ფიჯი
| ფიჯიშ რესპუბლიკა Matanitu Tugalala o Viti रिपब्लिक ऑफ फीजी Republic of Fiji ფიჯი |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| დევიზი: Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui (გოშქურუდას ღორონთიშ დო პატ ცჷი მაფას) |
||||||
| ჰიმნი: ღორონთს დუხვამჷდას ფიჯი |
||||||
 |
||||||
| ნანანოღა (დო უკაბეტაშ ნოღა) | სუვა / | |||||
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ინგლისური[1], ფიჯური, ჰინდი | |||||
| რელიგია |
|
|||||
| თარობა | უნიტარულ საპარლამენტო რესპუბლიკა | |||||
| - | პრეზიდენტი | ნაიქამა ლალაბალავუ | ||||
| - | პრემიერ-მინისტრი | სიტივენი რაბუკა | ||||
| ფართობი | ||||||
| - | გვალო | 18 274 კმ2 (155-ა) | ||||
| მახორობა | ||||||
| - | 2018 ფასებათ | 926,276[2] (161-ა) | ||||
| - | census | 884,887 | ||||
| - | მეჭედალა | 46.4 ად/კმ2 (148-ო) | ||||
| ედპ (ჸუპ) | 2023 ფასებათ | |||||
| - | გვალო |  $15.152 მილიარდი[3] (158-ო) |
||||
| - | ართ მახორუშე | $16,563 (102-ა) | ||||
| აგი (2023) | 0.731 (მაღალი) (111-ა) |
|||||
| ვალუტა | ფიჯიშ დოლარი (FJD) |
|||||
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+12 | |||||
| ქიანაშ კოდი | FJ | |||||
| Internet TLD | .fj | |||||
| ოტელეფონე კოდი | +679 | |||||
ფიჯი (ფიჯ. ⓘ, ინგლ. ⓘ, ჰინ. फ़िजी), ოფიციალურო ფიჯიშ რესპუბლიკა (ფიჯ. Matanitu Tugalala o Viti; ჰინ. फ़िजी गणराज्य) — კოკ სახენწჷფო მელანეზიას, ოკიანეთიშ ნორთი, რჩქალ ოკიანეშობჟათეშე. თინა იდვალუაფჷ დოხოლაფირო 1,100 ოზუღე მილით (2,000 კმ) მოჩილათას ახალი ზელანდიაშ ოორუე-ოორუე-ბჟაეიოლშე, კინე თე ჯოხოდვალაშ არქიპელაგის. ფიჯიშ არქიპელაგი აკმოდირთჷ 330-შე უმოს კოკშე — ნამუეფშე დოხოლაფირო 110 იროიანო დოხორინელ რე დო 500-შე უმოს კოკონეშე, მუთ გვალო დოხოლაფირო 18,300 კმ² ფართობის იკენს. არძაშე შორს მადვალუ კოკეფიშ ბუნა რე ონო-ი-ლაუ. ფიჯიშ არქიპელაგი აკმოდირთჷ 330-შე უმოსი კოკიშე — ნამუეფშე დოხოლაფირო 110 იროიანო დოხორინელი რე — დო 500-შე უმოსი კოკონეშე, ნამუთ გვალო დოხოლაფირო 18,300 კმ² ფართობის იკენს. არძაშე შორს მადვალუ კოკეფიშ ბუნა რე ონო-ი-ლაუ. ქიანა იდვალუაფუ ვანუატუშ ბჟაეიოლშე, ტონგაშ ბჟადალშე დო ტუვალუშ ობჟათეშე. 1970 წანაშე ფიჯი ზოხორინელ სახენწჷფო დო გოეროშ მაკათურ რე.
ფიჯიშ კოკეფიშ უმენტაშობაქ ვულკანურ აქტივობაშ შედეგო გიჭყჷ, ნამუქჷთ დოხოლაფირო 150 მილიონ წანაშ კინოხ დიჭყჷ. გოთანჯილ გეოთერმულ აქტივობა ასე ხოლო მეურს ვანუა-ლევუშ დო ტავეუნიშ კოკეფს.[4]ვიტი-ლევუშ გეოთერმულ სისტემეფს ვავულკანურ გორჩქინა უღჷ დო დაბალტემპერატურულ ჟინპიჯურ ეშაგორგოთუეფით (დოხოლაფირო 35-შე 60°C-შა) გიშეგორუაფჷ.
