ინდოეთი

ვიკიპედია ხასჷლაშე
გეგნორთი: ნავიგაცია, გორუა
ინდოეთიშ რესპუბლიკა
भारतीय गणराज्य
Bhārat Ganarājya
Republic of India
ინდოეთი
ინდოეთიშ
დევიზი: ჭეშიმარიტება იმორძგუანს
(satyamēva jayatē)
ჰიმნი: 

Jana Gana Mana
ნანანოღა ნიუ-დელი

28°36′ ოორ. გ. 77°12′ ელ. გ. / 

უდიდაში ნოღა მუმბაი, დელი, ბანგალორი, ჩენაი, კალკუტა
ოფიციალური ნინა(ეფი) ჰინდი, ინგლისური
დო ხოლო 21 ნინა
თარობა ფედერაციული საპარლამენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი პრანაბ მუხერჯი
 -  პრ.-მინისტრი მოჰამედ ჰამიდ ანსარი
ფართობი
 -  გვალო 3,287,590 კმ2 (7-ა)
 -  წყარი (%) 9.56
მახორობა
 -  2011 ფასებათ Increase2.svg 1 220 800 359[1] (2-ა)
 -   census 1,027,015,248 
 -  მეჭედალა 329 ად/კმ2 (31-ა)
ედპ (ჸუპ) 2011 ფასებათ
 -  გვალო $4.469 ტრილიონი (3-ა)
 -  ართ მახორუშე $3,703 (129-ა)
აგი (2011) 0.547 (ოშქაშე) (134-ა)
ვალუტა რუპია (INR)
ბორჯიშ ორტყაფუ UTC +5:30სთ.
 -  ზარხულიშ (DST) +5:30სთ. (UTC)
ქიანაშ კოდი IND
Internet TLD .in
ოტელეფონე კოდი +91

ინდოეთი - (ჰინ. भारत, ინგლ. India), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — ინდოეთიშ რესპუბლიკა - (ჰინ. भारत गणराज्य, ინგლ. Republic of India) — სახენწჷფო ობჟათე აზიას. ქიანაშ მახორობა — 1,22 მილიარდ ადამიერშე უმოსი (2010), ტერიტორია — 3 287 263 კმ², ჟირხოლო მუნაჩემეფით, ობჟათე აზიაშ უდიდაშ სახენწჷფოს წჷმმარინუანს. მოსოფელს მაჟირა აბანს იკენს მახორობაშ მუდანობათ დო მოსოფელს მაშკვითა რე ტერიტორიაშ მეჯინათ. ნანანოღა — ნიუ-დელი. სახენწჷფო ნინეფი — ჰინდი დო ინგლისური.

ფედერაციული, საპარლამენტო რესპუბლიკა. პრემიერ-მინისტრი — მოჰამედ ჰამიდ ანსარი, პრეზიდენტი — პრანაბ მუხერჯი. ქიანა ირთუ 29 შტატო დო 7 მორსხუე ტერიტორიათ.

ინდოეთის ბჟადალშე უხურგანს პაკისტანი, ოორუე-ბჟაეიოლშე - ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა, ნეპალი დო ბჰუტანი, ბჟაეიოლშე - ბანგლადეში დო მიანმარი. თეშ მოხ, ინდოეთის ოზუღე ხურგეფი უღუ ობჟათე-ბჟადალშე მალდივეფწკჷმა, ობჟათეშე - შრი-ლანკაწკჷმა დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე - ინდონეზიაწკჷმა[2]. შტატი ჯამუ დო ქაშმირს, ოდებელ ტერიტორიას, ხურგა უღჷ ავღანეთწკჷმა[3].

ჯოხოდვალა[რედაქტირაფა]

  • ოფიციალურო: ინდოეთიშ რესპუბლიკა.
  • ოდაბადურო:भारतीय गणराज्य
    Bhārat Ganarājya
    ინგლისურო — Republic of India

გეოგრაფია[რედაქტირაფა]

Searchtool-80%.png თარი სტატია : ინდოეთიშ გეოგრაფია.

