ხვარხვი

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search
ხვარხვი
Allium in Georgia (country).jpg
ხვარვიშ რადეფი, საქორთუო
მენცარული კლასიფიკაცია
ჟინომაფე: ევკარიოტეფი
ომაფე: ჩანარეფი
გჷნართი: ფორილთასამეფი
კლასი: ართლებერამეფი
რანწკი: ძარხუხუპიოლამეფი
ფანია: ამარილიშობურეფი
გიმენფანია: ხვარხვიშნერეფი
გვარი: ხვარხვი
ლათინური ჯოხო
Allium
თხილუაშ სტატუსი

Wikispecies-logo.svg
სისტემატიკა
ვიკინერობეფს

Commons-logo.svg
სურათეფი
ვიკიოწკარუეს

ITIS 42634
NCBI 4678
ილუსტრაცია: ხვარხვიშ მეჯინა (Allium carinatum).
ხვარხვიშ ნათასა, ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი.

ხვარხვი (ლათ. Állium) — ჟირწანიან დო მიარეწანიან ჩანარეფიშ გვარი, ნამუთ ორხველჷ ძარხუხუპიოლამეფიშ (ლათ. Asparagales) რანწკიშ ამარილიშობურეფიშ (ლათ. Amaryllidaceae) ფანიაშ ხვარხვიშნერეფიშ (ლათ. Alliaceae) გიმენფანიას (კინოხ ორხველუდჷ ლილიაშნერეფიშ ფანიას).

მენცარული ლათინური ჯოხო მეჩჷ კარლ ლინეიქ, — ლათ. allium — წჷმურს ლათინული ზიტყვა ნიორიშე, ნამუთ მუშჸურე, ალბეთ მერსხილი რე, კელტურ ზიტყვაწკჷმა allცაცხამუტი; მაჟირა ვერსიათ — წჷმურს ლათ. halareშურამი.

რსებენს ხვარხვიშ მუსხირენი ოშობათ გვარობა, ნამუთ რჩქვანელობურო ჩანს ოორუე გვერდოსფეროს. ხვარხვიშ ოდაბადეთ იკოროცხჷ — ობჟათე-ბჟადალი აზია.

თე გვარიშ შხვადოშხვა გვარობეფი ჩანს მინორეფს, სტეპეფს, ტყალეფს.

ბოტანიკური ეჭარუა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ბიბლაშ ჭიფე პიოლეფი

გვარიშ წჷმმარინაფალეფს უღჷნა დიდი, ონდეთ წარწილი სფეროშმოგვენი ხვარხვი, ნამუთ ფორილი რე მოჭითე, ჩე ვარდა იაშფერი ოფორუეთ.

ფურცელი ღაზამი რე ვარდა ორტყაფუშმოგვენი, ჟინჯიერი, მილიშობური, ღერი 1 მ-შახ ონჭუ. პიოლეფი ჭიფე რე, უსახიე, იდვალუაფჷ გჷრძე ღერს. ბიბლაშ დიამეტრი კანკალე გვარობას 40 სმ-ს ონჭუ.

პირანს მანგ-მარაშინათუთას. გჷმნაღელს ირძენს მარაშინათუთა-ეკენიას.

ჩანარიშ რაძა ნორთის უღჷ ლექინას ოჩინებე კვათირი „ხვარხვიშობური“ ვარდა „ნიორიშ“ შური.

ქიმიური აკოდგინალუა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ხვარხვიშ ბოქვეფი იკათუანს აზოტიშ მაკათური ნიფთიარობეფს (2,5 %-შახ), შხვა დო შხვა შანქარეფს (10—11 %) (გლუკოზას, ფრუქტოზას, სახაროზას, მალტოზას), ინულინიშ პოლისახარიდის, ფიტინს, ფლავონოიდ კვერცეტინი დო თიში გლუკოზიდეფი, ციმუეფი, შხვა დო შხვა ფერმენტეფი, კალციუმიშ, ფოსფორიშ ჯიმუეფი, ფიტონციდეფი, ლიმონიშ დო უშქურიშ ბჟეფი, ვიტამინეფი A (3,75 მგ %), B1 (60 მგ %), B2 (50 მგ %), PP (0,20 მგ %), C (10,5—33 მგ%), თაშნეშე ეთერზეთეფი კვათირი გიშაკერძაფილი შურით, ჩხვინდიშ დო თოლიშ ცქირცქამი დაცხიშ გჷმოღერზელუათ. ეთერზეთეფიშ თარ აკმადგინალჷ ნორთის წჷმარინუანს დისულფიდეფი დო სულფიდეფი.

ხვარხვიშ გვარობეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ხვარხვიშნერეფიშ ფანიას ოშობათ გვარობა რე. ხვარხვეფქ პიჯობურო შილებე დირთას ჟირ კატეგორიათ: დეკორატიულო დო ოჭკომალო, მორო თინეფშე კანკალე ჟირხოლო კატეგორიას ორხველჷ.

ოჭკომალი ხვარხვეფიშ არძაშე ჩინებული სახეეფს წჷმარინუანს:

დეკორატიული ხვარხვეფი (ალიუმი):

ლიტერატურა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • სოროკოლეტოვა ე., სოროკოპუდოვა ო. „დეკორატიული ხახვები“ ჟურნალი „მეყვავილეობა“ N3, მაისი—ივნისი, გვ. 12—14, 2009

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

(რუსული)