ადამიერეფ ფიჯის ჯვ. წ. მაჟირა ვითოშწანურაშე ოხორანდეს — პირველო ავსტრონეზიალეფი, მოგვიანაეთ მელანეზიარეფი, პოლინეზიურ გაულეფით. ევროპალეფქ ფიჯის პირველო XVII ოშწანურას ესურეს.[5] 1874 წანას, კუნტა ბორჯიშ უკული, მუჟანსჷთ ფიჯი ზოხორინელ ომაფე რდჷნ, ბრიტანეთიქ თექ ფიჯიშ კოლონია ქჷდარსხუ. ფიჯი ბრიტანეთიშ გურგინიშ კოლონია რდჷ 1970 წანაშა, სოიშა ზოხორინალას მიპალუანდჷ დო ფიჯიშ დომინიონიშ ჯოხოთ გინირთუდჷნ. 1987 წანას, სახენწჷფო მინორთეფიშ სერიაშ უკული, ოურდუმე თარობაქ, ნამუქჷთ ხეშუულებაშა ქუმორთჷნ, ქიანა რესპუბლიკათ გეგმაცხადჷ. 2006 წანაშ მინორთაშ ბორჯის, კომოდორ ფრენკ ბაინიმარამაქ ხეშუულება ხეშა ქეშეჸოთჷ. 2009 წანას, ფიჯიშ უჟინაშ სასამართოქ დადგინჷ, ნამჷ-და ოურდუმე ხემანჯღვერობა უკანონო რდჷნ. თე მომენტიშო, პრეზიდენტ რატუ ჟოზეფა ილოილოქ, ნამუთ ოურდუმეეფქ სახენწჷფოშ ნომინალურ მადუდეთ ქიტესჷნ, ოფიციალურო გაუქვუ 1997 წანაშ კონსტიტუცია დო ბაინიმარამა კჷნ ქჷდარინუ პრემიერ-მინისტრიშ საღალობაშ მარსულებერო. მოგვიანეთ, 2009 წანას, რატუ ეპელი ნაილატიკაუქ ილოილო დოთირუ პრეზიდენტიშ პოსტის.[6] 2014 წანაშ 17 ეკენიას, მუსხირენწანიან დაგვიანაფაშ უკული, დემოკრატიულ გიშაგორუეფ იმანჯჷ. ბაინიმარამაშ პარტია „FijiFirst“-იქ ხონარეფიშ 59.2% მიღჷ, დო ერეფოშქაშე დჷმაკვირაფალეფქ გიშაგორუეფ საიმენდოთ მირჩქინეს.[7]
ფიჯის ართ-ართ არძაშე წუმოძინელ ეკონომიკა უღჷ რჩქალ ოკიანეშ რეგიონს[8] მუშ დინდარ ტყაშ, მინერალურ დო ჩხომიშ რესურსეფიშ ჭყოლოფუათ. ქიანაშ ერუანულ ვალუტა რე ფიჯიშ დოლარი. გალენურ ვალუტაშ თარ წყუეფი რე: ტურიზმიშ ინდუსტრია; ქიანაშ ხურგეფს გალე მოხანდე ფიჯარეფიშ ფარაშ გინოჯღონუა; ბოთილიშ წყარიშ ექსპორტ (ჩინებულ ბრენდი „Fiji Water“) დო შანქარიშ ლარჭემი. აბანობურ გამაგალაშ დო ურბანულ წუმოძინაშ სამინისტრო ფიჯიშ აბანობურ ხეშუულებას დუდენს, ნამუთ ნოღაშ სხუნუეფიშ ფორმათ რე წჷმორინაფილი.[9]
რესურსეფ ინტერნეტის
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ფიჯიშ თარობაშ ოფიციალურ საიტი Archived 2020-12-08 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ფიჯიშ პარლამენტიშ ოფიციალურ საიტი
- ფიჯიშ ინტერაქტიურ რუკეფი Archived 2005-04-14 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ფიჯიშ ტურისტულ ბიურო — შხვადოშხვა ინფორმაციეფ ტურისტეფშო Archived 2007-04-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- The Fiji Times — ფიჯიშ მაჸვენჯ გაზეთი
სქოლიო
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ↑ 2012 Constitution of Fiji. კითხირიშ თარიღი: 24 August 2023. Chapter 1.3.3 – This Constitution is to be adopted in the English language and translations in the iTaukei and Hindi languages are to be made available.
- ↑ Fiji Demographics Profile. კითხირიშ თარიღი: 9 April 2020.
- ↑ World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Fiji). International Monetary Fund (10 October 2023). კითხირიშ თარიღი: 20 October 2023.
- ↑ Fiji Geography. fijidiscovery.com (2005). კითხირიშ თარიღი: 15 September 2010.
- ↑ Fiji: History. infoplease.com (2005). კითხირიშ თარიღი: 15 September 2010.
- ↑ “Fiji's president takes over power“, BBC, 10 April 2009. კითხირიშ თარიღი: 15 September 2010.
- ↑ “Int'l monitors endorse Fiji election as credible“, 29 September 2014. კითხირიშ თარიღი: 25 September 2014.
- ↑ Fiji High Commission :: About Fiji. კითხირიშ თარიღი: 13 January 2020.
- ↑ Fiji – Our Government. fiji.gov.fj (9 November 2009). კითხირიშ თარიღი: 15 September 2010.
 |
ათე სტატია მერკე რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ. |
| |||||||
- ხასჷლა კუნტა ეჭარუათ
- ხასჷლეფი უნომერე formatnum არგუმენტეფით
- Pages using the Phonos extension
- მერკე სტატიეფი
- ხასჷლეფი, ნამუეფჷთ გჷმირინუანა დუბლიკატ არგუმენტეფს თანგეფიშ გიშაძახებაშო
- ერეფიშ წორომაჸალობაშ მაკათური ქიანეფი
- ფიჯი
- ოკიანეთიშ ქიანეფი
- გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი
- ინგლისურნინამი ქიანეფი
- კოკი სახენწჷფოეფი