ინდოეთი იდვალუაფუ ობჟათე აზიას. ქიანა ფართობით მოსოფელს მაშკვითა აბანს იკენს (3 287 590 კმ², თინეფს შქას, სქირონა: 90,44 %, წყარიშ ჟინპიჯი: 9,56 %) დო მახორობათ მოსოფელს მაჟირა აბანს იკენს (1 192 910 000 ადამ.).

ადმინისტრაციული დორთუალა[რედაქტირაფა]

ინდოეთი რე ფედერაციული რასპუბლიკა, ნამუთ აკმოდირთუ ეჩდოჩხორო შტატიშე, ამშვი მორსხუე ტერიტორიაშე დო დელიშ ნაციონალური ნანანოღაშ ოლქიშე. არძა შტატის დო ჟირ მორსხუე ტერიტორიას - (პუდუჩერის დო დელიშ ნაციონალური ნანანოღაშ ოლქის) მუში გჷშაგორაფონი თარობა უღჷ. დოსქილადირ ხუთი მორსხუე ტერიტორია იმართუაფუ ადმინისტრატორით, ნამუსჷთ დუთმანიშნენს ცენტრალური ხეშუულება, დო შესაბამისო ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ ბონი მართუალაშ თუდო რე. 1956 წანას, ინდოეთიშ შტატეფი რეორგანიზაფილი რდჷ, ნინაშობური შანიშ მეჯინათ[4]. თეურეშეხ, ადმინისტრაციული სისტემა პრაქტიკულო ვათირელე.

არძა შტატი დო მორსხუე ტერიტორია გორთილიე ადმინისტრაციულ დო სათარობო ართულეფო, ნამუსჷთ ოლქი ჯოხონჷ. ინდოეთის 600 ოლქიშე უმოსი რე[5]. მუშჸურე, ოლქეფი ირთუნა უმოსი მორჩილი ადმინისტრაციული ართულო - ტალუკო.

