ნიგერი

ნიგერიშ რესპუბლიკა
ნიგერიშ რესპუბლიკა ფრანგ. République du Niger; ნიგერი
	დევიზი: ”Fraternité, Travail, Progrès” (ფრანგ.); "მაჸალობა, ხანდა, პროგრესი"
	ჰიმნი: La Nigérienne;
	ნიგერიშ ორენი
ნანანოღა; (დო უკაბეტაშ ნოღა)	ნიამეი; 13°32′ ოორ. გ. 2°05′ ბჟად. გ. /
ოფიციალურ ნინა(ეფი)	ფრანგული
თარობა	უნიტარულ რესპუბლიკა ოურდუმე ხუნტაშ გიმე
ფართობი
მახორობა
ედპ (ჸუპ)	ფასებათ
აგი	0.394 (დაბალი) (189-ა)
ვალუტა	ბჟა ფრანკი (XOF)
ბორჯიშ ორტყაფუ	UTC+1
ქიანაშ კოდი	NE
Internet TLD	.ne
ოტელეფონე კოდი	+227

ნიგერი (ფრანგ. Niger [niˈʒɛʁ]), ედომუშამ ოფიციალურიჯოხოდვალა - ნიგერიშ რესპუბლიკა (ფრანგ. République du Niger) — ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას. უნიტარულ სახენწჷფო, ნამუსჷთ ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს ლიბია, ბჟაეიოლშე — ჩადი, ობჟათეშე — ნიგერია, ობჟათე-ბჟადალშე — ბენინი დო ბურკინა-ფასო, ბჟადალშე — მალი, ოორუე-ბჟადალშე — ალჟირი. ქიანაშ ფართობ რე 1 270 000 კმ2, ნამუშით ბჟადალ აფრიკაშ არძაშე უკაბეტაშ ქიანა, თაშნეშე სიკაბეტაშ მეჯინათ აფრიკაშ მაჟირა ქიანა რე ჩადიშ უკული, ნამუსჷთ ვაუღუ ზუღაშ კარშა გიშალინ. ქიანაშ ტერიტორიაშ 80%-იშ უმოს ტიოზი საჰარას იდვალუაფუ, დოსქილადირ 20% — საჰელიშ გვერდოტიოზის, ნამუთ ირო გოლოფაშ დო გოტიოზაფაშ ოშქურანჯობაშ გაულაშ გიმე რე. ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშობა, მეხოლაფირო 25 მილიონ ადამიერი, თარო ბუნეფო ოხორანა ობჟათეშე დო ბჟადალშე. ქიანას ჯოხოქ გიადჷ თიშ ტერიტორიას გინმალ წყარმალუ ნიგერიშ გეშა. ნიგერი — ტამაშეკიშ ნინაშა შანენს „კაბეტ წყარმალუს“ ვარ-და "წყარმალუეფიშ წყარმალუს". ქიანაშ ნანანოღა — ნიამეი. ოფიციალურ ნინა - ფრანგული. რელიგიაშ მათხოზინეეფიშ უმეტაშობა მუსლიმეფ რენა. ქიანა დორთილ რე 7 დეპარტამენტო. სახენწჷფოშ მადუდე რე პრეზიდენტი. კანონმადვალუ ორგანო - პარლამენტი.

