რუმინეთი

რუმ. România რუმინეთი
ჰიმნი: Deșteaptă-te, române! „გიკურცხინეთ რუმინალეფი!“
რუმინეთიშ ორენი
ნანანოღა (დო უკაბეტაშ ნოღა)		ბუქარესტი 40.416667,26.140°25′ ოორ. გ. 26°06′ ელ. გ.
ოფიციალურ ნინა(ეფი)		რუმინული
რელიგია		84.7% ქირსიანობა 73.6% რუმინეთიშ მართმადიდებელური ოხვამე 6.4% პროტესტანტიზმი 4.4% კათოლიციზმი 0.2% შხვა ქირსიანული გემაჸვენჯობა 0.8% ვა რელიგიური 0.4% შხვა 13.9% უგამუ (2021)
თარობა		უნიტარული გვერდო-საპრეზიდენტე რესპუბლიკა
-	პრეზიდენტი	ნიკუშორ დანი
-	პრემიერ-მინისტრი	ილიე ბოლოჟანი
ფართობი
-	გვალო	238,397 კმ2 (81-ა)
-	წყარი (%)	3
მახორობა
-	2024 ფასებათ	19,064,409 (65-ა)
-	მეჭედალა	79.9 ად/კმ2 (136-ა)
ედპ (ჸუპ)		2025 ფასებათ
-	გვალო	$926.759 მილიარდი (35-ა)
-	ართ მახორუშე	$49,212 (44-ა)
აგი (2023)		0.845 (ძალამი მაღალი) (55-ა)
ვალუტა		რუმინული ლეი (RON)
ბორჯიშ ორტყაფუ		UTC+2
-	ზარხულიშ (DST)	UTC+3 (UTC)
ქიანაშ კოდი		RO
Internet TLD		.ro
ოტელეფონე კოდი		+40

რუმინეთი (რუმ. România^ⓘ) — სახენწჷფო ცენტრალური, ბჟაეიოლი დო ობჟათე-ბჟაეიოლი ევროპაშ აკართაფუს. ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე უხურგანს უკრაინა, ბჟადალშე — უნგრეთი, ობჟათე-ბჟადალშე — სერბეთი, ობჟათეშე — ბულგარეთი, ბჟაეიოლშე — მოლდოვა დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ უჩა ზუღა. ქიანას უმენტაშო კონტინენტური კლიმატი რე, ტერიტორიაშ ფართობი — 238 397 კმ², მახორობა — 19 მილიონი ადამიერი. რუმინეთი რე ფართობით ევროპაშ მავითოჟირა უკაბეტაში ქიანა დო ევროპაშ რსხუშ მაკათური ქიანეფს შქას მახორობაშ მეჯიანათ — მაამშვა. ევროპაშ მაჟირა იგჷნძაში წყარმალუ დუნაი, ქიანაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე ინმაკათუ დუნაიშ დელტას. კარპატიშ გვალეფი გინმოკვათჷნა რუმინეთის ოორუეშე ობჟათე-ბჟადალშა დო იკათუანს 2544 მეტრიშ სიმაღალაშ მოლდოვიანუშ კონკას. ქიანაშ ნანანოღა, უკაბტეაში ნოღა დო ფინანსური ცენტრი რე ბუქარესტი. შხვა კაბეტი ნოღეფი რე: კლუჟ-ნაპოკა, ტიმიშოარა, იაში, კონსტანცა დო ბრაშოვი.

თეხანური რუმინეთიშ ტერიტორის დოხორუაქ დიჭყჷ თუდოლენი პალეოლითიშ ეპოქას, უკული, რომიშ ეჭოფუაშ დო რომანიზაციაშახ, გიჭყჷ დაკიაშ ომაფექ. ასეიანი რუმინული სახენწჷფოქ გიჭყჷ 1859 წანას, ალექსანდრუ იოან კუზაშ ნადუდებუ მოლდოვაშ დო ვლახეთიშ უნიფიკაციათ, 1881 წანას კაროლ I-იშ ბორჯის გიჭყჷ რუმინეთიშ ომაფექ. 1877 წანას, რუმინეთიქ ზოხორინალა მიღჷ ოსმალეთიშ იმპერიაშე, ნამუთ ოფიციალურო რდჷ დოდასურებული ბერლინიშ ხეკულუათ. პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული, ტრანსილვანიაქ, ბანატიქ, ბუკოვინაქ დო ბესარაბიაქ გენშართეს ჯვეში ომაფეშ აკოდგინალუაშა, აკიქიმინჷ კაბეტი რუმინეთიქ, ნამუქჷთ უკაბეტაში ტერიტორიული ფართობის მიოჭირინჷ. 1940 წანას, ლირეშ ქიანეფიშ გენჭირათ რუმინეთიქ დუთმუ ტერიტორიეფი უნგრეთის, ბულგარეთის დო სხუნუეფიშ რსხუს. 1944 წანაშ სახენწჷფო მინორთაფაშ უკული, რუმინეთიქ გეგნორთჷ მორსხუეეფიშჸურე. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული, რუმინეთიქ დირთინუ ოორუე ტრანსილვანია პარიზიშ ოთინჩალე ხეკულუეფით. სხუნუური ოკუპაციაშ ბორჯის მაფა მიჰაი I აძვილებური რდჷ უვარებუდუკო ხვისტა, რუმინეთიქ გჷნირთუ სოციალისტური რესპუბლიკათ დო ვარშავაშ პაქტიშ მაკათურო. 1989 წანაშ ქირსეთუთას, რუმინეთის გიშაკერზაფილო ნძალებური რევოლუციაშ უკული, რუმინეთიქ დიჭყჷ გინულა ლიბერალურ დემოკრატიაშა დო საბაზარო ეკონომიკაშა.

რუმინეთი წუმმაძინე ქიანა რე მაღალი მიშნაველიშ მოღვენი ეკონომიკათ. უნიტარული რესპუბლიკა რე ანდაპარტიული სისტემათ დო გვერდო საპრეზიდენტო წჷმმორინაფონი დემოკრატიათ. ქიანას იუნესკოშ მმოსოფელიშ მონძალაშ 11 ობიექტი იდვალაუფუ. რუმინეთი ედომუშამი მოსოფელს ავტომობილეფიშ დო სატრანსპორტო მეშქაშობეფიშ ნორთეფიშ ექსპორტიორი რე დო მაძინე რეპუტაცია ქეგიტუ, მუჭოთ ტექნოლოგიური ცენტრიქ, ნამუსჷთ მოსოფელს ართ-ართი არძაშე უბიწორაში ინტერნეტიშ სიჩქარე უღჷნ. რუმინეთი მუზმარენი ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ მაკათური რე, თინეფს შქას ევროპაშ რსხუშ, ნატო-შ დო უჩა ზუღაშ ეკონომიკური წოროხანდაშ ორგანიზაციაშ.

ათე სტატია მერკე რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.

რესურსეფი ინტერნეტის

• Country Profile from BBC News.
• Romania Profile from Balkan Insight.
• Romania information from the United States Department of State.
• Portals to the World from the United States Library of Congress.
• Romania at UCB Libraries GovPubs.
• Key Development Forecasts for Romania from International Futures.
• Romanian Law and Miscellaneous – English