მორგენთაუშ გეგმა

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search
გერმანიაშ ოორუე დო ობჟათე სახენწჷფოეფო, თაშნეშე ოერეფოშქაშე ზონათ დორთუალაშ გეგმა. ტუტაშფერო ეშანილი რე საფრანგეთშა, პოლონეთშა დო სსრრ-შა გინაჩამალი ტერიტორიეფი.

„მორგენთაუშ გეგმა“ (ინგლ. Morgenthau Plan), „გერმანიაშით მასუმა მოსოფელიშ ლჷმაშ გორჩქინაშ პრევენციაშ პროგრამა“ — გერმანიაშ ლჷმაშუკულიანი გჷნოქიმინუაშ პროგრამა, ნამუქჷთ წჷმორინაფილქ იჸუ ააშ-იშ ფინანსეფიშ მინისტრი ჰენრი მორგენთაუშით. „მორგენთაუშ გეგმა“ გერმანიაშ დორთუალას, შანულამი ოხერეჭუე რაიონეფიშ ოერეფოშქაშე კონტროლშა გინოჸონაფას, მონკა ოხერეჭუეფიშ ლიკვიდაციას, გერმანიაშ დემილიტარიზაციას დო აგრარულ ქიანათ გჷნორთინაფას ითოლიშწორენდჷ.

გეგმაშ ხაზირაფა დო რელიაზაციაშ ცადება[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

გეგმაქ წჷმორინაფილქ იჸუ 1944 წანაშ ეკენიას კვებეკიშ 2-ა კონფერენციას, ნამუსჷთ ოკათუდეს უინსტონ ჩერჩილი დო ფრანკლინ რუზველტი. კონფერენციას ხექ მიჭარინჷ მემორანდუმშა, ნამუშ მეჯინათ გერმანია უმენტაშო აგრარულ ქიანათ გჷნორთედჷკო ოკო. მასმედიაშო დეტალეფქ ჩინებულქ იჸუ, ნამუშ გეშა გეგმაქ ააშ-ის დო გოართოანაფილ ომაფეს კონწარი კრიტიკა გჷმიჭანჷ. თენა გჷმირინჷ გებელსიშ პროპაგანდაშ ომინისტრექ, ნამუქჷთ გჷმაცხადჷ, ნამჷ-და „ურია მორგენთაუს“ გერმანიაშ ქვერსემი კარტოფილიშ ჸვანათ გჷნორთინაფა ოკონია. გაზეთი „ფიოლკიშერ ბეობახტერქ“ გიშართჷ დუდჯოხოთ „რუზველტი დო ჩერჩილქ ურიული მაჸვილარი გეგმაშენ მირიგეს“ .

მორგენთაუშ გეგმაშ მაართა სახექ ვარაფილქ იჸუ, მარა ლჷმაშუკულიანი გერმანიას ამერიკულ ადმინისტრაციაქ ეკონომიკური გოვითარაფაშ გოხურგუაშ რანწკი ზჷმეფი მიღჷ, თინეფს შქას:

  • ობანკე სისტემაშ დეცენტრალიზაცია, 11 ობანკე ოლქიშ გოჭყაფა დორხველი ცენრტალური ბანკეფით დო თინეფიშ ურთიართქიმინჯალაშ ვარება;
  • ართოიანი ოწარმე სისტემაშ დეცენტრალიზაცია;
  • ოხერეჭე დგჷმილეფიშ მონწყილობეფიშ დემონტაჟი;
  • გალენური ვაჭარუაშ ვარება;
  • იმპორტიშ გოხურგუა, ოზუღე ჩხომჭოფუაშ ვარება, მინერალური სასუქეფშო აზოტიშ წარმებაშ ვარება, 13 ქიმიური ქარხანაშ დემონტაჟი დო მოჯალაგუა;
  • გერმანული ტყალეფიშ მოცენდირაფა (ვარდჷ გოხორციალაფირი მოხანდე ჭყანაშ დოდაღარაფაშ დო მორსხუე ჯარეფიშ პროტესტიშ გეშა);
  • კონწარი ოგინაგაფე პოლიტიკა.

გეგმაშ კრიტიკა დო გოუქვაფა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

დჷმაკვირაფალეფი ეთმეშანჷნდეს, ნამჷ-და თე ზჷმეფიშ შედეგო გერმანული მახორობაშ რინაშ დონექ კვათირო დირკჷ[1] დო ლჷმაშუკულიანი შქირენაქ გიფაჩჷ.

1947 წანას, ააშ-იშ ჸოფილი პრეზიდენტი ჰერბერტ ჰუვერქ, დეინდუსტრიულ გერმანის რინაშ უკული, ჭარუნდჷ:

„ილუზიეფი, ნამჷ-და ანექსირაფილი ახალი გერმანიაშ აგრარულ სახენწჷფოთ გჷნორთინაფა შილებენ. უმუჭირინაფუ რე, სოიშახ ჩქი 25 მილიონ ადამიერს ვაგობჭყვიდუნთ ვარ-და ვეგჷნუოხორუანთჷნ.“

ჰერბერტ ჰუვერი[2]

1947 წანას, რგილი ლჷმაშ დოჭყაფათ მეღებულქ იჸუ მორგენთაუშ გეგმაშ აწმარენჯი, მარშალიშ ინდუსტრიულ გეგმაქ.

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

სქოლიო[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  1. Гельмут Беттигер. Из сборника Hamiltons Nationalbank heute. Die Strategic nichtinflationärer Kreditschöpfung. Execuitive Intelligence Review Nachrichtenagenture GmbH. October 1992.. დოარქივაფილი რე ორიგინალშე 2007-12-13-ს. კითხირიშ თარიღი: 2008-03-16.
  2. Erik Reinert and Jomo K. S. The Marshall Plan at 60: The General’s Successful War On Poverty. UN Chronicle. Un.org. დოარქივაფილი რე ორიგინალშე 14 April 2008-ს. კითხირიშ თარიღი: 2015-01-16.