ფილოსოფია

ვიკიპედია-შე
გეგნორთი: ნავიგაცია, გორუა

ფილოსოფიამენცარობა, მოსოფელიშმეჯინალა, იდეეფიშ დო მეჯინალობეფიშ სისტემა ოქიანუშენი დო თის ადამიერიშ აბანშენი. თიში რკულაშ საგანი რე ოქიანუწკჷმა ადამიერიშ დოგურაფუფონი, სოციალურ-პოლიტიკური, ღირებულებაფონი, ეთიკური დო ესთეტიკური ურთიართობეფი. ფილოსოფიაშ შხვადოშხვა პრობლემეფიშ გინაჭკირალო გიმირინუანდეს თიჯგურა ურთიართსააწმარენჯო გეჸვენჯობეფს, მუჭომეფით რე: დიალექტიკა დო მეტაფიზიკა, რაციონალიზმი დოემპირიზმი, მატერიალიზმი დო იდეალიზმი, ნატურალიზმი დო სპირიტუალიზმი, დეტერმინიზმი დო ინდეტერმინიზმი დო თ.უ.

თეხანური ფოლოსოფიაშ ტარი ტენდენციეფი მერსხილი რე თიჯგურა ფუნდამენტური პრობლემეფიშ გარზაფაწკჷმა, მუჭომეფით რე თეხანური ცივილიზაციაშ ჭარა, კულტურეფიშ მიარეფერუამობა დო ართიანობა, ადამიერიშ დოგურაფობაშ ორთა, ჸოფიერობა დო ნინა.

ეტიმოლოგია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ზიტყვა ფილოსოფია მოურს ბერძენულშე (Φιλοσοφία, philosophia) დო შანენს „სიჭკვერეშ მოჸოროფეს“. თე ტერმინს შხირას გიმირინუანა „კონცეფციაშ“ შანულობათ: ურბანიზაციაშ ფილოსოფია, სასკოლო გონათუაშ ფილოსოფია დო თ.უ.

ფილოსოფიურ მენცარობეფიშ სისტემა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ფილოსოფიაშ დარგეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ეთიკა – ესთეტიკა – გნოსეოლოგია – ლოგიკა – ონტოლოგიააქსიოლოგიაადამიერიშ ფილოსოფიაკულტურაშ ფილოსოფიაისტორიაშ ფილოსოფიასოციალური ფილოსოფიაორთაშ ფილოსოფია

ფილოსოფიაშ საართო ჩინებეფი დო ტერმინეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

აბსტრაქცია – არზუანობა – ანალოგიაანტინომია – არგუმენტი – გონი – დიალექტიკა – ბორჯიდუდიშულა – მუშობურობა – იდეალი – ინტუიციაკატეგორია – კონცეფცია – ლოგიკა – მატერია – მეთოდი – მოდელი – მოლინა – მორალი – ყარაფი – ნივთი – ნორმა – ობიექტი – პიჯულობა – პრინციპი – რაციონალიზმი – საგანი – სამართალი – სიკეთე – სისკვამე – სუბიექტი – სუბსტრატი – შური – შურიელობა – უარაფა – ფაქტი – ფორმა – ღირებულება – ღორონთი – ჸოფიერობა – ცნობიერობა – რჩქინა – ჭეშმარიტება – ჰიპოთეზა

ფილოსოფიური სკოლეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

აგნოსტიციზმი – არისტოტელიზმი – აპრიორიზმიეგზისტენციალიზმი – ემპირიზმი – ეპიკურეიზმივოლუნტარიზმითომიზმი – იდეალიზმიირაციონალიზმიმარქსიზმი – მატერიალიზმიმოდერნიზმი – ნეოპლატონიზმი – ნიჰილიზმირაციონალიზმიპლატონიზმი – პოსტმოდერნიზმი – პრაგმატიზმისტოიციზმი – სქოლასტიციზმიფატალიზმი

