შუმერული ნინა

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search
შუმერული ნინა
გოფაჩილი რე შუმერი (ობჟათე მესოპოტამია
ოფიციალური სტატუსი ღურელი ნინა
ლინგვისტური კლასიფიკაცია იზოლირაფილი ნინა
ჭარალუაშ სისტემა მარჭვალური ჭარალუა
ნინაშ კოდეფი ISO 639-2: sux
ჯვეში მესოპოტამია
ასირიოლოგია
ქიანეფი / იმპერიეფი
შუმერი: ურუქიურიერიდუ
ქიშილაგაშინიფური
აქადიშ იმპერია: აქადი
ბაბილონიისინისუზა
ასურეთი: აშურინინევია
დურ-შარუქინინიმრუდი
ბაბილონიაქალდეა
ელამიამორიტეფი
ხურიტეფიმითანი
კასიტეფიურარტუ
ქრონოლოგია
შუმერიშ მაფეფი
ასურეთიშ მაფეფი
ბაბილონიშ მაფეფი
ნინა
მარჭვალური ჭარალუა
შუმერული ნინააქადური ნინა
ელამური ნინახურიტულინინა
მითოლოგია
ენუმა ელიში
გილგამეშიმარდუქი

შუმერული ნინაშუმერეფიშ ნინა, ნამუშათ იჩიებუდეს ობჟათე მესოპოტამიას ჯვ. წ. IV ვითოშწანურას. დოხოლაფირო ჯვ. წ. XX ოშწანურას შუმერული დოთირუ აკადურ ნინაქ დო თიქ ხვალე ქურუმეფიშ დო სარიტუალო ნინათ დოსქიდჷ. საბოლოოთ შუმერულ ნინაქ ჯვეში წანეფიშეკოროცხუაშ ბოლოს გოქჷრჷ. შუმერეფი ჭარჷნდეს შოლირ თიხას. შუმერეფიშ იეროგლიფეფი მეგჷდჷ ფსალეფს, მუშ გეშათ მენცარეფქ თინეფს ფსალეფიშობური ჭარალუა (ვარა მარჭვალური) გიოდვეს.

ისტორია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

შუმერული ნინაშ გოვითარაფაშ 5 პერიოდის გჷშმართჷნა.

  1. არქაული - ჯვ. წ. 3000 - ჯვ. წ. 2750
  2. ჯვეში შუმერული - ჯვ. წ. 2750ჯვ. წ. 2136
  3. ახალი შუმერული - ჯვ. წ. 2136 - ჯვ. წ. 1996
  4. გვიანდელი შუმერული ანუ ჯვეშბაბილონური შუმერული - ჯვ. წ. 1996 - ჯვ. წ. 1736
  5. პოსტშუმერული - ჯვ. წ. 1736 - ჯვ. წ. II ოშწანურა

ჭარალუა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ჯვ. წ. XXVI ოშწანურაშ დოკუმენტი შუმერულ ნინაშა

შუმერული ნინა უჯვეშაში ჭარალუაშ მაღვენჯი ნინა რე. შუმერეფი ირინუანდეს მარჭვალურ ჭარალუას.

ლიტერატურა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • Attinger, Pascal (1993). Eléments de linguistique sumérienne: La construction de du11/e/di. Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht. ISBN 37-2780-869-1. 
  • Diakonoff, I. M. (1976). „Ancient Writing and Ancient Written Language: Pitfalls and Peculiarities in the Study of Sumerian“. Assyriological Studies 20 (Sumerological Studies in Honor of Thorkild Jakobsen): ხს. 99–121. 
  • Edzard, Dietz Otto (2003). Sumerian Grammar. Leiden: Brill. ISBN 90-04-12608-2.  (grammar treatment for the advanced student)
  • Hayes, John (1990; 2nd ed. 2000), A Manual of Sumerian: Grammar and Texts. UNDENA, Malibu CA. ISBN 0-89003-197-5. (primer for the beginning student)
  • Hayes, John (1997), Sumerian. Languages of the World/Materials #68, LincomEuropa, Munich. ISBN 3-929075-39-3. (41 pp. précis of the grammar)
  • Jestin, J. (1951), Abrégé de Grammaire Sumérienne, Geuthner, Paris. ISBN 2-7053-1743-0. (118pp overview and sketch, in French)
  • (1980) „Sumerian as an Ergative Language“. Journal of Cuneiform Studies 32 (2): ხს. 86–103. DOI:10.2307/1359671. 
  • Rubio, Gonzalo (2007), "Sumerian Morphology". In Morphologies of Asia and Africa, vol. 2, pp. 1327–1379. Edited by Alan S. Kaye. Eisenbrauns, Winona Lake, IN, ISBN = 1-57506-109-0.
  • Thomsen, Marie-Louise [1984] (2001). The Sumerian Language: An Introduction to Its History and Grammatical Structure. Copenhagen: Akademisk Forlag. ISBN 87-500-3654-8.  (Well-organized with over 800 translated text excerpts.)
  • Volk, Konrad (1997). A Sumerian Reader. Rome: Pontificio Istituto Biblico. ISBN 88-7653-610-8.  (collection of Sumerian texts, some transcribed, none translated)