საქორთუოშ პრეზიდენტი

ვიკიპედია-შე
Jump to navigation Jump to search

საქორთუოშ პრეზიდენტისაქორთუოშ სახენწჷფოშ მადუდე, საქორთუოშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდალი, ქიანაშ წუმმარინაფალი ოერფშქაშე ურთიართობეფს. გიშეგორუაფუ საარძო, წორწო დო ბონი ოგიშაგორუე ნებაშ ოსხირით ფორილი კალიშრღვაფათ 5 წანაშ ვადათ.[1] საქორთუოშ პრეზიდენტიშ პოსტი მაართათ მუშეღეს 1991 წანას[2] დო ამდღარშა (2014) ქიანას 4 პრეზიდენტი ჸუნდჷ. ასე საქორთუოშ პრეზიდენტი რე გიორგი მარგველაშვილი, ნამუთ პოსტის იკენს 2013 წანაშ 17 გერგობათუთაშე.

ისტორია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

საქორთუოშ პრეზიდენტიშ პოსტი მაართათ მუშეღეს 1991 წანაშ 14 პირელს, საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაში სხუნუშ მინაღებჷ კანონიშ ოსხირშე, ნამუთჷთ დიწესჷ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიშ პოსტიქ დო თირუეფქ დო გეძინეფქ მიშართჷ თიმ ბორჯიშ მაქიმინჯე კონსტიტუციაშა (გიაძინჷ სპეციალური „დუდი 13¹. საქორთუოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი“, ნამუთით გითანჯუაფუ პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობეფი).[2] კინე თიმ დღას უჟინაშ სხუნუქ რეპუბლიკაშ პრეზიდენტო გიშაგორჷ უჟინაში სხუნუშ თიმ ბორჯიშ ხემანჯღვერი ზვიად გამსახურდია.[3] პრეზიდენტიშ გიშაგორუაშ წესის დეტალურო გჷთმოთანჯჷნდჷ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ კანონი „პრეზიდენტიშ გიშაგორუაშენი“. მაართა საპრეზიდენტე გიშაგორუეფი 1991 წანაშ 26 მესის რდჷ, ნამუსჷთ ზვიად გამსახურდიაქ გიმორძგუ.

ქიანას 1991-1992 წწ ოურდუმე მინორთინაფაშ უკული ხეშუულებაშა მულირ ოურდუმე სხუნუქ დო კუნტახანურ თარობაქ გაჩერჷ გინმალი პერიოდიშ კონსტიტუციაშ ქიმინჯუა.[4] 1992 წანას საქორთუოშ რესპუბლიკაშ ახალას გიშაგორილ პარლამენტიქ მიღჷ კანონი „სახენწჷფო ხეშუულებაშ გეშა“, ნამუთით დიწესჷ სახენწჷფოშ მადუდეშ პოსტიქ. თიშ ფუნქციეფს ასრულენდჷ პარლამენტიშ დუდმახვენჯი დო გიშმაგორუნდჷ პარლამენტი. 1995 წანას მეღებულ კონსტიტუციათ კინე დიწესჷ პრეზიდენტიშ ინსტიტუტიქ, ნამუშ ნებაგოქუნელობეფით გინითანჯუაფუ კონსტიტუციაშ მაანთხა დუდს.

ახალი კონსტიტუციაშ მეღებაშ დღაშახ, პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობეფქ მუსხირენშა დითირუ. კერზოთ, კონსტიტუციაშ დუდმაართა რედაქციათ პრეზიდენტი რდჷ ემაჸონაფალი ხეშუულებაშ მადუდე, თინა მართჷნდჷ დო ახორციელენდჷ სახენწჷფოშ დინოხოლენ დო გალენ პოლიტიკას, თეწჷკმა ართო რდჷ ქიანაშ უმაღალაში წუმმარინაფალი გალენ ურთიართობეფს; პრეზიდენტის ვეშულებუდჷ პარალელურო შხვა პოსტიშ დოკება. 2004 წანაშ საკონსტიტუციო თირუეფით, თარობაშ ინსტიტუტიშ მიშაღალაშ გეშა, პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობა გიხურგუ თარობაშ სასარგებელოთ, მარა ემაჸონაფალ ხეშუულებას ქჷდასქიდჷ გარკვიულ ფუნქციეფქ; დოშქუმალირქ იჸუ პარალელურო პარტიული პოსტიშ დოკებქა; თე პერიოდის მიშაღალირქ იჸუ პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციაშ ინსტიტუტიქ. 2010 წანაშ საკონსტიტუციო თირუეფით კინე გიხურგუ პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობა, უკვე თარობაშ დო პარლამენტიშ სასარგებელოთ; პრეზიდენტის დეთხუ ემაჸონაფალი ხეშუულებაშ პრაქტიკულო არძა ნებაგოქუნელობაქ დო კინე ვაშეულებუდჷ პარტიული პოსტიშ დოკება; პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობას ქჷდოსქიდჷ სახენწჷფოშ მადუდეშ დო საქორთუოშ ოურდუმე ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდლიშ ფუნქციეფქ[1].

