დინორეშა გინულა

ვანუატუ

ვიკიპედიაშე
ვანუატუშ რესპუბლიკა
ბისლ. Ripablik blong Vanuatu
ვანუატუ
ვანუატუშ
დევიზი: ბისლ. „Long God yumi stanap“
ფრანგ. Nous nous tenons devant Dieu
„ღორონთწკჷმა გევორეთ“[1][2]
ჰიმნი: ბისლ. „Yumi, Yumi, Yumi“
„ჩქი, ჩქი, ჩქი“

ვანუატუშ ორენი
ნანანოღა
(დო უკაბეტაში ნოღა)
პორტ-ვილა

17°45′ ობჟ. გ. 168°18′ ელ. გ. / 

ოფიციალური ნინა(ეფი) ბისლამა, ინგლისური, ფრანგული
რელიგია (2020)[3]
თარობა უნიტარულ საპარლამენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი ნიკენიკე ვურობარავუ
 -  პრემიერ-მინისტრი იოთამ ნაპატი
ფართობი
 -  გვალო 12 190 კმ2 (157-ა)
მახორობა
 -  2023 ფასებათ 335,908[4] (182-ა)
 -  მეჭედალა 27.6 ად/კმ2 (188-ო)
ედპ (ჸუპ) 2023 ფასებათ
 -  გვალო $1.002 მილიარდი[5] 
 -  ართ მახორუშე $3,001[5] 
აგი (2023) 0.621 (ოშქაშე) (146-ა)
ვალუტა ვანუატუშ ვატუ (VUV)
ბორჯიშ ორტყაფუ UTC +11
ქიანაშ კოდი VU
Internet TLD .vu
ოტელეფონე კოდი +678
Map
ვანუატუშ ინტერაქტიულ რუკა

ვანუატუ, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ვანუატუშ რესპუბლიკა — (ბისლამა- Ripablik blong Vanuatu; ფრანგ. République du Vanuatu, ინგლ. Republic of Vanuatu) – რჩქალოკეანურ კოკ სახენწჷფო მელანეზიას. ოორუეშე უხურგანს სოლომონიშ კოკეფიშ ტერიტორიულ წყარეფი, ბჟადალშე – ავსტრალიაშ ეკონომიკურ ზონა, ობჟათეშე – ახალ კალედონიაშ წყარეფი დო ბჟაეიოლშე ფიჯიშ ტერიტორიულ წყარეფი. სახენწჷფო იდვალუაფუ ახალ ჰებრიდეფიშ 83 კოკის. სქირონაშ ედომუშამ ფართობ რე 12 190 კმ². წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷნძა — 2528 კმ. ვანუატუშ მახორობა აკმადგინანს — 335,908 ადამიერს[6] (2023). ვანუატუშ ნანანოღა რე პორტ-ვილა.

ვანუატუ დუდმაართაშე დოხორელი რდჷ მელანეზიარ კათათ. პირველ ევროპალეფი, ნამუეფქჷთ კოკეფს ესურესჷნ რდჷ ესპანურ ექსპედიცია, ნამუსჷთ დუდენდჷ პორტუგალიარ მეზუღე ფერნანდეს დე კეიროსი, ნამუქჷთ 1606 წანას კუჩხ გიობიჯგჷ უკაბეტაშ კოკ ესპირიტუ-სანტოსჷნ. კეიროსიქ არქიპაელაგ ესპანეთიშ დორხველუათ გეგმაცხადჷ, მუჭოტ კოლონიურ ესპანეთიშ ოსტ-ინდოეთიშ ნორთი ჯოხოთ გიოდჷ ესპ. La Austrialia del Espíritu Santo.

1880-იან წანეფს, საფრანგეთიშ რესპუბლიკაქ დო გოართოიანაფილ ომაფექ არქიპელაგიშ ნორთეფშენ პრეტენზიას აცხადენდეს, 1906 წანას, მირაგადუეს არქიპელაგიშ ახალ ჰებრიდეფიშ ჯოხოთ, ართობურ გამაგალაშ სტრუქტურაშენ, ინგლის-საფრანგეთიშ კონდომინიუმიშ მეშქაშობათ.

1970-იან წანეფს წჷმიჭყუ ზოხორინალაშ ყარაფიქ დო 1980 წანას გიჭყჷ ვანუატუშ რესპუბლიკაქ. ზოხორინალაშ მოპალუაშე ვანუატუქ ქაკათ გეჸვენჯ ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფს: გოერო, ერეფიშ წორომაჸალობა, ფრანკოფონია (ფრანგ. Organisation internationale de la Francophonie) დო რჩქალ ოკიანეშ კოკეფიშ ფორუმი.

ვანუატუშ ჯოხოდვალა მოურს ზიტყვაშე vanua ('დიხა' ვარ-და 'ჸუდე'),[7] ნამუშ არხოს გემარენჯ ტერმინეფ აფხვადჷნა ავსტრონეზიულ ნინეფს,[კომ. 1] მესვარილ რე ზიტყვაწკჷმა tu, ნამუთ შანენს 'გერინას' (პროტოოკიანურ *tuqur).[8] თე ჟირ ზიტყვა ართო გჷნმოჩანს ქიანაშ ზოხორინელ სტატუსის.[9]

  1. 'მუშჸურე Vanua მოურს პროტოავსტრონეზიულ ნინაშე *banua-შე – ქძ. Reuter 2002, ხს. 29; დო Reuter 2006, ხს. 326

რესურსეფი ინტერნეტის

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
  1. Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma. Vanuatu Daily Post (17 July 2011). კითხირიშ თარიღი: 29 August 2011.
  2. Lynch & Pat 1996.
  3. National Profiles – Religious demographics (Vanuatu). The Association of Religion Data Archives. კითხირიშ თარიღი: 1 June 2023.
  4. Vanuatu Population (2023). კითხირიშ თარიღი: 2023-09-05.
  5. 1 2 World Economic Outlook Database, April 2023. International Monetary Fund. კითხირიშ თარიღი: 20 April 2023.
  6. Vanuatu Population (2023). კითხირიშ თარიღი: 2023-09-05.
  7. Hess 2009.
  8. ქძ. დინნაჭარა *tuqu Archived 24 October 2020 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. პოლინეზიურ ლექსიკონიშ პროექტის.
  9. Crowley 2004.


wikistub ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.