ფინეთი

ვიკიპედია-შე
გეგნორთი: ნავიგაცია, გორუა
Flag of Finland.svg Coat of arms of Finland.svg
EU-Finland.svg
ფინეთი
ნანანოღა ჰელსინკი
უდიდაშ ნოღა ჰელსინკი
ოფიციალური ნინეფი ფინური, შვედური
თარობა ოპარლამენტე რესპუბლიკა
პრეზიდენტი ტარია ჰალონენი
პრ. მინისტრი მატი ვანჰანენი
ფართობი 338,145 კმ²(65-ა)
მახორობა 5,333,496 (111-ა)
ვალუტა ევრო (EUR)
ქიანაშ კოდი FIN
ოტელეფონე კოდი FIN

ფინეთი (ფინ. Suomi, შვედ. Finland; ოფიციალური ფინეთიშ რესპუბლიკა ფინ. Suomen tasavalta, შვედ. Republiken Finland) — სახენწჷფო სკანდინავიას, ფენოსკანდინავიაშ რეგიონს, ოორუე ევროპას. ფინეთის ბჟადალუშე ომძღჷ შვედეთი, ოორუეშე ნორვეგია, ბჟაეიოლშე რუსეთი, ესტონეთი იდვალუაფუ ფინეთიშ ჸუჯიშ (ჸუჯი-ყურე) მაჟირა განშე

ჯოხოდვალა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • ოფიციალურო - მარგალურო ფინეთიშ რესპუბლიკა.
  • ფინურო - Suomi; Suomen tasavalta.
  • შვედურო - Republiken Finland.
  • ეტიმოლოგია - შილებე მიშას გერმანიკული Fennland-იშე, მუთ "გილმაქარქაშეეფს" (ქორთ. "მოხეტიალეები") ოკო ჯოხოდას. ნაციონალურ ფორმას (Suomi) უკავშირენა ბალტიურ ჯინჯის, ნამუშ შანულობა რე "დიხა, ქიანა."

გეოგრაფია დო ორთა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • ფართობი: 337.032 კვ.კმ.
  • ორთა: უმაღალაში კონკა ჰალტი 1.328 მ; წყარმალი - კემიოკი 483 კმ; ტობეფი - (კვ.კმ) - დიდი საიმაა 4.377, ინარი 1.102, პაიანე 1.054; კოკეფი (კვ.კმ) - სოისალო 1.638, ალანდი 685, კემი 524, ჰაილუოტო, ვალგრუნდი; კლიმატი - კონტინენტური, სუბპოლარული.
  • ორთაშობური პიჯალეფი - ოკიდალი ჯა-ტყა, ლინჯი, ვარჩხილი, თუთია, რკინაშ მადანი.

სახენწჷფო[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • პოლიტიკური სისტემა - რესპუბლიკა.
  • სახენწჷფოშ მადუდური - პრეზიდენტი ტარია ჰალონენი (Tarja HALONEN, 2000).
  • თარობაშ მადუდური - პრემიერ-მინისტრი მატი ვანჰანენი.
  • კანონიშდუმადვალუ ორგანო - ართპალატამი პარლამენტი - ედუსკუნტა (200 მაკათური).
  • ადმინისტრაციული დორთუალა - 19 რეგიონი დო ალანდიშ კოკეფიშ ავტონომიური რეგიონი.

დემოგრაფია[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • მახორობა - 5,333,496 (2009), თენეფშე 93% ფინარეფი, 6% შვედეფი.
  • ოფიციალური ნინეფი - ფინური დო შვედური.
  • რელიგია - ევანგელურ-ლუთერანული მიმალობაშ პროტესტანტიზმი - 92%.
  • ნოღეფი - (ვითოში) - ჰელსინკი (583, აგლომ. - 1.163), ესპოო (230), ტამპერე (201), ვანტაა (190), ტურკუ (178), ოულუ (125).

მონძეობა[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]

  • ჰელსინკი - ოხვამე, სენატი, რუსული ოხვამე (არძა XIX ოშწანურა).
  • ტამპერე - XX ოშწანურაშ ოხვამე.
  • ჯვეში რაუმა, სუომენლინაშ ოზუღე ჯიხაზურგა (XVIII ოშწანურა).
  • ფინური ეპოსი - კალევალა (1835-36).
  • ოლაფსბორგი - გვიანი შქა ოშწანურეფიშ ჯიხაზურგა. ეგაფილი რე 1475 წანას.

რესურსეფი ინტერნეტის[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]