ტაჯიკეთი
| ტაჯიკეთიშ რესპუბლიკა | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| დევიზი: ტაჯ. „Истиқлол, Озодӣ, Ватан“ Istiqlol, Ozodī, Vatan "ზოხორინალა, დუდიშულა, ოდაბადე" |
||||||
| ჰიმნი: ტაჯ. Суруди Миллӣ Surudi Milli „ერუანული ჰიმნი“ |
||||||
.svg) |
||||||
| ნანანოღა (დო უკაბეტაში ნოღა) | დუშანბე / | |||||
| ოფიციალური ნინა(ეფი) | ||||||
| რელიგია | 97.5% ისლამი 0.7% ქირსიანობა 1.7% ვარელიგიური 0.2% შხვა (2020)[1] |
|||||
| თარობა | უნიტარული საპრეზიდენტო რესპუბლიკა ავტორიტარული დიქტატურაშ გამაგალაშ გიმე[2][3] | |||||
| - | პრეზიდენტი | ემომალი რაჰმონი | ||||
| - | პრ.-მინისტრი | კოხირ რასულზადე | ||||
| ფართობი | ||||||
| - | გვალო | 143,100[4][5][6] კმ2 (94-ა) | ||||
| - | წყარი (%) | 1,8 | ||||
| მახორობა | ||||||
| - | 2025 ფასებათ |  10,786,734[7] |
||||
| - | მეჭედალა | 75.4 ად/კმ2 | ||||
| ედპ (ჸუპ) | 2024 ფასებათ | |||||
| - | გვალო | $12.953 მილიარდი< (119--ა) |
||||
| - | ართ მახორუშე | $5,832 (145-ა) |
||||
| აგი (2023) | 0.691[8] (ოშქაშე) (128-ო) |
|||||
| ვალუტა | სომონი (TJS) |
|||||
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+5 | |||||
| ქიანაშ კოდი | TJ | |||||
| Internet TLD | .tj | |||||
| ოტელეფონე კოდი | +992 | |||||
ტაჯიკეთი (ტაჯ. Тоҷикистон / სპარს. تاجیکستان) - ოფიციალური ჯოხოდვალა ტაჯიკეთიშ რესპუბლიკა (ტაჯ. Ҷумҳурии Тоҷикистон / სპარს. جمهوری تاجیکستان) — ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფო ცენტრალურ აზიას. ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა რე დუშანბე. ტაჯიკეთის ობჟათეშე უხურგანს ავღანეთი, ბჟადალშე — უზბეკეთი, ოორუეშე — ყირგიზეთი დო ბჟაეიოლშე — ჩინეთი; თაშნეშე პაკისტანშე გიშართილი რე ავღანეთიშ ვახანიშ მაქდორით. ქიანაშ მახორობაშ მუდანობა აკმადგინანს 10,7 მილიონი ადამიერშე უმოსის.[9][10].
თე ტერიტორიას კინოხ რდჷ ნეოლითიშ დო ბრონზეშ ბორჯიშ კულტურეფიშ ორენი, თინეფს შქას ბჟადალშე მადვალი ოქსაშ ცივილიზაცია, თაშნეშე ანდრონოვიშ კულტურაშ ბორჯის მოულირი ინდო-ირანალეფი. ქიანაშ ტერიტორიაშ ნორთი მიშმეშჷ სოგდიანაშ დო ბაქტრიაშ ცივილიზაციეფიშ აკოდგინალუაშა დო გეჸვენჯეფიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ: აქემენიანეფიშ იმპერია, ალექსანდრე მაკედონარი, ბერძენულ-ბაქტრიული ომაფე, ქუშანიშ ომაფე, კიდარიტეფი დო ეფთალიტეფი, თურქეფიშ სახაკანო, ომაიანეფიშ დო აბასიანეფიშ სახალიფოეფი, სამანიდეფი, ყარახანიდეფი, სელჩუკეფი, ხვარაზმალეფი, მონღოლეფი, თემურიდეფი დო ბუხარაშ სახანო. სხუნუეფიშ რსხუშ ნორთო გჷნორთაშახ, რეგიონი ხეშა ქეშიჸოთუ რუსეთიშ იმპერიაქ. სხუნუეფიშ რსხუშ აკოდგინალუას გითანჯჷ ქიანაშ ხურგეფქ, მუჟანსჷთ თინა რდჷ უზბეკეთიშ აკოდგინალუას მუჭოთ ავტონომიური რესპუბლიკა, 1929 წანაშ 5 ქირსეთუთას სსრრ-შ აკმადგინალ რესპუბლიკათ გჷნირთუ.[11]
1991 წანაშ 9 ეკენიას, სხუნეუფიშ რსხუშ აკოცჷმაშ გეშა ტაჯიკეთიქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ. 1992 წანაშ მესიშე 1997 წანაშ მანგიშა ქიანაშ მიშჷ ომენოღალე ლჷმა, ნამუშ თებაშ უკული პოლიტიკური სტაბილურობაქ დო შხვაში თური მოხვარაქ ქიანაშ ეკონომიკას ძინაშ მეშქაშობა მეჩჷ. 1994 წანაშე ქიანას დუდენს ემომალი რაჰმონი, ნამუთ გამაგენს ავტორიტარულ რეჟიმს დო ნამუშ ხემანჭუაფას ადამიერიშ ნებეფიშჸურე აკრიტიკენა.[12][13]
ტაჯიკეთი რე საპრეზიდენტო რესპუბლიკა, ნამუთ აკმოდირთუ 4 რეგიონშე. ტაჯიკეფი ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშობას აკმადგინანა,[14] დო ერუანული ნინა რე ტაჯიკური.[15] რუსული გჷმირინუაფუ მუჭოთ ოფიციალური ეთნიკეფოშქაშე ნინა.[16]თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და კონსტიტუციაშ მეჯინათ სეკულარული სახენწჷფო რე, მახორობაშ 97,5% ნომინალურო ისლამიშ გემაჸვენჯი რე. გვალამი ბადახშანიშ ავტონომიური ოლქის ნინაშობური ანდაკორობუანობა რე, თინეფს შქას რუშანული, შუღური, იშკაშიმური, ვახაიური დო ტაჯიკური რენა რაგადუას გჷმორინაფილი ნინეფი. გვალეფს უკებჷნა ქიანაშ ტერიტორიაშ 90%. ტაჯიკეთი რე წჷმმაძინე ქიანა გინმაულარი ეკონომიკათ, ნამუთ გერსხჷ ფარაშ გინოჯღონუეფს, ალუმინიშ დო ბამბეშ წარმოებას. ტაჯიკეთი გეჸვენჯი ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათური რე: გოერო, ზოხორინელი სახენწჷფოეფიშ წორომაჸალობა, ევროპაშ უშქურანჯობაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაცია, ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია, ეკონომიკური წოროხანდაშ ორგანიზაცია, შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია, კოლექტიური უშქურანჯალაშ აპიჯალაშ ორგანიზაცია დო NATO-შ პარტნიორი თინჩალაშო.