ასეიანი მოქიმინჯე კონსტიტუციაშ მეჯინათ, პრეზიდენტი გიშეგორუაფუ საარძო, წორწო დო ბონი ოგიშაგორუე ნებაშ ოსხირით ფორილი კალიშრღვაფათ 5 წანაშ ვადათ. ართ პიჯიქ პრეზიდენტო შილებე გიშეგორას გეწ-გეწო ხვალე ჟირშა. პრეზიდენტო შილებე გიშეგორას ოგიშაგორუე ნებაშ მაღვენჯ საქორთუოშ მენოღალექ 35 წანაშ ხანშე, ნამუსჷთ საქორთუოს უცხოვრებჷ 5 წანა იშენით დო გიშაგორუეფიშ მერჩქინაშ დღაშახ ბოლო 3 წანაშ განობას ოხორანდჷ საქორთუოს. შინელი წესი მიშაღალირიე 2011 წანაშ 1 ღურთუთაშე. თეიშახ პრეზიდენტო შილებედჷ გიშაგორილი რდჷკო პიჯი, ნამუთ საქორთუოს ოხორანდჷ 15 წანას იშენით დო გიშაგორუეფიშ მერჩქინაშ დღას ოხორანდჷ საქორთუოს.

საქორთუოშ პრეზიდენტეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

ჯოხო სურათი მოღალობაშ წანეფი წჷმმარინაფალი სუბიექტი პოსტიშ ჯოხო
1 ზვიად გამსახურდია Zviad Gamsakhurdia, Tbilisi, 1988.jpg 1991-1992 კუკუმი ტაბაკი - დუდიშული საქორთუო საქორთუოშ პრეზიდენტი.
2 ედუარდ შევარდნაძე Eduard shevardnadze.jpg 1995-2003 საქორთუოშ მენოღალეეფიშ რსხუ საქორთუოშ პრეზიდენტი.
ნინო ბურჯანაძე NinoB.jpg 2003-2004 ართოიანი ნაციონალური ყარაფი საქორთუოშ პრეზიდენტიშ მოვალობაშ მასრულებერი
3 მიხეილ სააკაშვილი Mikhail Saakashvili, Davos (cropped).jpg 2004-2007 ართოიანი ნაციონალური ყარაფი საქორთუოშ პრეზიდენტი
ნინო ბურჯანაძე NinoB.jpg 2007-2008 ართოიანი ნაციონალური ყარაფი საქორთუოშ პრეზიდენტიშ მოვალობაშ მასრულებერი
3 მიხეილ სააკაშვილი Mikhail Saakashvili, Davos (cropped).jpg 2008-2013 ართოიანი ნაციონალური ყარაფი საქორთუოშ პრეზიდენტი
4 გიორგი მარგველაშვილი Prasidenten Margvelashvili (cropped).jpg 2013- ქორთული ორცება — დემოკრატიული საქორთუო საქორთუოშ პრეზიდენტი

დოფუჩაფა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

პრეზიდენტიშ ინაუგურაცია საპრეზიდენტე გიშაგორუეფშე მასუმა ჟაშხადღას იტარებუაფუ. პრეზიდენტი ფუჩის დუთმოდვანს ღორონთიშ დო ერიშ წიმი (დოფუჩაფაშ ტექსტი ქორთულო):

ვიკიციტატა
„მე საქართველოს პრეზიდენტი, ღვთისა და ერის წინაშე ვაცხადებ, რომ დავიცავ საქართველოს კონსტიტუციას, ქვეყნის დამოუკიდებლობას, ერთიანობასა და განუყოფლობას, კეთილსინდისიერად აღვასრულებ პრეზიდენტის მოვალეობას, ვიზრუნებ ჩემი ქვეყნის მოქალაქეთა უსაფრთხოებისა და კეთილდღეობისათვის, ჩემი ხალხის და მამულის აღორძინებისა და ძლევამოსილებისათვის!“

რეგალიეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

პრეზიდენტიშ შტანდარტი, ჰერალდიკაშ სახენწჷფო სხუნუ, 2005

საქორთუოშ პრეზიდენტის ასე ოფიციალური რეგალიეფი ვაუღუ. საქორთუოშ კანონდოდვალუას ხვალე „სახნწჷფო გერბიშ გეშა“ საქორთუოშ ორგანული კანონი იშინუანს საქორთუოშ პრეზიდენტიშ შტანდარტის,[5] მუჭოთ ჭიჭე სახენწჷფო გერბიშ გჷმორინაფაშ ართა-რთ ობიექტის, მარა თიში ოფიციალურო დანტკიცებული ფორმა ვაარსებენს. არსებენს ჰერალდიკაშ სახენწჷფო სხუნუშე აკომუშებული რეგალიეფიშ მუსხირენი პროექტი - საქორთუოშ პრეზიდენტიშ შტანდარტი, დიდი სახენწჷფო მუხური (ბეჭედი) დო საპრეზიდენტე გურშა გიობუნაფალი მედალიონი,[6] მარა თენეფშე აკა ოფიციალურო დანტკიცებული ვარე.

ხოლო, ინტერნეტის გიფაჩჷ მიხეილ სააკაშვილიშე, პრეზიდენტიშ პოსტის რინაშ პერიოდის გიმორინაფილი შტანდარტიშ გიმოხანტილობაქ: თინკუნთხული ფორმაშ ჩე ფერიშ ნოჭკერი, ნამუსჷთ დუდს გეჸუნს ლენი ვერტიკალური ღოზი, ჩე ნორთის გიმოხანტილიე უჩინებუ გერბი (ფორმათ ქოგჷ სახენწჷფო დო ბაგრატიონეფიშ გერბეფს).[7][8]

ადმინისტრაცია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

საქორთუოშ პრეზიდენტის მუში ადმინისტრაცია უღჷ, თეშ ღანკი რე პრეზიდენტიშ ნებაგოქუნელობეფიშ გოხორციელაფაშ ხენწყუალა. თეს ხემანჯღვერენს ადმინისტრაციაშ უნჩაში, ნამუსჷთ პოსტის დუთმარინუანს დო მუთმონწყჷნს პრეზიდენტი.[1] ადმინისტრაციას უღჷ მუში დვალირობა, ნამუსჷთ გოთანჯილიე ადმინისტრაციაშ სტრუქტურა დო ხანდაშ წესი.[9]

ადმინისტრაციაშა პოსტობურო ხოლო მიშმულა: უმჩაშიშ მაართა გამა დო გამაკათა, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ საპარლამენტე მელამოსე, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ სხუნუეფი, საქორთუოშ პრეზიდენტიშ

ადმინისტრაციაშ სტრუქტურული ართულეფიე:

  1. საქორთუოშ პრეზიდენტიშ სამელამოსო (სანინალო);
  2. ადმინისტრაციაშ უნჩაშიშ სამელამოსო (სანინალო);
  3. პარლამენტწჷკმა ურთიართობაშ დო კანონაკოქიმინჯალაშ სანინალო;
  4. იურიდიულ ოკითხეფიშ სანინალო;
  5. პრესსანინალო;
  6. პროტოკოლიშ დო გალენი ურთიართობეფიშ სანინალო;
  7. მენოღალობაშ დო ჭყოლოფუაშ ოკითხეფიშ სანინალო;
  8. სახენწჷფო ჯილდოეფიშ სანინალო
  9. საქვარიშწარმებაშ დო საკადრო ოკითხეფიშ სანინალო;
  10. საფინანსო-ეკონომიკური სანინალო;
  11. კულტურული ღონისძიებეფიშ სანინალო;
  12. ჯარალუაწჷკმა ურთიართობაშ სანინალო.
  13. საორგანიზაციო სანინალო.

ადმინისტრაციაშ ასეიანი აბანდვალა, პრეზიდენტიშ რეზიდენციაწჷკმა ართო რე - ნ. ქართი, მ. აბდუშელიშვილიშ ქ. №1 (საფოსტო ინდექსი 0103).

