დინორეშა გინულა

არალიშ ზუღა

ვიკიპედიაშე
ზიტყვას „არალი“ უღჷ შხვა შანულობეფი ხოლო, ქოძირით არალი (მიარეშანულამი).
არალიშ ზუღა
ყაზახ. Арал теңізі
უზბეკ. Orol dengizi
არალიშ ზუღა 2014 წანაშ მარაშინათუთას
არალიშ ზუღა 2014 წანაშ მარაშინათუთას
კოორდინატეფი:

44°48′47″ ოორ. გ. 59°36′55″ ელ. გ. / 

ორენი ყაზახეთიშ შილა ყაზახეთი
უზბეკეთიშ შილა უზბეკეთი
ფართობი 8300 კმ² (2015) კმ²
მოცულობა დოხოლ. 1500—2000 კმ³ კმ³
ინმალი წყარმალუეფი სირდარია
ამუდარია

არალიშ ზუღა ორენი ყაზახეთი

არალიშ ზუღა
თე თემაშე ვიკიოწკარუეს

არალიშ ზუღა, თაშნეშე არალიშ ტობა (ყაზახ. Арал теңізі; უზბეკ. Orol dengizi; რუს. Аральскοе мοре) — ჯიმუამი ტობა ცენტრალურ აზიას, ყაზახეთიშ დო უზბეკეთიშ ხურგას. ასე ტობაშ დიდი ნორთი ესქირაფილი რე; დოსქილადირი რე ხვალე თიში ოორუე დო ობჟათე ნორთეფიშ მორჩილი ნოსქილედეფი, ნამუთ თე ბორჯიშო ართიანს წყარით ვეთმიარსხუაფჷნა. არალიშ ტობაშ ესქირაფა თით რე გჷმოჭანაფილი, ნამჷ-და ტობაშა ინმალი ცენტრალური აზიაშ ჟირი უდიდაში წყარმალუ სირდარია დო ამუდარია 1960-იანი წანეფშე გჷმირინუაფუ ყაზახეთის დო უზბეკეთის ბამბეშ ჸვანეფიშ ოწყარალო, მუშ შედეგო წყარმალუეფიშ წყარი ტობაშა პრაქტიკულო ვემიოჭირინუანს. 1960-იანი წანეფშე დოჭყაფილი ტობაშ ესქირაფაშ პროცესი ასეშა ადამიერიშით გჷმოჭანაფილი ართ-ართი უდიდაში ეკოლოგიურ კატასტროფათ მირჩქინუაფუ. ესქირაფაშახ ტობაშ ფართობი დოხოლაფიორო 68 000 კმ²-ს აკმადგინანდჷ დო თე მუნაჩემით თინა მაანთხა ტობა რდჷ მოსოფელს; სიდიდაშ გეშა გიადჷ არალიშ ტობას „ზუღაქ“.

წყარიშ მალასიან ესქირაფას ხეს უნწყჷნს თი ელმოლ ხოლო, ნამჷ-და წანმოწანაშ გოძვენას თაქ ნოლექეფიშ მუდანობა ძალამ მერკე რე, ხვალე 100 მმ. აორქაფირი წყარი მეღებულშე 12-შახ უმოსი რე. აორქაფაქ გჷმიჭანუ ზუღას ჯიმუანობაშ ძინა, ნამუქჷთ მუშჸურე გჷმიჭანუ ფლორაშ დო ფაუნაშ მიარე ჯიშიშ ეშალაფა-მოჯალაგუა. ჩხომიშ ეშალაფაშ უკული მეჭყორდჷ თეიშახ ტობას გოფაჩილი მეჩხომალაქ. ესქირაფილ ტერიტორიას დჷთმოსქიდუ ჯიმუშ ფსქელი ფალეფი. ესქირაფაშ შედეგო 1989 წანას ტობაქ ჟირო გირთჷ: ოორუეშ დო ობჟათეშ არალიშ ზუღეფო. 2003 წანაშ ზუღაშ ჟინპიჯიშ ფართობი დუდმაართა ფართობიშ ნაანთხალს აკმადგინანდჷ, წყარი - დუდმაართაშ 10%-ის.

არალიშ ზუღაშ წყარიშ დონეშ რკება

რესურსეფი ინტერნეტის

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]