რესურსეფი ინტერნეტის
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- Сайт президента Таджикистана
- Сайт парламента Таджикистана Archived 2010-02-18 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
- Министерство иностранных дел Таджикистана
- Государственный комитет статистики Таджикистана
- Налоговый комитет при правительстве Республики Таджикистан
- Министерство здравоохранения Таджикистана
- Министерство образования Таджикистана
- Национальный банк Таджикистана
- Новости Таджикистана
- Информационный портал Таджикистана «TJinform.com»
კომენტარეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ↑ კონსტიტუციაშ 2 ბირგული:
ტაჯიკეთიშ სახენწჷფო ნინა რე ტაჯიკური.
რუსული ნინა რე ერუანობეფს შქას კომუნიკაციაშ ნინა.
რესპუბლიკაშ ტერიტორიას მახორუა არძა ერს დო ერუანობას უღჷ ნება დუდიშულას გჷმირინუას მასქერული ნინა.
სქოლიო
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ↑ Association of Religion Data Archives. U.S. Department of State. კითხირიშ თარიღი: 27 June 2024.
- ↑ Democracy Index 2020 (en-GB). კითხირიშ თარიღი: 17 December 2021.
- ↑ Tajikistan's eternal ruler Abass kunduzi– DW – 10/12/2020 (en). კითხირიშ თარიღი: 13 May 2024.
- ↑ General information (1 March 2013). ციტატა: „Territorу – 143.1 thsd. square kilometers“ კითხირიშ თარიღი: 29 January 2020.
- ↑ Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density. United Nations Statistics Division (2012). ციტატა: „Continent, country or area{...}Surface area Superficie (km²) 2012{...}Tajikistan – Tadjikistan{...}143 100“ კითხირიშ თარიღი: 29 January 2020.
- ↑ Alex Sodiqov (24 January 2011). „Tajikistan cedes disputed land to China“. Eurasia Daily Monitor 8 (16). “On January 12, the lower house of the Tajik parliament voted to ratify the 2002 border demarcation agreement, handing over 1,122 square kilometers (433 square miles) of mountainous land in the remote Pamir Mountains (www.asiaplus.tj, January 12). The ceded land represents about 0.8 percent of the country's total area of 143,100 square kilometers (55,250 square miles).”
- ↑ UN Population Prospects 2024 (25 January 2025). კითხირიშ თარიღი: 25 January 2025.
- ↑ (6 May 2025) Human Development Report 2025 - A matter of choice: People and possibilities in the age of AI. United Nations Development Programme.
- ↑ World Bank Open Data. კითხირიშ თარიღი: 6 August 2024.
- ↑ Tajikistan Population (2025) (en). კითხირიშ თარიღი: 2025-06-25.
- ↑ Bergne, Paul (2007) The Birth of Tajikistan: National Identity and the Origins of the Republic, IB Taurus & Co Ltd, pg. 39–40
- ↑ “World Report 2019: Rights Trends in Tajikistan“, Human Rights Watch, 15 January 2019. კითხირიშ თარიღი: 13 May 2020. (en)
- ↑ Welle (www.dw.com), Deutsche. Tajikistan's eternal ruler Emomali Rakhmon | DW | 12 October 2020 (en-GB). კითხირიშ თარიღი: 5 July 2021.
- ↑ Tajikistan Ethnic groups – Demographics (en). კითხირიშ თარიღი: 30 May 2019.
- ↑ People of Tajikistan. კითხირიშ თარიღი: 16 November 2023.
- ↑ Tajik | Central Asian, Persian, Pamiri, & Iranian Language | Britannica (18 September 2024).
 |
ათე სტატია მერკე რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ. |
| |||||