რეზიდენცია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური რეზიდენცია ასე რე საქორთუოშ პრეზიდენტიშ დოხორე, რჩქინელი მუჭოთ ავლაბარიშ რეზიდენცია. ეგაფილქ იჸუ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილიშ ინიციატივათ, 2004-2009 წანეფს. ოფიციალურო გინწყჷ 2009 წანაშ 12 კვირკვეს. დოხორეშ პროექტიშ ავტორიე არქიტექტორი გიორგი ბათიაშვილი. რეზიდენციაშ კომპლექსი დინოხოლენი ეზეშ ელმოლი გოართიანაფილ გოშხვეებული არქიტექტურაშ დგჷმილეფიშ კომპლექსის წჷმარინუანს. დოხორეშ კომპოზიცია კლასიკურიე — სუმ-პორტიკიამი ჰორიზონტალური დგჷმილი, ცენტრის სარკეშ ყორშით ითებუ. თიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე გედგჷ ადმინისტრაციაშ დგჷმილი, ნამუსჷთ სპეციალური გინაულარით მითმიარსხუ.

2012 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფიშ უკული, ახალ თარობაქ გეგნოჭყვიდჷ საქორთუოშ პრეზიდენტიშ რეზიდენციაშ ათონელიშ 25-შა გინოღალა, სოდეთ წოხოლენი ხეშუულობაშ გინოჭყვიდირით დოგეგმილი რდჷ საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრიშ რეზიდენციაშ ეგაფა.[10] ოგაფუე ხანდეფიშ თებაშახ, საპრეზიდენტო კაბინეტი კუნტა ბორჯით სახენწჷფო კანცელარიაშ დგჷმილსრე მონწყილი.[11]

ქოძირით ხოლო[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

სქოლიო[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  1. 1.0 1.1 1.2 საქორთუოშ კონსტიტუცია. ვებ საიტი - კოდექსი. კითხირიშ თარიღი: 22 გერგოათუთა, 2013(2013-11-22).
  2. 2.0 2.1 საქორთუოშ რესპუბლიკაშ კანონი საქორთუოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიშ პოსტიშ დოწესაფაშ დო თეშ გეშა საქორთუოშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუციას თირაფეფიშ დო გეძინეფიშ მიშაღალაშახ (ქართ., რუს.). საქორთუოშ პარლამენტი არქივი. საქორთუოშ პარლამენტი (14 პირელი, 1991(1991-04-14)). კითხირიშ თარიღი: 24 გერგოათუთა, 2013(2013-11-24).
  3. საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაში სხუნუშ დოდგენილობა ზვიად კონსტანტინეშ სქუა გამსახურდიაშ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტო გიშაგორუაშ გეშა (ქართ., რუს.). საქორთუოშ პარლამენტი არქივი. საქორთუოშ პარლამენტი (14 პირელი, 1991(1991-04-14)). კითხირიშ თარიღი: 24 გერგოათუთა, 2013(2013-11-24).
  4. საქორთუოშ რესპუბლიკიაშ ოურდუმე სხუნუშ დეკლარაცია. საქორთუოშ პარლამენტი ჯვეში ვებსაიტი. საქორთუოშ პარლამენტი (21 ფურთუთა, 1992(1992-02-21)). კითხირიშ თარიღი: 24 გერგოათუთა, 2013(2013-11-24).
  5. „საქორთუოშ პრეზიდენტიშ შტანდარტ“-ი - გორუაშ შედეგეფი. დოკუმენტიშ ოგორალი სისტემა. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. კითხირიშ თარიღი: 22 გერგოათუთა, 2013(2013-11-22).
  6. რეგალიეფი. ჰერალდიკაშ სახენწჷფო სხუნუ. კითხირიშ თარიღი: 22 გერგოათუთა, 2013(2013-11-22).
  7. Georgia: Standard of the President of the Republic (ინგლისური). Flags of the World. CRW Flags'. კითხირიშ თარიღი: 22 გერგოათუთა, 2013(2013-11-22).
  8. სააკაშვილი ივანიშვილს აკმოხვადუ. ფოტოსურათი სტატიაშე. სააგენტო სივილ ჯორჯია. კითხირიშ თარიღი: 22 გერგოათუთა, 2013(2013-11-22).
  9. საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ადმინისტრაციშ გეშა. საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ზოჯუა №562. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (30 მანგი, 2005(2005-06-30)). კითხირიშ თარიღი: 23 გერგოათუთა, 2013(2013-11-23).
  10. Maya Metskhvarishvili. “პრემიერიშ ადმინისტრაციაშ 26-მილიონიანი დგჷმილი ვეიგაფუ“, ნეტგაზეთი, 22 ფურთუთა, 2013(2013-02-22). კითხირიშ თარიღი: 23 გერგობათუთა, 2013. 
  11. ნინო კახიშვილი. “პრეზიდენტიშ ჯვეში დო მუმალი რეზიდენცია“, რადიო კომერსანტი, 18 გერგოათუთა, 2013(2013-11-18). კითხირიშ თარიღი: 23 გერგობათუთა, 2013.