რეგიონს ისლამიშ მოდვალუაშ უკული, ნიგერ რდჷ კანკალე სახენწჷფოშ, თინეფს შკას კანემ-ბორნუშ დო მალიშ იპერიეფიშ მუხურს, სოიშახ თიშ ტერიტორიაშ უმოს შანულამ ნორთ მიშმეშჷ თიჯგურა სახენწჷფოეფიშ აკოდგინალუაშა, მუჭომით რდჷ აგადეზიშ სასულთანო დო სონღაიშ იმპერია. კოლონიზირებულქ იჸუ საფრანგეთიშით აფრიკაშო ბურჯაფიშ ბორჯის, მუჭოთ საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ ნორთი, ნამუქჷთ 1922 წანას გჷნირთუ ზოხო კოლონიათ. 1960 წანაშე, ზოხორინალაშ მოპალუაშე, ნიგერს მოხვადჷ ხუთ სახენწჷფო გინორთაფაქ დო ოთხ ოურდუმე დიქტატურაშ პერიოდიქ. ნიგერიშ მაშკვითა დო ეკონია კონსტიტუცია მეღებულ რე 2010 წანას, ნამუშით მიშაღალირქ იჸუ ანდაპარტიობაქ, უნიტარულ გვერდო-საპრეზიდენტო სისტემაქ. 2023 წანას მონახვამილა ეკონია ოურდუმე გინორთაფაშ უკული, ქიანა კჷნ ოურდუმე ხუნტაშ გამაგალაშ გიმე რე.

ქიანაშ ჯარალუა რე ანდაკორობული, ნამუქჷთ გიჭყჷ კანკალე ეთნიკურ ბუნაშ დო რეგიონიშ ზოხო ისტორიაშე, თაშნეშე თინეფიშ ართამ სახენწჷფოს რინაშ პერიოდიშე. ჰაუსა — ქიანაშ უშხუაშ ეთნიკურ ბუნა, ნამუთ მახორობაშ გვერდშე უმოსის აკმადგინანს. ფრანგულ რე ქიანაშ ოფიციალურ ნინა, მარა თიშა თარო მაჟირა ნინათ დო მახორობაშ უჭიჭაშობა რაგადანს; ვით ჯინჯიერ ნინას უღჷ ერუანულ ნინაშ სტატუსი, ნამუეფშე ჰაუსა ფართას მოდვალირ ორაგადე ნინა რე.

გოეროშ ანდაგონზჷმებამ სიდაღარაშ ინდექსიშ (MPI) 2023 წანაშ ანგარიშიშ მეჯინათ, ნიგერ ართ-ართ არძაშე დაღარ ქიანა რე მოსოფელს.^[1] ქიანაშ კანკალე ვატიოზურ რაიონეფს პერიოდულო უჩქჷ გოლოფა დო გოტიოზაფა. ეკონომიკა კონცენტრირებულ რე საორენჯო ოფუტეშ მეურნობაშ მუკი-მუკი, კანკალე საექსპორტო ოფუტეშ მეურნობათ მერკეთ არიდულ ობჟათეშე დო ლადერულიშ ექსპორტშა, თინეფს შკას ურანიშ ობადეშიშა. ქიანაშ წუმოძინას წჷმი აწურე ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენობა, ტიოზურ რელიეფი, ჭარუა-კითხირიშ დაბალ მაძირაფალი, ჯიჰადისტურ ებუძოლუეფ დო მოსოფელიშ არძაშე მაღალ ბადებაშ მაძირაფალობა, ბადებაშ კონტროლიშ უგჷმურინუაფობა დო მახორობაშ ბიწორ ძინა.

რესურსეფ ინტერნეტის

Decalo, Samuel. Historical Dictionary of Niger, 3rd ed. (Scarecrow Press, 1997, ISBN 0-8108-3136-8) – a comprehensive collection of Niger topics
CIA World Factbook (entry on Niger Archived 2020-04-24 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. )
US State Department Niger. State.gov (3 February 2010). კითხირიშ თარიღი: 3 May 2010. Note: This article contains material from the State Department website.
Unicef Niger statistics Archived 2009-11-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
Unesco manuscript on child work and schooling in Niger Archived 2005-09-29 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

სქოლიო

↑ Nations, United (2023-07-11). 2023 Global Multidimensional Poverty Index (MPI) (ანგარიში) (ინგლისური). დოარქივებული რე ორიგინალშე — 13 July 2023. ციტირებაშ თარიღი: 13 July 2023.