დინორეშა გინულა

რიკარდო ჯაკონი

ვიკიპედიაშე
რიკარდო ჯაკონი
იტალ. Riccardo Giacconi
დაბადებაშ თარიღი:

6 გჷმათუთა, 1931

დაბადებაშ აბანი:

გენუა, იტალიაშ ომაფე

ღურაშ თარიღი:

ქირსეთუთა 9, 2018 (87 წანერი)

ღურაშ აბანი:

სან-დიეგო, კალიფორნია, ააშ

მენოღალობა:

იტალიაშ შილა იტალია
ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ შილა ააშ

ომენცარე სფერო:

ფიზიკა
ასტროფიზიკა

სამუშაშ აბანი :

ჯონს ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტი

ალმა-მატერი:

მილანიშ უნივერსიტეტი

ჯილდოეფი დო პრემიეფი:

ელიოტ კრესონიშ მენდალი (1980)
დენი ჰაინემანიშ პრემია ასტროფიზიკას (1981)
ნობელიშ პრემია ფიზიკას (2002)
მენცარობაშ ერუანული მენდალი (2003)

რიკარდო ჯაკონი (იტალ. Riccardo Giacconi; დ. 6 გჷმათუთა, 1931, გენუა, იტალიაშ ომაფე — ღ. 9 ქირსეთუთა, 2018, სან-დიეგო, კალიფორნია, ააშ) — იტალიარი-ამერიკალი ასტროფიზიკოსი, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 2002 წანას, რენტგენული ასტრონომიაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი.

ბიოგრაფია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

რიკარდო ჯაკონიქ დებადჷ 1931 წანაშ 6 გჷმათუთას, იტალიაშ ნოღა გენუას. გურაფულენდჷ ფიზიკას მილანიშ უნივერსიტეტის, უკულ ფულბრაიტიშ სტიპენდიათ გურაფა გაგინძორჷ ამერიკას, ინდიანაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ასტროფიზიკას გურაფულენდჷ ამერიკალი პროფესორიშ რ. ტომპსონიშ ხემანჯღვერობათ. რიკარდო ჯაკონიშ მენცარულ რკვიებეფქ ასტროფიზიკაშ გოვითარაფაშა დიდი თია მიშეღჷ. რენტგენული რადიაცია ნამუთ კოსმოსის წჷმიქიმინჷ, დიხაუჩაშ ატმოსფეროს დინუ. ჸათეშ გურშენ საჭირო რდჷ კოსმოსის ბაზირებული ტელესკოპეფი, რენტგენული ასტრონომიაშ დაგურაფალო. ჸათე მისიათ 1950-1960-1970-იან წანეფს კოსმოსიშა გოტებულქ იჸუ შხვადოშხვა დეტექტორეფქ, ტელესკოპეფქ დო სატელიტეფქ. 1970 წანას კოსმოსიშა გოუტეს მაართა ორბიტული რენტგენულ-რადიაციული სატელიტი Uhuru. Uhuru-ქ ორბიტაშა გიშელჷ 1970 წანაშ 12 ქირსეთუთას. რიკარდო ჯაკონი ოკათუდჷ HEAO-2-შ პროექტის ხოლო. HEAO-2 ტელესკოპიქ ორბიტაშა გიშელჷ 1978 წანაშ გერგობათუთას დო ოპერირებადი რდჷ 1981 წანაშ 26 პირელიშა. ტელესკოპიქ მიოგორუ ანთასობათ რადიაციულ წყუს. ართ-ართი უდიდაში პროექტი ნამუსჷთ ჯაკონი ოკათუდჷ, რდჷ ტელესკოპი ჩანდრა. ჩანდრას შეულებჷ წოხოლიან ტელესკოპეფიშე ოშიშა ომოს სუსტი რენტგენული რადიაციაშ წყუეფიშ მეგორაფა. ჩანდრა ასე ხოლო ოპერირებადი რე. ტელესკოპი გიშარჩქინელი ინდოარი ასტროფიზიკოსიშ, ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატიშ, სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარიშ ჯოხონობაშ რე. რიკარდო ჯაკონის შხვადოშხვა ბორჯის უკებუდჷ შხვადოშხვა პოზიციეფი: 1981-1993 წანეფს რდჷ კოსმოსური ტელესკოპეფიშ მენცარობაშ ინსტიტუტიშ დირექტორი, 1993-1999 წანეფს მუშენდჷ ევროპაშ ობჟათეშ ობსერვატორიაშ გენერალურ-დირექტორო. 1999-2004 წანეფს ჯაკონი რდჷ მენცარული რკვიებეფიშ კორპორაციაშ Associated Universities, Inc.-იშ პრეზიდენტი. 1982-1997 წანეფს ჯაკონი რდჷ ჯონ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ დო ასტრონომიაშ პროფესორი, 1998 წანაშე ღურაშახ რდჷ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტიშ მარკვიალი პროფესორი. 2002 წანას ჯაკონის გინოჩეს ნობელიშ პრემია, მენცარული რკვიებეფიშ გეშა, ნამუქჷთ შელებუ კოსმოსური რენტგენული რადიაციაშ წყუეფიშ ძირაფა. ჯაკონიქ პრემია მიპალუ იაპონარი ფიზიკოსი მასატოსი კოსიბა დო ამერიკალი მენცარი რეიმონდ დეივისიწკჷმა ართო. 1966 წანას ჯაკონის გინოჩეს ჰელენ უორნერიშ პრემია ასტროფიზიკას, 1981 წანას - ბრიუსიშ მენდალი, ჰენრი ნორის რასელიშ ლექციაშ პრემია დო დენი ჰაინემანიშ პრემია. 1987 წანას რიკარდო ჯაკონიქ მიპალუ ვოლფიშ პრემია ფიზიკას დო 2003 წანას ამერიკაშ ართ-ართი პრესტიჟული ჯილდო მენცარობაშ ერუანული მენდალი. რიკარდო ჯაკონიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი ასტეროიდი.

ჯილდოეფი დო პრემიეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ლიტერატურა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]