შტატეფი
(მარგალური ჯოხოდვალა)
შტატეფი
(აბანობური ჯოხოდვალა)
ადმინისტრაციული ცენტრი ფართობი,
კმ²
მახორობა,
ადამ. (2011)
მეჭდალა,
ადამ./კმ²
ორენი რუკას
შტატეფი
1 ანდჰრა-პრადეში ინგლ. Andhra Pradesh
ჰინ. आन्ध्र प्रदेश
ტელუგუ ఆంధ్ర ప్రదేశ్
ურდუ آندھرا پردیش
ჰაიდარაბადი 160 205 49 665 533 310
India Seemandhra locator map.svg
2 არუნაჩალ-პრადეში ინგლ. Arunachal Pradesh
ჰინ. अरुणाचल प्रदेश
იტანაგარი 83 743 1 382 611 16,51
Arunachal Pradesh in India.png
3 ასამი ინგლ. Assam
ჰინ. असम
ასამური অসম
დისპური 78 438 31 169 272 397,37
Assam in India.png
4 ბიჰარი ინგლ. Bihar
ჰინ. बिहार
პატნა 94 163 103 804 637 1102,43
Bihar in India.png
5 გოა ინგლ. Goa
ჰინ. गोवा
კონკანი गोंय
მარათჰი गोवा
პანაჯი 3702 1 457 723 393,77
Goa in India.png
6 გუჯარათი ინგლ. Gujarat
ჰინ. गुजरात
გუჯარათი ગુજરાત
განდინაგარი 196 024 60 383 628 308,04
Gujarat in India.png
7 ჯამუ დო ქაშმირი ინგლ. Jammu and Kashmir
ჰინ. जम्मू और कश्मीर
ურდუ جموں و کشمیر
ქაშმირი جۄم تٕ کٔشېر
სრინაგარი 222 236 12 548 926 56,47
Jammu and Kashmir in India.png
8 ჯარხანდი ინგლ. Jharkhand
ჰინ. झारखंड
რანჩი 79 714 32 966 238 413,56
Jharkhand in India.png
9 ბენგალი ინგლ. West Bengal
ჰინ. पश्चिम बंगाल
ბენგალი পশ্চিমবঙ্গ
კალკუტა 88 752 91 347 736 1029,25
West Bengal in India.png
10 კარნატაკა ინგლ. Karnataka
ჰინ. कर्नाटक
კანადა ಕರ್ನಾಟಕ
ბანგალორი 191 791 61 130 704 318,74
Karnataka in India.png
11 კერალა ინგლ. Kerala
ჰინ. केरल
მალაიალამი കേരളം
ტირუვანანტაპურამი 38 863 33 387 677 859,11
Kerala in India.png
12 მადჰია-პრადეში ინგლ. Madhya Pradesh
ჰინ. मध्य प्रदेश
ბჰოპალი 308 000 72 597 565 235,71
Madhya Pradesh in India.png
13 მანიპური ინგლ. Manipur
ჰინ. मणिपुर
მანიპური মনিপুর
იმპჰალი 22 327 2 721 756 121,90
Manipur in India.png
14 მაჰარაშტრა ინგლ. Maharashtra
ჰინ. महाराष्ट्र
მარათჰი महाराष्ट्र
მუმბაი 307 713 112 372 972 365,19
Maharashtra in India.png
15 მეგჰალაია ინგლ. Meghalaya
ჰინ. मेघालय
შილონგი 22 429 2 964 007 132,15
Meghalaya in India.png
16 მიზორამი ინგლ. Mizoram
ჰინ. मिज़ोरम
აიჯალი 21 081 1 091 014 51,75
Mizoram in India.png
17 ნაგალანდი ინგლ. Nagaland
ჰინ. नागालैंड
კოჰიმა 16 579 1 980 602 119,46
Nagaland in India.png
18 ოდიშა ინგლ. Odisha
ჰინ. उड़ीसा
ორია ଓଡ଼ିଶା
ბჰუბანეშვარი 155 707 41 947 358 269,40
Odisha in India.png
19 პენჯაბი ინგლ. Punjab
ჰინ. पंजाब
პენჯაბი ਪੰਜਾਬ
ჩანდიგარჰი 50 362 27 704 236 550,10
