დინორეშა გინულა

მალაიზია

ვიკიპედიაშე
მალაიზიაშ ფედერაცია
Malaysia
მალაიზია
მალაიზიაშ
დევიზი: „Bersekutu Bertambah Mutu“
„ნძალა ართობასიე“
ჰიმნი: Negaraku
მალაიზიაშ ორენი
ნანანოღა
(დო უკაბეტაში ნოღა)
კუალა-ლუმპური

3°08′ ოორ. გ. 101°42′ ელ. გ. / 

ოფიციალური ნინა(ეფი) მალაიური
თარობა კონსტიტუციური მონარქია
 -  მაფა აბდულა
 -  პრ.-მინისტრი ანვარ იბრაჰიმი
ფართობი
 -  გვალო 329,847 კმ2 (64-ა)
 -  წყარი (%) 0.3
მახორობა
 -  2008 ფასებათ 27,496,000 (43-ა)
 -   census 24,821,286 
 -  მეჭედალა 83 ად ად/კმ2 (110-ა)
ედპ (ჸუპ) 2007 ფასებათ
 -  გვალო $357.9 მილიარდი (29-ა)
 -  ართ მახორუშე $14,400 (57-ა)
აგი (2007) 0.811 (მაღალი) (36-ა)
ვალუტა რინგიტი (MYR)
ბორჯიშ ორტყაფუ (UTC +8სთ.)
 -  ზარხულიშ (DST) (UTC +8სთ.) (UTC)
ქიანაშ კოდი MYS
Internet TLD .my
ოტელეფონე კოდი +60

მალაიზიასახენწჷფო ობჟათე აზიას; აკმადგინანს ვითოსუმ შტატის დო სუმ ფედერალურ ტერიტორიას, ნამუთ იდვალუაფუ 329 825 კმ²-ს. ნანანოღა - კუალა-ლუმპური. თარობა მაჟია ნოღას, პუტრაჯაიას იდვალუაფუ. მალაიზიაშ მახორობა 28 მილიონიე. ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა ქიანას 2 რეგიონო რთჷნს: ჩქონამი მალაიზია დო მალაიზიაშ ბორნეო (კოკიშ მალაიზიაშ დორხველი ნორთი).

მალაიზია უხურგანს ტაილანდის, ინდონეზიას დო ბრუნეის. ქიანა ეკვატორწკჷმა ხოლოსიე დო თექ ტროპიკული კლიმატიე. ქიანას მართუნს გიშაგორილი მონარქი დო თარობას დუდენს პრემიერ-მინისტრი.

1963 წანაშახ მალაიზია, მუჭოთ ქიანა, ვაარსებენდჷ.

მალაიზია იდვალუაფუ ეკვატორულ ორტყაფუს. წყარპიჯიშ ღოზი მიშაჭკირილ-გიშაჭკირილიე. მალაკიშ ჩქონიშ უმენტაში ნორთი ლაკადამიე (გვალეფიშ სიმაღალა 1000-2000 მ, უმაღალაში გვალა ტაჰანი, 2190 მ). ობჟათე-ბჟადალი დო ოორუე-ბჟაეიოლი წყარპიჯიშ მანგის დო ობჟათე ნორთის ალუვიური რზენეფიე. რზენეფიე კოკი კალიმანტანიშ მანგო ხოლო, კოკის ხოლო ჭიჭე გვალეფი დო ქჷნდჷრეფიე (სიმაღალა 2000-2400 მ), ოორუე ნორთის ებიჯილიე კინაბალუშ გვალაშ მასივი (4101 მ, გვალაშ უმაღალაში კონკა). სასარგებელო დინოხურიშიშე დიდარიე კალაშ, რკინაშ, ლინჯიშ მადანით, ქუანოშქერით, ნავთობით, ორქოთ, ალუმინით, ბოქსიტით დო შხვათ.

ჰავა მალაკიშ ჩქონიშ ობჟათე ნორთის დო კოკი კალიმანტანს ეკვატორულიე, ოორუეს - სუბეკვატორული მუსონური. ოშქაშე თუთეფიშ ტემპერატურეფიე 25-28° C (რზენს). ნოლექეფი წყარპიჯის 2000-2500 მმ წანამოწანას, გვალას მინ აბანს 4000 მმ-შახ. კინაბალუშ მასივიშ კართეფს 5000 მმ-შე მეტი. წყარმალუეფიშ რშვილი შხირიე. წყარმალუეფი ალაზჷმაფათ კუნტა, მარა წყარხვეიანიე. უდიდაში წყარმალუეფიე რაჯანგი, ბარამი, კინაბატანგანი (კ. კალიმანტანი), პაჰანგი (მალაკიშ ჩქონს)

მალაიზიაშ დიდ ნორთის გოეწერაფილი ლატერიტული ნერჩეფიე, რზენს - ალუვიური. ტერიტორიაშ დოხოლაფირო ¾ იდვალუაფუ იროწვანე ლამე ტროპიკული ტყა, ალაზჷმაფათ სქირე შქაგვალეფიშ ფოქვეფიშ ქსეროფიტული ქვერჩხონიე, წყარპიჯიშ მანგას — მანგროვამი. მალაიზიაშ ჩხოლარეფიშ ომაფე ორხველჷ ინდომალაიშ ზოო-გეოგრაფიულ აკანს. თექ ხე მუნჭყვი, ჰიმალაიშ თუნთი, ჸილო, ნჯილო, ტყარი ხოჯი, ადამიერიშობური მაიმუნეფი, ტაპირი, ნიანგი, პითონი დო შხვა. ქიანას მუდგაზმარენი ერუანული პარკიე.

რესურსეფი ინტერნეტის

[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]