ეკვატორული გვინეა
| ეკვატორულ გვინეაშ რესპუბლიკა | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| დევიზი: Unidad, Paz, Justicia („ართობა, თინჩალა, სამართალიანობა“) | ||||||
| ჰიმნი: Caminemos pisando las sendas |
||||||
 |
||||||
| ნანანოღა | სიუდად დე ლა პასი / | |||||
| უკაბეტაშ ნოღა | მალაბო | |||||
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ესპანური, ფრანგული[1], პორტუგალიური[2] |
|||||
| აღიარაფილ რეგიონალურ ნინეფი | ერკებული |
|||||
| ეთნიკურ ბუნეფი (2020[3]) | ||||||
| რელიგია (2020[4]) |
|
|||||
| თარობა | უნიტარულ საპრეზიდენტო რესპუბლიკა ავტორიტარულ მონძალურ დიქტატურაშ თუდო[5][6][7] | |||||
| - | პრეზიდენტი | თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგო | ||||
| - | ვიცე-პრეზიდენტი | თეოდორო ნგემა ობიანგ მანგუ | ||||
| - | პრემიერ-მინისტრი | მანუელ ოსა ნსუე ნსუა | ||||
| ფართობი | ||||||
| - | გვალო | 28,051 კმ2 (144-ა) | ||||
| - | წყარი (%) | მორჩილი | ||||
| მახორობა | ||||||
| - | 2025 ფასებათ | 1,795,834 [8] (154-ა) | ||||
| - | მეჭედალა | 67 ად/კმ2 (147-ა) | ||||
| ედპ (ჸუპ) | 2025 ფასებათ | |||||
| - | გვალო |  $33.001 მილიარდი[9] (149-ა) |
||||
| - | ართ მახორუშე | $20,017[9] (92-ა) |
||||
| აგი (2023) | 0.674 (ოშქაშე) (133-ა) | |||||
| ვალუტა | სფა ფრანკი (XAF) |
|||||
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+1 (WAT) | |||||
| ქიანაშ კოდი | GQ | |||||
| Internet TLD | .gq | |||||
| ოტელეფონე კოდი | +240 | |||||
 |
||||||
ეკვატორული გვინეა (ესპ. ⓘ; ფრანგ. Guinée équatoriale; პორტ. Guiné Equatorial; ოფიციალურ ჯოხოდვალა ეკვატორულ გვინეაშ რესპუბლიკა (ესპ. República de Guinea Ecuatorial, ფრანგ. République de Guinée équatoriale, პორტ. República da Guiné Equatorial) — სახენწჷფო ცენტრალურ აფრიკაშ ბჟადალ წყარპიჯის. 28,000 კვ. კმ. ფართობით რე აფრიკაშ ართ-ართი არძოშე მორჩილი ქიანა. ქიანაშ მახორობა აკმადგინანს 704 001 ადამიერს. ქიანა უხურგანს კამერუნს დო გაბონს. ქიანას ომძღჷ გვინეაშ საროტი
ეკვატორული გვინეა აკმოდირთუ მატერიკულ (რიო-მუნი — 26 ვთშ. კმ²) დო კოკაშური (ბიოკო — 2 ვთშ. კმ², კორისკო, ანობონი დო შხვა კოკეფშე.) ნორთეფშე. ქიანაშ ნანანოღა რე სიუდად დე ლა პასი.
ორთაშობური პირობეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]ეკვატორული გვინეაშ მატერიკული ნორთი — რიო-მუნი — წჷმარინუანს 600—900 მეტრიან ლაკადას, ატლანტიშ ოკიანეშ წყარპიჯიშ მანგას — რზენი რე.
ეკვატორიული კლიმატი, ირო ლამე ჰავა. ოშქაშე თუთაშური ტემპერატურა — +24 °C — +28 °C. ნოლექეფი — 2000 მმშე უმოსი წანმოწანაშ გოძვენას.
ქიანაშ ოწყარმალუე რშვილი ძალამ ბრელი დო წყარხვეიანი რე.
ჩანარობა — ლამე ეკვატორული ტყალეფი. ჩანს 150-შე უმოსი ფასდვალირi ჯალეფიშ გვარობა — ზეთიშ დო ქოქოსიშ პალმეფი, ქობალიშ ჯა, რკინაშ ჯა, ოკუმე დო შხვ.
ქიანა ჩხოლარობათ დიდარი დო მიარეფერუამი რე — ხე შხვადოშხვა გვარობაშ ქიეფი, მუნჭყვეფი, ლეოპარდეფი, ანტილოპეფი დო შხვ. მიარეთ ხე გვერეფი, ფურინჯეფი, ჭანდეფი, ბორბოლიაშობურეფი.
ადმინისტრაციული დორთუალა
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
თარი სტატია: ეკვატორული გვინეაშ პროვინციეფი.ეკვატორული გვინეაშ პროვინციეფი - ეკვატორული გვინეა ირთუა 2 რეგიონო დო 7 პროვინციათ[10]:
რეგიონეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]პროვინციეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]
1-3 პროვინცია ორხველჷ კოკამ გვინეას დო 4-7 კონტინენტურ გვინეას.