Punjab in India.png
20 რაჯასტანი ინგლ. Rajasthan
ჰინ. राजस्थान
ჯაიპური 342 239 68 621 012 200,51
Rajasthan in India.png
21 სიკიმი ინგლ. Sikkim
ჰინ. सिक्किम
ნეპალი सिक्किम
განგტოკი 7096 607 688 85,64
Sikkim in India.png
22 ტამილნადუ ინგლ. Tamil Nadu
ჰინ. तमिलनाडु
ტამილური தமிழ்நாடு
ჩენაი 130 058 72 138 958 554,67
Tamil Nadu in India.png
23 ტელანგანა ინგლ. Telangana
ჰინ. तेलंगाना
ტელუგუ తెలంగాణ
ჰაიდარაბადი 114 840 30 696 520 310,00
Telangana in India.svg
24 ტრიპურა ინგლ. Tripura
ჰინ. त्रिपुराु
ბენგალი ত্রিপুরা
აგარტალა 10 492 3 671 032 349,89
Tripura in India.png
25 უტარაკჰანდი ინგლ. Uttarakhand
ჰინ. उत्तराखंड
დეჰრადუნი 53 484 10 116 752 189,15
Uttarakhand in India.png
26 უტარ-პრადეში ინგლ. Uttar Pradesh
ჰინ. उत्तर प्रदेश
ურდუ اتر پردیش
ლაქნაუ 240 928 199 581 477 828,14
Uttar Pradesh in India.png
27 ჰარიანა ინგლ. Haryana
ჰინ. हरियाणा
პენჯაბი ਹਰਿਆਣਾ
ჩანდიგარჰი 44 212 25 353 081 573,44
Haryana in India.png
28 ჰიმაჩალ-პრადეში ინგლ. Himachal Pradesh
ჰინ. हिमाचल प्रदेश
შიმლა 55 673 6 856 509 123,16
Himachal Pradesh in India.png
29 ჩჰატისგარჰი ინგლ. Chhattisgarh
ჰინ. छत्तीसगढ
რაიპური 136 034 25 540 196 187,75
Chhattisgarh in India.png
მორსხუე ტერიტორიეფი
1 ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი ინგლ. Andaman and Nicobar Islands
ჰინ. अंडमान और निकोबार द्वीप समूह
პორტ-ბლერი 8249 379 944 46,06
Andaman and Nicobar Islands in India.png
2 დადრა დო ნაგარ-ჰაველი ინგლ. Dadra and Nagar Haveli
ჰინ. दादरा और नगर हवेली
გუჯარათი દાદરા અને નગર હવેલી
სილვასა 491 342 853 698,27
Dadra and Nagar Haveli in India.png
3 დამანი დო დიუ ინგლ. Daman and Diu
ჰინ. दमन और दीव
გუჯარათი દમણ અને દિય
დამანი 112 242 911 2168,85
Daman and Diu in India.png
4 ლაკშადვიპი ინგლ. Lakshadweep
ჰინ. लक्षद्वीप
მალაიალამი ലക്ഷദ്വീപ
კავარატი 32 64 429 2013,41
Lakshadweep in India.png
5 პონდიშერი ინგლ. Pondicherry
ჰინ. पांडिचेरी
ფრანგ. Pondichéry
მალაიალამი പുതുച്ചേരി
ტამილური புதுச்சேரி}
ტელუგუ పుదుచ్చేర
პუდუჩერი 492 1 244 464 2529,40
Puducherry in India.png
6 ჩანდიგარჰი ინგლ. Chandigarh
ჰინ. चंडीगढ़
პენჯაბი ੰਡੀਗੜ੍ਹ
ჩანდიგარჰი 114 1 054 686 9251,63
Chandigarh in India.png
ნაციონალური ნანანოღაშ ოლქი
1 დელი ინგლ. Delhi
ჰინ. दिल्ली
ურდუ دلی
პენჯაბი ਦਿੱਲੀ
დელი 1483 16 753 235 11296,85
Delhi in India.png
ედომუშამო 3 287 882 1 210 193 422 368,07