ფილოსოფიაშ ისტორიული ფორმეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ბჟაეიოლური ფილოსოფია – ურიული ფილოსოფიაინდური ფილოსოფია – ისლამური ფილოსოფია – ჩინური ფილოსოფია – ბჟადალური ფილოსოფია: ანტიკური ფილოსოფია – გვიან ანტიკური ფილოსოფია – შქა ოშწანურეფიშ ბჟადალური ფილოსოფია – ეჸონუაშ ხანიშ ბჟადალური ფილოსოფია – ახალი ბორჯიშ ბჟადალური ფილოსოფია – ტეხანური ბჟადალური ფილოსოფია - ქორთული ფილოსოფია

გიშარჩქინელი ფილოსოფოსეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ნეტარი ავგუსტინე – ავეროესი – ავიცენა – არისტოტელე – ფრენსის ბეკონი – ჯორჯ ბერკლი – ფრანც ბრენტანო – ჯორდანო ბრუნო – ბერნჰარდ ბოლცანო – რენე დეკარტი – ჟაკ დერიდადიოგენე – ეპიკურე – ლუდვიგ ვიტგენშტაინი - ზენონ ელეელი – თალეს მილეტელი – თომა აქვინელი – ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი – იოანე პეტრიწი – ალბერ კამიუ – იმანუელ კანტი – ანსელმ კენტერბერიელი – ოგიუსტ კონტი – კონფუცი – გოტფრიდ ვილჰელმ ლაიბნიცი – ლაო-ძი – ჯონ ლოკი – ლუკრეციუსი – ნიკოლო მაკიაველი – ნიკოლა მალებრანში – მერაბ მამარდაშვილიმარკუს ავრელიუსი – კარლ მარქსი – ფრიდრიხ ნიცშე –შალვა ნუცუბიძე – ბლეზ პასკალი – პითაგორა – პლატონი – პლოტინი – ბერტრან რასელი – ჟან-ჟაკ რუსო – ჟან-პოლ სარტრი – ბარუხ სპინოზა – სოკრატე – მიგელ დე უნამუნო – მიშელ პოლ ფუკო – არტურ შოპენჰაუერი – ნიკოლოზ ჭავჭავაძეჯუან ძიმარტინ ჰაიდეგერი – გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი – ჰერაკლიტე – დევიდ ჰიუმი – თომას ჰობსი – ედმუნდ ჰუსერლი

ქძ. რსული ერკებული.

ფილოსფიაშ გოვითარაფაშ ეტაპეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ფილოსოფოსეფიშ დჷნაწესებუეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ლიტერატურა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • Copleston, Frederick. Philosophy in Russia: From Herzen to Lenin and Berdyaev. ISBN 0-268-01569-4
  • Critchley, Simon. Continental Philosophy: A Very Short Introduction. ISBN 0-19-285359-7
  • Hamilton, Sue. Indian Philosophy: a Very Short Introduction. ISBN 0-19-285374-0
  • Harwood, Sterling, ed., Business as Ethical and Business as Usual (Belmont, CA: Wadsworth Publishing Co., 2000); www.sterlingharwood.com
  • Imbo, Samuel Oluoch. '3'An Introduction to African Philosophy. ISBN 0-8476-8841-0
  • Knight, Kelvin. Aristotelian Philosophy: Ethics and Politics from Aristotle to MacIntyre. ISBN 0-7456-1977-0
  • Kupperman, Joel J. Classic Asian Philosophy: A Guide to the Essential Texts. ISBN 0-19-513335-8
  • Leaman, Oliver. A Brief Introduction to Islamic Philosophy. ISBN 0-7456-1960-6
  • Lee, Joe and Powell, Jim. Eastern Philosophy For Beginners. ISBN 0-86316-282-7
  • Nagel, Thomas. What Does It All Mean? A Very Short Introduction to Philosophy. ISBN 0-19-505292-7
  • Scruton, Roger. A Short History of Modern Philosophy. ISBN 0-415-26763-3
  • Smart, Ninian. World Philosophies. ISBN 0-415-22852-2
  • Tarnas, Richard. The Passion of the Western Mind: Understanding the Ideas That Have Shaped Our World View. ISBN 0-345-36809-6