- ანობონიშ პროვინცია (სან-ანტონიო-დე-პალე)
- ოორუე ბიოკოშ პროვინცია (მალაბო)
- ობჟათე ბიოკოშ პროვინცია (ლუბა)
- ცენტრო-სურიშ პროვინცია (ევინაიონგი)
- კე-ნტემიშ პროვინცია (ებებიინი)
- ლიტორალიშ პროვინცია (ბატა)
- ველე-ნზასიშ პროვინცია (მონგომო)
პროვინციეფ მუშჸურე ირთუნა რეგიონეფო. [11]
მახორობა
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] თარი სტატია: ეკვატორული გვინეაშ დემოგრაფია.მახორობაშ მუდანობა — 704 001 ვთშ. (2013 წანაშ კვირკვეშ თუთაშო ფასებათ).
ონოღე ძინა — 2,7 % (ფერტილურობა — 5 ჩჷქჩჷ ართ ოსურშა, ჩჷქჩჷუეფიშ ღურაფა — 79 - 1000-შა).
თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 62 წანა.
იმუნოდეფიციტური ლახარათ დალახება (აივ) — 3,4% (2007 წანაშ ფასებათ).
ნოღაშ მახორობა — 39 %.
ქიანაშ უშხუაში ეთნიკური ბუნეფი რე ფანგი (86%) დო ბუბი (7%), მახორობაშ მორჩილ ნორთი (1%-შე მერკე) — ევროპალეფი (უმენტაშო ესპანარეფი).
ნინეფი — ესპანური (დოხოლაფირო მახორობაშ 2/3 უჩქჷ) დო ფრანგული (მახორობაშ 1/3-შე მერკეს უჩქუ) — ოფიციალურ ნინეფ რე; აკანური ნინეფი — ფანგი დო ბუბი.
რელიგია — ნომინალურო კათოლიკეფი, მარა პრაქტიკას გიმირინუანა აკანურ რწუმეფს.
ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 93% ქომოლკათას დო 80% ოსურკათას (2000 წანაშ ფასებათ).
ეკონომიკა
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]ორთაშობური რესურსეფი — ნაბთობი, გაზი, ჯა-ტყა, ორქო, ბოქსიტეფი, ალმასეფი, ტანტალი (მეტალი).
- ოფუტეშ მეურნობა — 2,4 %
- წარმება — 93,3 %
- ნინალაშ სფეროეფი — 4,2 %
ოფუტეშ მეურნობას მოჸუნა — ყავა, კაკაო, ორზა, იამსი, კასავა (ტაპიოკა), ბანანეფი, ქოქოსეფი; ამრავლენა ჩხოლარეფს.
წარმება — ნაბთონიშ მოპალაფა (2013 წანას — 14,6 მლნ ტონა[12]) დო გაზი. ეკვატორული გვინეა — თხიერი ორთაშობური გაზიშ მაწარმებელი დო ექსპორტიორი რე. თარი მაჸიდე რე — ააშ.
აკოანჯარაფილი ნძალეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] თარი სტატია: ეკვატორული გვინეაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი.ერუანული გვარდია — ეკვატორულ გვინეაშ ჯარიშ თარი აკოანჯარაფილი ნძალა რე. თიშ რანწკეფს იკოროცხუ დოხოლაფირო 1,3 ვთშ. ადმ. (1100 ადამიერი — ოსქირონე ჯარი, 100 ადამიერი — ოურდუმე-ოჰეერე ნძალეფი).
ოინტერესე ფაქტეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და გვინეას ეკვატორიული ჯოხონ, ეკვატორი უმოს ობჟათეშე გოჸუნს, ვინდარო ქიანა იდვალუაფუნ.
რესურსეფი ინტერნეტის
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ინფორმაცია ააშ-იშ ცენტრალური ოდოზვერუე ომართუეშ ვებ-ხასჷლაშე Archived 2020-08-31 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ინფორმაცია ხასჷლაშე Travel.ru Archived 2012-11-06 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ინფორმაცია ხასჷლაშე Geogid.ru Archived 2015-09-08 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ეკვატორული გვინეაშ სურათეფი Archived 2015-08-11 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ეკვატორული გვინეაშ აკოანჟარაფილი ნძალეფი/ ბეტა მაფურინჯეშ გინოჩამა Archived 2016-03-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
სქოლიო
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ↑ History, language and culture in Equatorial Guinea. კითხირიშ თარიღი: 13 September 2021.
- ↑ Equatorial Guinea Adds Portuguese as the Country's Third Official Language (14 October 2011). კითხირიშ თარიღი: 26 September 2022.
- ↑ Equatorial GuineaArchived 9 January 2021 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. . Cia World Factbook.
- ↑ Religions in Equatorial Guinea | PEW-GRF. კითხირიშ თარიღი: 19 April 2022.
- ↑ Melly, Paul (2021-05-30). Africa's political dynasties: How presidents groom their sons for power. BBC News. კითხირიშ თარიღი: 2025-04-20.
- ↑ „Section 3. Freedom to Participate in the Political Process“. Equatorial Guinea 2020 Human Rights Report (PDF). U.S. Embassy in Equatorial Guinea (ანგარიში). 2020. p. 15. დოარქივებული რე ორიგინალშე (PDF) — 16 July 2021. ციტირებაშ თარიღი: 8 August 2021.
- ↑ Democracy Index 2020 (en-GB). კითხირიშ თარიღი: 17 December 2021.
- ↑ Equatorial Guinea. The World Factbook. Central Intelligence Agency. კითხირიშ თარიღი: 2 September 2024. (Archived 2024 edition)
- 1 2 World Economic Outlook Database, April 2025 (en).
- ↑ http://www.dgecnstat-ge.org/Datos/estructurales/Poblacion.htm Archived 2012-12-22 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- ↑ http://www.statoids.com/ygq.html
- ↑ Стратегии нефтегазовых ТНК в странах Африки южнее Сахары, С. 167