ქიანაშ ნანანოღა[რედაქტირაფა]

ნანანოღა რე ნიუ-დელი.

ფართობი[რედაქტირაფა]

ტერიტორიაშ სიდიდა რე 3.287.263კ ვ.კმ.

მახორობა[რედაქტირაფა]

მახორობათ, ქიანას მაჟირა აბანი უკინებჷ 1,047,377 ვითოშ კოჩით.

სახენწჷფო სისტემა[რედაქტირაფა]

სახენჷწიფოშ სისტემათ რე ფედერაციული რესპუბლიკა.

ქიანაშ მადუდე რე პრეზიდენტი.
თარობაშ(კანტორაშ)უნჩაში რე პრემიერ-მინისტრი.

კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ჟირპალატამი პარლამენტი. აკმოდირთუ შტატეფიშ სხუნუშე(რაჯია საბჰა,250 მაკათური) დო ოკათაშური პოლიტიკაშე(ლოე საბჰა,545 მაკათური).
პარტიეფი - ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი, ბჰარატია ჯანატა პარტია დო შხვა.

ნინეფი[რედაქტირაფა]

ჰინდი - (თეშე რაგადანს 40%), ბენგალური, ტელუგური, მარათული, ტამილური, ურდუ, გუჯარატული, მალაიალამი, კანარა, ორია, პენჯაბური, ასამური, კაშმირული, სინდური, სანსკრიტული. კონსტირუციათ კუნტახანურო გამოცხადებული რე ოფიციალური ნინათ ინგლისური(1%).

რელიგია[რედაქტირაფა]

რელიგია - ინდუიზმი-83%, ისლამი-11%, ქირსიანობა-2,6%, სიქიზმი-1,9%, ბუდიზმი-0,7%.

ეკონომიკა[რედაქტირაფა]

1990-ამი წანეფშე ინდოეთიშ ეკონომიკა, თექ დოჭყაფილი რეფორმეფიშ გეშა, უმოსო ქიმკიჭიფუ ურცხოარი ინვესტორეფი. ქიანაქ სერიოზულო გინოსხაპ ინფორმაციული ტექნოლოგიეფიშ დარგეფშა. თინეფიშ კინოინდუსტრია გოვითარაფილი რე(ბოლივუდი).
ქიანაშ პროდუქტი: (გიმო)ტირინუა - 357მლრდ $(მა-15 აბანს), ართ შურშა მოურს 370$ წანას.
ექსპორტი (გინაღალარი პროდუქტი): ორქო,ბარგი, ბამბე დო ჩაი.

ვალუტა[რედაქტირაფა]

ვალუტა რე ინდური რუპია.

ისტორია[რედაქტირაფა]

მა-16 ოშწანურაშე იჭყაფუ ინდოეთიშ ეჭოფუა ევროპალ კოლონისტეფშე. დახე 200 წანა რდჷ ბრიტანეთიშ კოლონია. 1947 წანას მოხვადჷ სუბკონტინენტიშ კოლონიაშუკუნერი გორთუალა რელიგიაშ შინით ინდოეთო დო პაკისტანო, მუთიქ იჸუ თენეფს შქას ლჷმაშ დო ტერიტორიაშ გორთუალაშ ბაძაძიქ. ინდოეთიქ დიო დომინიონიშ სტატუს მიღჷ, მარა 1950 წანას ზოხორინალა გჷმაცხადჷ. შხვადოშხვა რელიგიური, კასტური დო ეთნოკულტურაქ ლჷმაშ ბაძაძიქ იჸუ.1948 წანას ჸვილირქ იჸუ "ბაპუ"- "ქიანაშ მუმა", მახათმა განდი, ნამდგაქჷთ დუდი გედგჷ ინდოეთიშ ზოხორინალაშ ყარაფის.

სქოლიო[რედაქტირაფა]

  1. cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php%7Ctitle=Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013|author=Census.gov|date=2013|publisher=U.S. Department of Commerce|accessdate=2013-05-09|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GUHbJYCI%7Carchivedate=2013-05-09
  2. Harvnb|Kumar|Pathak|Pednekar|Raju|2006|p=531
  3. Примечание: Индийское правительство считает, что Индия также граничит с Афганистаном, так как рассматривает весь штат Джамму и Кашмира индийской территорией, включая ту его часть, которая граничит с Афганистаном. Граница между Индией и Пакистаном была заморожена в 1948 году, после прекращения огня, ООН. Вследствие этого регион, граничащий с Афганистаном, оказался на территории, подконтрольной Пакистану.
  4. cite web|url=http://www.commonlii.org/in/legis/num_act/sra1956250/%7Ctitle=States Reorganisation Act, 1956|work=Constitution of India|publisher=Commonwealth Legal Information Institute|accessdate=2007-10-31|archiveurl=http://www.webcitation.org/6174PLc4H%7Carchivedate=2011-08-22
  5. cite web|url=http://districts.gov.in/%7Ctitle=Districts of India|accessdate=2007-11-25|publisher=National Informatics Centre (NIC)|work=Government of India

რესურსეფი ინდოეთის[რედაქტირაფა]


wikistub თე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გოფაჩათ.