (5000–შ მეტრაშე მეტ სიმაღალაშ გვალეფს — 0 °C–ს თუდო რე). უმაღალაში კოკეფი (მ) – ჩოგორი (K2) 8.611, ნანგა პარბატი 8.125, გაშერბრუმი 8.068, ბროუდ-პიკი 8.047; წყარმალუეფი (კმ) – ინდი 2.200 (გვალე 3.180), სათლეჯი 1.450, ჩენაბი 1.200; ტობა - ტარბელაშ წყაროჩუე. 250 კვ.კმ; კლიმატი - სქირე, კონტინენტური.

რესურსეფი ინტერნეტის

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
  1. პაკისტანიშ კონსტიტუციაშ 251-ა ბირგული[1]
  2. „იკათუანს ქაშმირიშ პაკისტანიშ ტერიტორიეფიშ მუნაჩემეფს; აზად ქაშმირი (13,297კმ2) დო გილგიტ-ბალტისტანი (72, 520კმ2).[2] ჟიმოჸონაფილი ტერიტორიეფიშ უმუშო, ქიანაშ ფართობი რე 796,095კმ2
  3. „ვეკათუანს მუნაჩემეფს პაკისტანიშით გამაგელი ქაშმირიშ ტერიტორიაშ მუნაჩემეფს; აზად ქაშმირი დო გილგიტ-ბალტისტანი, სოდე 2017 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ ოხორანს 4,045,367 დო 1,492,924 ადამიერი ომანგეთ“.
  1. Ayres 2009.
  2. James 2022.
  3. Bhandari 2022.
  4. Badian 1987.
  5. Wynbrandt 2009.
  6. Spuler 1969.
  7. Zia & Burton 2023.
  8. Rais 2017.
  9. Cornwall & Edwards 2014.
  10. Joseph 2016.
  11. Baqir 2018.
  12. SATP 2024.