რუსული ნინა

რუსული ნინა — რუსი კათაშ ოდაბადური ნინა. ორხველუ ინდოევროპული ფანიაშ ელახ სლავურ ნინეფს. რუსული ნინაშ ჭარილობაშ ისტორია იჭყაფუ X ოშწანურაშე.

ისტორია

რუსული ნინა მოურს ჯვეში რუსული (ანუ ელახურ სლავური) ნინაშე, ნამუქჷთ ეშაფალჷ წოხლენსლავური ნინაშ დიფერენციაციაშ შედეგო VI-VII ოშწანურს(ელახურ ნინაწკჷმა ართო გიმირთუ ბჟადალური დო ობჟათური ბუნეფი). რუსული ნინაქ გიმირთუ ჯვეშრუსული ნინაშე XIV—XV ოშწანურას, ნამუშეთ მოურსუ უკრაინული დო ბელორუსული ნინეფი. XVII ოშწანურს რუსი კათაქ გინირთჷ ნაიათ მუშ დორხველი ნაციურ ნინათ. რუსული ნინაშ დიალექტურ გორთაშე ჩიება შილებე რუსეფიშ ჯინჯჯვეში ოხორე არეალის, ნამუს პიჯობითი თანჯა რე: ობჟათეშე — ტამბოვი დო ვორონეჟი, ბჟადალუშე — სანკტ-პეტერბურგიში დო კოტლასიშ (არხანგელსკიშ ოლქის) ღოზი, ოორუეშე — ვეტლუგა (ნოვგოროდიშ ოლქის), ელახიშე — სარანსკი (მორდოვეთი).

XV ოშწანურშე რუსულ ნინას მენორსამ თირაფეფქ იჸუ: მედინუ ჟირობითი რიცხვიშ კატეგორიაქ, გოდინუ წოდებითი ბრუნვაქ, მიარეობითი რიცხვიშ მეჩამით, მოქმედებით დო წინდებულიან ღტინაფეფს არსებითი ჯოხოშ დაბოლოებაქ გინირთჷ უნიფიცირებულო(-ам -ами -ах). მიარეობით რიცხვის ზედსართავი ჯოხობუეფ სქესიშ ეკოჯინათ ანწი ვე თირუ, ზმნაშ მასუკა პიჯიშო გეპატინუ მანგარი т, ხვარებაშე გეგშართუ რთული ზმნური ფორმეფი(პერფექტი, პლუსკვამპერფექტი), ანწი ვე ხვარებუაფუ აორისტი დო იმპერფექტი; არზა თე ფორმა დითირუ ნამყოს -л დაბოლოებათ(шёл, сделал, прыгнул...). თე პერიოდის რელიგიური ლიტერატურა, მენცარული ხანდეფი იჭარუდუ მწიგნობრული სლავური ნინათ, მარა იურიდიული აქტეფი - ოკათური ნინათ.

რუსულ ეროვნულ ნინაქ ფორმირაფა დიჭყუ XVII ოშწანურას დო XIX-XX ოშწანურეფს ათუ მენორსამი თირაფეფი. თიშ გოვითარაფაშა მენორსამი ნორთი მიშეღჷ: დოსტოევსკიქ, ტოლსტოიქ,ალექსანდრე პუშკინიქ დო შხვეფქ.

XVIII ოშწანურაშ ოჭყაფუს 1708 რუსული საერო ანბანქ გამნორთუ საეკლესიოშა. ასოეფიშ მუდანობაქ მირკუ, თინეფიშ მოხაზილობაქ გემარტივუ. XVIII ოშწანურიშ II გვერდიშე ლიტერატურას საერო ხასიათ გილაუნსუ.

ალექსანდრე პუშკინიშ ჟამიშე იჭყაფუ ნინაშ გოვითარაფშ ახალი ხანა. თე ბორჯიშე აკმიდგინუ ახალი ლექსიკური, მორფოლოგიური,სინტაქსური, ფონეტიკური ნორმეფი. XX ოშწანურს რუსულ სალიტერატურო ნინაშ გოვითარაფა დაკავშირებულიე მაქსიმ გორკიშ, ალექსანდრე ბლოკიშ დო შხვეფიშ ჯოხობუეფწკჷმა.

ნინაშ დოხასიათაფა

რუსულ ნინას 5 ხონარამიშ (а,о,у,е,и) დო 34 თანხმოვანიშ ფონემა რე. მახვილამ ხონარამეფი — а,о,е იშხვანერებუ უმახვილოეფიშე..სიტყვაშ ბოლო მჟღერი თანხმოვანი იუნგებუ. რუსულ სალიტერატურო ნინას თანხმოვანი г მახორცქალ რე დო ვარ სპირანტი. მჟღერი დო უნგა , თაშნეშიშე ლიბუ დო მანგარი თანხმოვნეფი იჭყანა კორელატიურ წყვილეფს. კანკალე თანხმოვანი ვარა ხვალე მანგარიე ვარა ხვალე ლიბუ. სიტყვაშ ოჭყაფუს დამახასიათებელიე ასო о.

არსებით ჯოხობუეფს უღუნა სქესიშ სუმი ფორმა:მდედრობითი, მამრობითი დო ოშკარ.

სტატუსი

ოფიციალური ნინა:

• ბელარუსი — ბელორუსულწკჷმა ართო.
• რუსეთი
• ყაზახეთი — ყაზახურწკჷმა ართო.
• ყირგიზეთი — ყირგიზულწკჷმა ართო.
• აფხაზეთი
• გაერო

გოფაჩუაშ არეალი

რუსეთი, უკრაინა, ბელარუსი, ყაზახეთი, უზბეკეთი …

ლექსიკა

ფრაზეფი დო სიტყვეფი

• გუმორძგუა — Здравствуйте; Привет
• კუჩხი ბედინერი თქვანი :) — Добро пожаловать
• მარდაფა — Спасибо
• ქო / ვარი — Да / Нет
• გეთაყვა — Пожалуйста
• ძირაფაშახ — До свидания

რიცხვეფი თარგი:Col-begin თარგი:Col-2

• 1 — один
• 2 — два
• 3 — три
• 4 — четыре
• 5 — пять

• 6 — шесть
• 7 — семь
• 8 — восемь
• 9 — девять
• 10 — десять

ქოძირით თაშნეშე

• რუსული ანბანი