ვიტამინი A

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search
ვიტამინი A

ვიტამინი A — ციმუს გჷმანწყუმუ ნიფთიარობა, ნამუთ მიღებუაფუ ოჭკომალშე. ვიტამინი A გიშაკერზაფილო შანულამი რე ბაღანეფიშ ძინა-გოვითარაფაშო დო თოლსინთეშო.

ჯგირი მუშობურობეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ვიტამინი A დიდი ხანი რე ექიმეფშოჩინებული რენ, მუჭოთ ჭყანიერი ანტიოქსიდანტი. ანტიოქსიდანტეფი ორგანიზმის ოხვარუნა დუდიშული რადიკალეფწკჷმა ობურჯაფეთ დო თეთ ონკოლახარეფშე ბთხილანა. თე უმკუჯინალო ბრიტანალ მენცარეფქ ქემიოგორეს, ნამჷ-და A ვიტამინიშ მაკათური გენაძინეფეფიშ მეღება სააწმარენჯო ეფექტის ირზენს. ადამიერიშ ორგანიზმის A ვიტამინი გჷნიქიმინუ ორგანოეფიშ სინთელუანობაშ უციო ბეტა-კაროტინო. ორთაშობური სახეთ A ვიტამინი აბხვადჷნა ფურცელამ ორტვინობას დო სტამფილოს. თეშ მოხ, თე ვიტამინი მიშმურს პრაქტიკულო არძა ვიტამინურ კომპლექსშა. პრეპარატეფშე წარმაფილი ბეტა-კაროტინი, მუჭოთ თაიშახ იკოროცხუდჷნ, ძალამ მარგე რე პაპროსიშ მაშუმალეფშო. რკუალეფქ ოძირუ, ნამჷ-და პაპროსიშ მაშუმალი ოჭკომალშე ღებულენს ბრელ ბეტა-კაროტინს, თიში ორგანიზმიშ ბურსაფმოერინალა კიბოშ კურთხუეფიშოთ ძინულენს.

  • თოლსინთეშო დო ყვილეფიშ რეგენერაციაშო.
  • თხილანს ქოთომიშობურ სიჸვერაშე.
  • ხეს უნწყუნს როდოპსინიშ სინთეზის თოლს.
  • უძინანს ოშურღალე რზალეფს აწმარენჯალაშ მორინალას ინფექციეფიშოთ.
  • გალენი კანიშ ოფორუეს ჩუანს სინთელუან დგომარობას.
  • ხეს უნწყჷნს ყვილეფიშ ძინას დო გამანგარებას, კანიშ, თომეფიშ, კიბირეფიშ დო ნოლიშ სინთელუანობას.
  • გალენი გჷმორინაფაშ ბორჯის გუმორღვაფილიშ, ნაჩხაპურაშ, ფურუნკულეფიშ (მაგირიაშ), კარბუნკულეფიშ კურნალობას ოხვარუ.
  • ხეს უნწყჷნს ემფიზემას დო ჰიპერთირეოზიშ კურნალობას.

წყუეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ვიტამინი A ორგანიზმის ოჭკომალიშ საშუალებათ მუთმოხვადუ.

ჩანარული[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

A ვიტამინიშა მოთხირობაქ შილებე გუმორძღაფილქ იჸუას თი ჩანარული ოჭკომალეფით, ნამუეფით პიგმენტ კაროტინს იკათუანსჷნ. ადამიერიშ ორგანიმის კაროიტინი A ვიტამინო გჷნიქიმინუ

სტამფილო

ჩხოლარული[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

Goat family.jpg
Water buffaloes Sri Lanka grazing.jpg

ვიტამინი A გიშაკერძაფილო მიარეთ რე ზუღაშ ჩხოლარეფს დო ჩხომიშ ჩხონჩხის.

სინარკებე[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

A ვიტამინიშ დეფიციტი (სინარკებე) გილმალუანს თოლსინთეშ რეცეფტორეფს – ჩხირეფიშ მუშობას, თიშ გეშა ნამჷ-და ვიტამინი მიშმურს თიშ აკოდგინალუაშა. ივითარებუ თ.ჯ „ქოთომიშ სიჸვერა“, მუჟამსჷთ ადამიერი ვარწყე გლახა გოსინთაფაშ პიჯალეფს. თე ვიტამინიშ ხანგჷნძე უბაღერობა სიჸვერაშ იჭანუანს. გოვითარაფონ ქიანეფს 10 წანაშახ ბაღანეფს, 3 მილიონი ბაღანა ჸვერე რე თე ბაძაძით. A ვიტამინით გჷმოჭანაფილი ავიტამინოზი ბაღანეფს ძინაშ მოჩქალუას იჭანუანს.

ისტორია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

დუდმაართაშე ვიტამინი A სტამფილოშე მიღეს დო თიში ბუნაშ წჷმმარინაფალეფს, კაროტინოიდეფს, სტამფილოშ ინგლისურიშ ომანგე - carrot გიოდვეს. კაროტინოიდეფი ჩანარეფს, კანკალე სოკოს დო ზუღაშ წყარჩანარეფს არსებენს, ორგანიზმის ჟანგუაშ პროცესიშ შედეგო A ვიტამინო გჷნიქიმინუ. გვალო ხუთოშშახ რანწკიშ კაროტინოიდი რე ჩინებული. თინეფს შქას არძაშე ჩინებულ კაროტინოიდის ორხველჷ b - კაროტინი, ნამუთ A ვიტამინიშ პროვიტამინს წჷმარინუანს.

სინთეზი ორგანიზმის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

წჷმიქიმინუ ჟანგუაშ პროცესიშ შედეგო.

А ვიტამინიშ საუჯგუშო წყუ დიო ჩხომიშ ქონი დო ჩხოჩხი რე, უკული - კარაქი, მარქვალიშ გური, ოსირსალი დო უმნუღალუ ბჟა. ლაწკარული პროდუქტეფი დო ფუნაფილი ბჟა (ვიტამინიზირაფილჷთ) А ვიტამინს ვეკათუუანს.

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]